เดือนแห่งการเปลี่ยนแปลง

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

วันนี้วันหยุดราชการ ก็อยากจะพูดถึงเรื่องที่น่าสังเกตก็คือ เม.ย. เป็นเดือนแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่มาตั้งแต่อดีต

นับตั้งแต่วันจักรีบรมราชวงศ์ 6 เม.ย.ที่เพิ่งผ่านพ้นไป ก็เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จปราบดาภิเษกขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์พระองค์แรกแห่งราชวงศ์จักรี เมื่อปี 2325

ขณะเดียวกันการสร้างเมืองหลวงแห่งใหม่ ก็ลงพิธียกเสาหลักเมืองในเดือน เม.ย. เพื่อย้ายราชธานีจากกรุงธนบุรีมายังกรุงเทพมหานคร

ถัดมา เดิมทีปีใหม่ไทยก็คือ วันสงกรานต์ แต่ก็มีการเปลี่ยนแปลงไปใช้เป็นวันที่ 1 ม.ค. ในช่วงปี 2484

และอีกเรื่องที่น่าสนใจก็คือ การเปลี่ยนแปลงเวลาในประเทศไทยก็เริ่มต้นวันที่ 1 เม.ย.

ในสมัยโบราณการนับเวลาจะดูกันด้วยสายตาคาดคะเน โดยใช้พระอาทิตย์เป็นสิ่งกำหนด ในยามเช้า ยามเที่ยง และยามค่ำ

ต่อมาเมื่อมีนาฬิกาแดดเผยแพร่เข้ามา ก็ใช้การใช้นาฬิกาแดดในการจับชั่วโมงและนาที หรือบางครั้งก็ใช้การดูทิศทางของดวงดาว

จนกระทั่งถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนเวลามาตรฐานสำหรับประเทศไทย เป็นเวลาก่อนมาตรฐานกรีนิช 7 ชั่วโมง โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย. 2463 เป็นต้นมา

สาเหตุเนื่องจากมีการประชุมว่าด้วยอุทกศาสตร์ ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เพื่อกำหนดเวลาทั้งโลกให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน เริ่มจากการให้หอดูดาวที่เมืองกรีนิช ประเทศอังกฤษ เป็นจุดแรกเริ่มต้นของเวลา เรียกว่าเวลามาตรฐานกรีนิช

จากนั้นก็แบ่งโลกที่มีสัณฐานกลมเป็นส่วนๆ ตามแนวตั้ง โดยแบ่งเป็น 24 เขต เพื่อให้ตรงกับเวลาที่โลกหมุนรอบตัวเองใน 1 วัน คือ 24 ชั่วโมง

แต่ละเขตจะมีเส้นแบ่งเรียกว่าเส้นลองติจูด หรือเส้นแวง มีระยะห่าง 15 องศาเท่ากัน โดยลองติจูดแต่ละเส้นจะมีเวลาห่างกัน 1 ชั่วโมง

สำหรับสยามประเทศมีที่ตั้งอยู่ระหว่างเส้นลองติจูด 97.5-105 องศาตะวันออก และก็ได้มีการยึดเอาเส้นลองติจูด 105 องศาตะวันออก ที่ผ่าน จ.อุบลราชธานี เป็นเส้นแบ่งเวลา เนื่องจากเป็นจุดที่ก่อนเวลามาตรฐานกรีนิช 7 ชั่วโมงพอดี

เดือน เม.ย. จึงเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ด้านการนับเวลาอีกครั้ง

และเดือน เม.ย.ปีนี้ หลังสงกรานต์ไปแล้ว ก็มีการทำนายทายทักจะเกิดการเปลี่ยนแปลง และทำให้ประเทศไปสู่ทิศทางที่เจริญขึ้นกว่าเดิม

ถ้าจริงก็ต้องยกให้ เม.ย. เป็นเดือนแห่งการเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริง