วัฒนธรรมแห่งความคิด ตอนที่ 10

โดย...ภาววิทย์ กลิ่นประทุม ที่ปรึกษาการลงทุน บริษัทหลักทรัพย์ บัวหลวง จำกัด (มหาชน)

ครั้งก่อนผมเล่าเรื่อง รุ่นน้องคนนึงที่เขามาปรึกษาผมว่า “ผมอยากรวยครับพี่ แต่ผมเรียนไม่เก่ง ไม่มีความอดทน ไม่อยากทำงานประจำ ไม่ชอบทำเหมือนคนอื่นอ่ะ” ..ผมจะรวยได้ไหมครับพี่ ?

ถ้าเป็นสมัยก่อน เวลาเจอเด็กมาถามแนวนี้ เราคงบอก “ไอ้น้อง มรึงไปโดดน้ำตายไป ..ไร้สาระจริงๆ” แต่ถ้ายุคนี้ ต้องบอกว่าไอ้เด็กคนนี้ มันมาถูกทางแล้วล่ะ !!

ใช่!! พนักงานดีเด่นในอดีต ก็คือ คนที่ทนทำงานแบบไม่ปริปากบ่น ทำตามความสั่ง อดทน บึกบึน ..แต่ยุคนี้ที่ว่ามามันคือนิยามของ “กรรมกรชัดๆ”

วันนี้พนักงานดีเด่น มันต้องแบบไอ้น้องนั่นว่ามาคือ

มันต้องแนว ต้องไม่อยากทำตามตำรา ต้องฉีกตำราแล้วทำ เพราะไอ้สิ่งที่องค์กรทำตามๆ กันมา มันทำตามตำราฝรั่งที่เขียนมาเป็นสิบๆปี เชยสุดๆ ..ถ้าไปคุยกับ Google เขาจะบอกว่า เผาไปเลยตำราที่น้องอ่าน

อย่างแรก งานที่นี่ ไม่มีเวลา ดูแลตัวเอง ..คุณไม่ได้ขายเวลาขายตัว แต่คุณขายผลงาน ..โชว์ผลลัพธ์

อย่างที่สอง คุณคือ มนุษย์ ดังนั้น คุณต้องรู้จักว่า ลูกค้าในยุคปัจจุบัน เขาต้องการอะไร แล้วช่วยมาบอกองค์กรด้วยว่า ต้องวางกลยุทธ์อย่างไร ให้โดนใจลูกค้ายุคใหม่
อย่างที่สาม อย่ามานั่งรอคำสั่งจากหัวหน้า เพราะงานแบบนั้น เรากำลังจะเอา Robot มาแทน ..ดังนั้น คุณต้องสั่งหัวหน้า ต้องตั้งโจทย์ อย่ามานั่งรอแต่คำสั่ง ..เพราะผมจะสั่งให้คุณไปซื้อกาแฟเท่านั้น

อย่างที่สี่ อย่าหวังว่า คุณจะมี Career Path ในองค์กร เพราะ คำว่า Career Path มันคือ สิ่งที่มนุษย์ยุค 60 “Sixty” ใฝ่ฝัน ..ความก้าวหน้าในองค์กร เป็น หัวหน้าส่วน เป็นหัวหน้าฝ่าย เป็น MD ...เฮ้ย!! เดี๋ยวนี้ ตำแหน่งบริหาร เขาซื้อตัวหมด องค์กรต้องการความรู้กว้าง คำว่า “ลูกหม้อ” มันใส่ลงหม้อไปได้เลย ..ลูกหม้อ แปลง่ายๆ ว่า เงินเดือนต่ำ ทนทำบึกบึน ...ดังนั้น งานที่มีอนาคต คือ งานที่ไม่มีใครในองค์กรนี้เคยทำได้ มันจึงเสมือนไม่มี Career Path

อย่างที่ห้าวันใดที่คุณอยากจะไปเปิดธุรกิจแข่งกับผมให้มาบอกผมถ้า Idea ดี ผมจะแถมเงินให้คุณอีก แล้วจะช่วยให้คำแนะนำ

ใช่แล้วครับ วันนี้โลกมันเปลี่ยนไปจริงๆ จากยุค Life Time Employment ที่บริษัทเลี้ยงพนักงานจนตาย มันเปลี่ยนเป็น วันนี้ลูกจ้างไม่ใช่แรงงาน แต่ต้องผันตัวเป็น “หุ้นส่วนของบริษัท”
แน่นอน คนที่ปรับตัวไม่ทัน ก็ยังคงเป็น “แรงงาน” ในบริษัท แต่รายได้เขาจะลดลงเรื่อยๆ โบนัสก็จะลดลง ความก้าวหน้าก็จะไม่มี พอเกษียณก็จะไม่ได้อะไร เพราะ วันนี้โลกเรามันเป็นโลกที่คนเราต้องพึ่งตัวเอง ไม่ใช่มานั่งหวังว่า เราทำงานหนักเพื่อองค์กร แล้วพอเราเกษียณเดี๋ยวองค์กรก็ต้องเลี้ยงเรา

อย่าโลกสวยครับ ...เรื่องแบบนั้น มันเป็นแค่นิทาน ..ชีวิตจริง ลูกจ้างเกษียณแล้วแทบไม่ได้เงินอะไร สวัสดิการไม่มี ..อย่าว่าแต่พนักงานเลย ตัวองค์กรเองถ้าไม่รู้จักปรับตัวก็จะไม่รอดเอา ...วันนี้คำว่า Nokia Effect มันเป็นคำสยองนะ ที่องค์กรขนาดใหญ่เสียวไปตามๆกัน เพราะ มันเป็นการขาด Vision สุดๆ ที่ธุรกิจที่เป็นผู้นำ จะเจ๊งเพราะปรับตัวตามตลาดไม่ทัน ไม่รู้ว่าผู้บริโภคเปลี่ยนพฤติกรรมการซื้อสินค้าไปเรียบร้อย

คุณคิดดูนะ บริษัทใหญ่ๆ เขามีเงินมากมาย ในการจ้าง Consult ดีๆ จ้าง Market Research ดีๆ ให้วิจัยความต้องการของลูกค้า ..เขามีทรัพยากรไม่จำกัด จะจ้างคนเก่งแค่ไหนก็ได้ ..แปลกไหม ทำไมเจ๊งได้

เหมือนที่เราชอบบอกว่า “มีเงินอย่างเดียวไม่ได้ ต้อง ...ด้วย” (โหดสุดๆ)

ปัญหาองค์กรแบบนี้ ก็ไม่ต่างจากลูกคนรวยหรอกครับ เพราะ บางครั้งเรายึดติดกับความสำเร็จในอดีต หรือ มองว่าพ่อเรารวย ตระกูลเราใหญ่ แต่ลืมไปว่า ตัวเราในปัจจุบัน มันถอยหลังเข้าคลอง มัวแต่ยึด EGO เดิมๆ สุดท้าย ก็จะเจ๊ง ไม่เหลืออะไรในที่สุด

วันนี้คุณลองมองไปรอบๆ ซิ จะเห็นเลยว่า ทุกสิ่งกำลังจะเปลี่ยนแบบสุดๆ

การใช้เงินของเราในปัจจุบัน ใช้ในสิ่งมีความจำเป็นแค่ไม่เกิน 20% นอกนั้น คือ ของไร้สาระ 80% ที่เรายอมสร้างหนี้ เพื่อเป็นเจ้าของ ..ซึ่งผมให้คำจำกัดความของธุรกิจที่ทำแล้วรวยคือ “Want Empire” คือ ธุรกิจที่ทำอยู่รอบๆ “ความอยาก” ของมนุษย์

ส่วนเรื่อง “ความจำเป็น” หรือ “Need Empire” ให้พวกบริษัทยักษ์ใหญ่เขาทำไปเถอะ

คนรุ่นใหม่ต้องกลับเข้ามาศึกษาตัวเอง ว่าตัวฉันต้องการอะไร อยากซื้ออะไร อยากได้บริการอะไร ..ถ้าไม่รู้จะเริ่มศึกษายังไง เริ่มจาก Facebook ของเรานั่นแหละ ลองมองไปรอบๆ ตัว ลองดูซิว่า คนส่วนใหญ่เขามีพฤติกรรมการใช้เงินที่เปลี่ยนไปอย่างไร

...เริ่มเห็นแล้วซิ คิดต่อไปครับ