CG ในมุมมองของนักลงทุนสถาบัน (1)

โดยวรวรรณ ธาราภูมิ นายกสมาคมบริษัทจัดการลงทุนประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บลจ.บัวหลวง จำกัด

“บรรษัทภิบาล”หรือ“การกำกับดูแลกิจการ (Corporate Governance : CG) ตามความหมายของตลาดหลักทรัพย์ฯ คือ ระบบที่จัดให้มีโครงสร้างและกระบวนการของความสัมพันธ์ระหว่างคณะกรรมการ ฝ่ายจัดการ และผู้ถือหุ้น เพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขัน นำไปสู่ความเจริญเติบโตและเพิ่มมูลค่าให้กับผู้ถือหุ้นในระยะยาว โดยคำนึงถึงผู้มีส่วนได้เสียอื่น

ในปัจจุบัน นักลงทุนสถาบันต่างๆ ทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงกองทุนบัวหลวงเอง ต่างให้ความสำคัญกับบริษัทจดทะเบียนที่มี CG กันมากขึ้น เพราะนอกจากเราจะพิจารณา Business Model และความสามารถในการแข่งขันของบริษัทที่จะเลือกลงทุนแล้ว เรายังพิจารณาความสามารถในการเติบโต หรือความยั่งยืนในการทำธุรกิจระยะยาวกันมากขึ้นอีกด้วย เนื่องจากบริษัทที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดีกับมองประโยชน์ระยะยาวของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับธุรกิจของบริษัท จะสามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืน

การวัดคุณภาพ CG ของบริษัทจดทะเบียนของไทยนั้น นักลงทุนสถาบันจะพิจารณาจากเกณฑ์ที่จัดทำโดย สมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (IOD) และการเข้า Company visit บริษัท เพราะเรื่องการวัดคุณภาพค่อนข้าง Subjective จึงวัดยาก ต้องใช้ประสบการณ์ประเมินมาประกอบการวัด Track record ของตัวเลขทางการเงิน เช่น การเติบโตของกำไร หรือกระแสเงินสด ด้วย

ในปี 2545 ที่ผ่านมา นับเป็นปีเริ่มต้นแห่งการรณรงค์การมีบรรษัทภิบาลที่ดี โดย IOD ได้จัดอันดับบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ด้วยหลักเกณฑ์ที่อ้างอิงจากหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดีขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา หรือ OECD ประกอบด้วยหลักเกณฑ์รวม 148 ข้อ แบ่งออกเป็น 5 หมวดหลัก ได้แก่ 1) สิทธิของผู้ถือหุ้น 2) การปฏิบัติที่เท่าเทียมกันต่อผู้ถือหุ้น 3) บทบาทของผู้มีส่วนได้เสีย 4) การเปิดเผยข้อมูลและความโปร่งใส 5) ความรับผิดชอบของคณะกรรมการ

นอกจากนั้น IOD ได้จัดทำ ดัชนีการลงทุนในบริษัทที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดี หรือ IOD CG Index โดยหากบริษัทใดมีการกำกับดูแลกิจการที่ดี ก็จะได้รับผลการสำรวจในระดับคะแนนดีเลิศ หรือได้คะแนน 5 ดาว (ดังภาพ) โดย CG Rating ในประเทศไทย นับว่าเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ดีในการวิเคราะห์ CG ของแต่ละบริษัท

สำหรับกองทุนในประเทศไทย นับเป็นนักลงทุนสถาบันหนึ่งเช่นกัน ก็เริ่มหันมาให้ความสำคัญกับ CG กันมากขึ้น พบว่า มีการตั้งกองทุนสำหรับ CG นี้ขึ้นมาโดยเฉพาะ ซึ่งกองทุนบัวหลวงได้มีกองทุนลักษณะนี้อยู่ 2 ประเภท ทั้งกองทุนรวมหุ้นทั่วไป อย่าง กองทุนเปิดบัวหลวงสิริผลบรรษัทภิบาล (BSIRICG) และกองทุน RMF เพื่อลดหย่อนภาษี อย่าง กองทุนเปิดบัวหลวงสิริผลบรรษัทภิบาลเพื่อการเลี้ยงชีพ (BSIRIRMF) โดยทั้งสองกองทุนข้างต้นนี้ จะเน้นลงทุนในหุ้นที่มีปัจัจยพื้นฐานที่ดี มีอัตราผลตอบแทนจากเงินปันผลสูงต่อเนื่อง และที่สำคัญคือ ต้องมีการกำกับดูแลกิจการที่ดีด้วย ซึ่งจะระบุไว้อย่างชัดเจนในนโยบายการลงทุนของกองทุน.