รื้อใหญ่กรมศุลฯ

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

คณะทหารกำลังรื้อใหญ่สารพัดโครงการที่เกิดขึ้น เพื่อสร้างความโปร่งใสและปฏิรูประบบครั้งใหญ่

แต่สิ่งที่น่ากระทำอย่างยิ่งในช่วงเวลานี้ ก็คือการปรับรื้อใหญ่ที่กรมศุลกากร

เพราะระบบงานที่กรมศุลกากรเป็นภาระใหญ่ในการส่งออก การนำเข้าสินค้า ขณะเดียวกันก่อให้เกิดเป็นผลประโยชน์มหาศาล การฉ้อฉลทั้งถูกกฎหมายและผิดกฎหมาย

ผู้ส่งออก ผู้นำเข้าสินค้า ต่างรู้ดีว่ามีภาระต้องจ่ายทั้งเปิดเผยและซ่อนเร้นขนาดไหน

ผลสำรวจทุกปีก็ปรากฏชัดหน่วยงานที่ขึ้นชื่อเรื่องปัญหาคอร์รัปชั่นมากสุดก็คือกรมศุลกากรกับตำรวจ

นอกจากนั้นยังมีเรื่องใหญ่ที่คาราคาซังมาเนิ่นนานก็คือ สินบนนำจับ หลายรัฐบาลทำทีจะเข้าไปแตะ แต่สุดท้ายก็เงียบหาย

สินบนนำจับเป็นเงินรางวัลในการตอบแทนเจ้าหน้าที่เดิมมีวัตถุประสงค์ต้องการให้เกิดการปฏิบัติหน้าที่อย่างตรงไปตรงมา

แต่ไปๆ มาๆ กลับกลายเป็นการสร้างระบบใหม่ อาทิ ระบบนักล่า

สาเหตุเนื่องจากสินบนนำจับ ให้รางวัลเจ้าหน้าที่จับเอง 30% หากมีสายสืบชี้เบาะก็จะจ่ายให้สายสืบอีก 25% รวมแล้ว 55%

ทั้งหมดทำให้เกิดการตั้งทีมล่าเพื่อหวังสินบน รวมไปถึงการสร้างสายเทียมเพื่อให้ได้รับส่วนแบ่งมากยิ่งขึ้นไปอีก

ทว่าสิ่งที่เกิดผลกระทบตามมาก็คือ ภาระที่ตกกับผู้ส่งออก ผู้นำเข้า ที่หากกระทำผิดทั้งกรณีเจตนาและไม่มีเจตนา ถ้าต่อสู้ในชั้นศาลแล้วแพ้คดี ต้องจ่ายค่าปรับ 4 เท่า และมีโทษจำคุก แต่ถ้ายอมความในชั้นคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ของกรมศุลกากร ค่าปรับลดเหลือไม่เกิน 2 เท่า และยกเว้นโทษจำคุกให้

ผู้ที่โดนตรวจสอบ ไม่ว่าจะผิดจงใจหรือไม่ก็ตาม หรือถูกนักล่าเข้าไปจับจึงมักเลือกยอมความเพื่อขอเสียค่าปรับ

ผลการศึกษาบางฉบับระบุว่า การจัดเก็บรายได้จากภาษีนำเข้าของกรมศุลกากรมีแนวโน้มลดลง เนื่องมาจากการปรับลดอัตราภาษี รวมถึงข้อตกลงการค้าต่างๆ แต่การเบิกจ่ายเงินสินบนรางวัลของกรมศุลกากรกลับไม่ลดลง

ไทยจึงอาจเป็นประเทศเดียวที่ใช้ระบบการให้เงินสินบนและเงินรางวัลจากส่วนแบ่งค่าปรับในอัตราที่สูง โดยแต่ละปีต้องจ่ายเงินค่าสินบนนำจับนับ 1,000 ล้านบาท

ลองหันไปชำเลืองกรมศุลกากรดูบ้างเถอะ

รับรองจะส่งความสุขกระจายไปทั่วอย่างแน่นอน