สร้างการมีส่วนร่วม

โดย...ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย

กระบวนการร่างรัฐธรรมนูญในเวลานี้กำลังอยู่ระหว่างการหาตัวบุคคลที่จะมาทำหน้าที่ประธานคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) โดยตามรายงานของสื่อมวลชนหลายสำนักต่างบอกตรงกันว่า คู่ชิงเก้าอี้ตัวนี้เหลือเพียง “มีชัย ฤชุพันธุ์” อดีตประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) และ “อานันท์ ปันยารชุน” อดีตนายกรัฐมนตรี

ทั้งอาจารย์มีชัยและอดีตนายกฯ อานันท์ ต่างมีข้อดีที่โดดเด่นแตกต่างกันในหลายประการ อาทิ ถ้าจะพูดถึงความเฉียบคมทางด้านกฎหมาย ต้องยกให้กับอดีตประธาน สนช. แต่ถ้าเป็นในบริบทเกี่ยวกับการปฏิรูปประเทศแล้ว อดีตนายกฯ น่าจะมีภาษีดีกว่าเล็กน้อย

ที่สุดแล้วไม่ว่าผู้ทรงคุณวุฒิท่านจะมาทำหน้าที่สำคัญตรงนี้ ย่อมหนีไม่พ้นแรงเสียดทานทางการเมืองอย่างแน่นอน เพราะพรรคการเมืองและกลุ่มการเมืองได้แสดงอภินิหารให้มาแล้ว จนคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ยกร่างรัฐธรรมนูญชุดที่ผ่านมาต้องปวดหัวกับความเคลื่อนไหวของฝ่ายการเมืองพอสมควร

อย่างไรก็ตาม สิ่งหนึ่งที่คณะ กรธ.ชุดใหม่ห้ามละเลย คือ กระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน

รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว พ.ศ. 2557 ขีดเส้นให้คณะ กรธ.มีเวลาทำงานเพียง 180 วัน หรือประมาณ 6 เดือน ซึ่งถือเป็นเวลาที่ค่อนข้างจำกัดพอสมควร ถ้าเทียบกับเวลากว่า 9 เดือนที่คณะ กมธ.ยกร่างฯ ชุดเก่าได้ทำงานมา

ดังนั้น โจทย์ใหญ่ที่สุดของคณะ กรธ.จึงอยู่ที่การกำหนดแนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชนภายใต้เวลาที่จำกัด ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญมากที่สุดก็ว่าได้ เวลานี้เริ่มมีการพูดกันค่อนข้างมากว่า การร่างรัฐธรรมนูญจะเป็นไปแนวทางของการนำเอารัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540, 2550 และร่างรัฐธรรมนูญที่เพิ่งตกไปมารวมกันเพื่อให้ได้รัฐธรรมนูญใหม่ที่ดีที่สุด

หากในอนาคตคณะ กรธ.ใช้วิธีการเช่นนี้ ทุบโต๊ะ ได้เลยว่า จะเกิดกระแสต่อต้านร่างรัฐธรรมนูญแน่นอน ซึ่งการป้องกันปัญหาที่ดีที่สุด คือ การคำนึงถึงสภาพปัญหาในปัจจุบันและการมีส่วนร่วมของประชาชน