โอเพ่นลิสต์ชัวร์

โดย...เจษฎา จี้สละ

หนึ่งในบรรดาข้อเสนอที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) และสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) ยื่นคำขอแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญตรงกัน คือระบบ สส.บัญชีรายชื่อแบบเปิด หรือโอเพ่นลิสต์ (Open List) จะต้องได้รับการแก้ไข

ขณะที่คณะกรรมาธิการ (กมธ.) ยกร่างรัฐธรรมนูญ ยกให้เรื่องนี้เป็นหนึ่งในหลักการสำคัญที่จะทำให้พลเมืองเป็นใหญ่

เมื่อวิเคราะห์จากข้อเสนอของ ครม.จะพบว่า ไม่เห็นด้วยกับการบัญญัติให้ สส.แบบบัญชีรายชื่อ ถูกแบ่งเป็น 6 ภาค และเปิดโอกาสให้ประชาชนเลือกบุคคลในบัญชีรายชื่อ เพราะจะทำให้ผู้สมัคร สส.แบบบัญชีรายชื่อจะต้องหาเสียงในพื้นที่จังหวัดและภาคไม่ต่างจาก สส.แบบเขต

ขณะที่ สปช.นำโดยกลุ่มของ สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ ประธาน กมธ.ปฏิรูปการเมือง โจมตีโอเพ่นลิสต์ไว้อย่างเข้มข้น โดยเฉพาะการทำลายเจตนารมณ์ของระบบบัญชีรายชื่อที่ต้องการเปิดโอกาสให้เลือกพรรคที่ชื่นชอบ อีกทั้งยังสร้างความแตกแยกให้กับผู้สมัครในบัญชีรายชื่อที่ต้องแข่งขันกันเอง สำคัญที่สุดนัยของการเลือกตั้งแบบโอเพ่นลิสต์จะได้ผลลัพธ์ไม่ต่างจาก สส.แบบเขต จึงไม่ควรนำมาใช้

แม้แม่น้ำ 2 สายใหญ่จะโหมกระหน่ำคณะ กมธ.ยกร่างฯ เพียงใด ทว่า บวรศักดิ์ อุวรรณโณ ประธานคณะ กมธ.ยกร่างฯ ยังไม่มีท่าทีว่าจะถอย! ประเมินคำยืนยันของเจ้าตัวในวันนี้ว่า “เรื่องระบบโอเพ่นลิสต์ที่ ครม.และหลายฝ่ายเสนอให้ตัดออก แต่อ่านข่าวจากสื่อฯ มาว่าประชาชน 60% เห็นด้วยกับระบบโอเพ่นลิสต์ จึงอยากให้ฟังเสียงประชาชนกลุ่มนี้ด้วย” (ข้อมูลมาจากกรุงเทพโพลล์)

ฉะนั้นทุบโต๊ะดังๆ เลยว่า จะไม่มีการตัดระบบโอเพ่นลิสต์ออกจากร่างรัฐธรรมนูญ เพราะไม่ว่าเสียงคัดค้านจะรุนแรงหรือหนักแน่นแค่ไหน แต่ในเมื่อ “มหาปราชญ์” เลือกใช้ทุกข้อมูลที่สนับสนุนตนเองเป็นเครื่องชี้วัดว่ามาตราไหนจะคงอยู่หรือถูกตัดออกไป จึงมั่นใจได้ว่าเลือกตั้งครั้งหน้าได้ใช้โอเพ่นลิสต์เป็นแน่