เสียงค้านเริ่มดังขึ้น

โดย...ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย 

ระบบการเลือกตั้ง สส. ถือเป็นหัวใจสำคัญของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยทุกฉบับ เพราะเป็นกระบวนการในการเข้าสู่อำนาจทางการเมือง ซึ่งตามประเพณีการเมืองการปกครองของไทยในช่วงหลายปีที่ผ่านมา จะให้ความสำคัญกับสภาผู้แทนราษฎรอย่างมีนัยสำคัญ

กล่าวคือ จะให้สภาผู้แทนราษฎรเป็นฝ่ายเลือกว่าให้ สส.คนใดมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ก่อนที่นายกฯ จะใช้สถานะที่ได้รับมอบมาจากสภาไปทำการเลือกบุคคลเข้ามาดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรี เรียกได้ว่าฝ่ายนิติบัญญัติเป็นผู้ให้กำเนิดฝ่ายบริหาร

สำหรับการร่างรัฐธรรมนูญในปัจจุบัน คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ที่มีอาจารย์มีชัย ฤชุพันธุ์ เป็นประธาน ได้ออกแบบระบบเลือกตั้ง สส.ใหม่ โดยใช้ชื่อว่า “ระบบจัดสรรปันส่วนผสม” ซึ่งเป็นระบบเลือกตั้งที่ยังคงไว้ซึ่ง สส.ระบบเขต และ สส.ระบบบัญชีรายชื่อ เหมือนเดิม

เพียงแต่มีข้อแตกต่างตรงที่ให้ประชาชนลงคะแนนในบัตรเลือกตั้ง สส.เขตเพียงใบเดียว และการคำนวณจำนวนสัดส่วน สส.บัญชีรายชื่อที่แต่ละพรรคการเมืองจะได้นั้นจะมาจากคะแนนของผู้สมัคร สส.ระบบเขตที่ไม่ได้รับเลือกตั้ง

กรธ.เชื่อว่าการเลือกตั้ง สส.ตามแนวทางนี้จะช่วยสร้างความปรองดอง เพราะทำให้ทุกคะแนนมีความหมาย ผ่านการให้คะแนนของผู้แพ้เป็นฐานของการได้มาซึ่ง สส.บัญชีรายชื่อ

อย่างไรก็ตาม ภายใต้หลักการดังกล่าวกลับดูเหมือนว่าบรรดาพรรคการเมืองในฐานะผู้ที่ต้องลงสมัครเลือกตั้งในอนาคต หรือแม้แต่นักวิชาการเองก็ไม่ค่อยปลาบปลื้มระบบนี้เท่าไหร่

ในภาพรวมเห็นตรงกันว่าจะกลายเป็นระบบเลือกตั้งที่ไม่สะท้อนเจตนารมณ์ของประชาชนที่แท้จริง เนื่องจากผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งอาจต้องการ สส.เขตและบัญชีรายชื่อต่างพรรคกัน โดยขณะนี้เสียงสะท้อนเริ่มดังขึ้นเรื่อยๆ และพรรคการเมืองทยอยส่งความเห็นไปให้กับ กรธ.เป็นระยะ

ถึงเวลาที่ กรธ.ต้องรับฟังเสียงจากฝ่ายที่เห็นต่างอย่างจริงจัง ไม่ใช่แค่ท่องคำว่าเป็นระบบเลือกตั้งที่สร้างความปรองดองเพียงอย่างเดียว มิเช่นนั้นทุบโต๊ะไว้เลยว่าการประชามติร่างรัฐธรรมนูญในปีหน้ามีเสียวสันหลังกันอย่างแน่นอน