โรงไฟฟ้าถ่านหินอีกแล้ว

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมหายหน้าไปญี่ปุ่นเพื่อไปดูโรงไฟฟ้าถ่านหิน ความจริงแล้วผมเคยไปดูโรงไฟฟ้าถ่านหินมาหลายครั้ง แต่ครั้งนี้ค่อนข้างแตกต่างจากครั้งอื่นๆ

เริ่มจากคณะที่เดินทางเรียกได้ว่า จัดเต็ม

นับตั้งแต่หัวหน้าคณะเดินทาง คือ พงษ์ศักดิ์ รักตพงศ์ไพศาล รมว.พลังงาน คณะเดินทางประกอบด้วย คณะกรรมการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ตั้งแต่ประธาน กรรมการ และผู้บริหารระดับสูงของ กฟผ.

นอกจากนั้นยังมีนักวิชาการ ศาลปกครอง องค์กรอิสระอื่นๆ ตัวแทนชุมชน ตัวแทนองค์กรเอกชน (เอ็นจีโอ) สื่อมวลชนหลากหลายสาขา

การเดินทางดังกล่าวเป็นอีกก้าวของกระทรวงพลังงาน หลังเคยประกาศเมื่อเดือน เม.ย. ว่ามีการหยุดซ่อมท่อก๊าซจากพม่าและไฟอาจจะดับ

ยิ่งครั้งนี้ พงษ์ศักดิ์ กล่าวระหว่างการเดินทางว่า การประมูลโรงไฟฟ้าที่จะเกิดขึ้น เป็นครั้งสุดท้ายที่ใช้ก๊าซเป็นเชื้อเพลิง ก็ยิ่งเป็นการตอกย้ำให้เห็นถึงการเดินหน้าแผนการสร้างโรงไฟฟ้าในอนาคต ที่มีตัวเลือกคือถ่านหินเป็นอันดับต้นๆ

และหากไม่สร้างโรงไฟฟ้า ก็ย่อมต้องหาแหล่งพลังงานอื่น โดยการไปซื้อไฟฟ้าจากเพื่อนบ้านมาทดแทน ไม่ว่าจะเป็นพม่า ลาว หรือจีน

องค์ประกอบที่เดินทางไปญี่ปุ่นครั้งนี้ จึงคล้ายๆ กับตัวแทนหลายภาคส่วน ไปรับรู้ รับฟัง และถกเถียงกันในประเด็นต่างๆ เตรียมความพร้อมสำหรับการสร้างหรือไม่สร้างโรงไฟฟ้าในอนาคต

ตามแผนการดูงานโรงไฟฟ้าถ่านหิน ทั้งการเดินทางไปต่างประเทศและในประเทศ กฟผ.ตั้งเป้าหมายไว้ว่า จะจัดคณะเดินทางให้ถึง 1,000 คน รวมถึงจะมีการจัดเสวนาภายในประเทศอีกหลายครั้ง

เท่ากับว่า ประเด็นโรงไฟฟ้าถ่านหิน จะต้องเป็นสิ่งที่นำมาถกเถียง เป็นวาระสำคัญในอนาคต

ทำไมการก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหิน ถึงถูกคัดค้าน ต่อต้าน และกลายเป็นเรื่องลำบากอย่างยิ่ง?

เหตุผลคงมีหลายๆ ประการ นับตั้งแต่การเกิดกรณีในอดีตของเหมืองแม่เมาะ จ.ลำปาง ที่โรงไฟฟ้าสร้างปัญหามลภาวะเป็นพิษ โดยแม้จะมีความพยายามแก้ไขแล้ว ก็ยังยากจะลืมเลือน

แต่ทว่า จุดเปลี่ยนสำคัญของการต่อต้านโรงไฟฟ้าถ่านหิน จะละเลยปัญหาการก่อสร้างโรงไฟฟ้าบ่อนอก หินกรูด ที่ จ.ประจวบคีรีขันธ์ ไปไม่ได้ เหตุการณ์ครั้งนั้น ยังส่งผลต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน

เป็นอย่างไร เรื่องนี้ยาวต้องขออธิบายต่ออีกสักวัน