ไม่ใช่แล้ว

การเมืองในบ้านเรา กำลังง่วนอยู่กับปมแก้รัฐธรรมนูญ โดยจะทำประชามติ หรือไม่ทำกันแน่

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

ความจริงแล้ว การทำประชามติ ถือเป็นการมอบอำนาจให้ประชาชน เป็นประชาธิปไตยโดยตรง เพื่อให้ประชาชนตัดสินใจทางการเมือง ไม่ต้องไปพึ่งพาบรรดานักเลือกตั้ง

สวิตเซอร์แลนด์ถือเป็นต้นแบบในการทำประชามติ ทำกันทุกระดับชั้นก็ว่าได้ นับตั้งแต่ระดับชุมชนในแต่ละรัฐ ไปจนถึงการทำประชามติระดับประเทศ ชาวสวิสถือว่าการทำประชามติเป็นสายเลือดทางการเมืองก็ว่าได้

ผมเองได้เดินทางไปสวิตเซอร์แลนด์ พร้อมๆ กับ คณะนักศึกษา ปปร. 16 สถาบันพระปกเกล้า และไปฟังบรรยายเกี่ยวกับการทำประชามติพอดิบพอดี

สิ่งที่แตกต่างระหว่างประชามติของสวิตเซอร์แลนด์กับที่กำลังจะทำกันก็คือ ประชามติบ้านเขา จะเป็นการตั้งคำถามแบบตรงไปตรงมา ประเด็นใดประเด็นหนึ่งเท่านั้น

นับตั้งแต่เรื่องใหญ่ อย่างการจะเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปอียูหรือไม่ จนไปถึงการสร้างถนน การขึ้น หรือลดภาษี การจัดการเรื่องราวต่างๆ ในชุมชนที่สามารถยกมาเป็นประชามติได้หมด

ดังนั้น สิ่งสำคัญของการทำประชามติ คือเป็นการถามประชาชนว่าจะเอาไหมในเรื่องใดเรื่องหนึ่งแบบจำเพาะเจาะจง และไม่มีการซุกซ่อนประเด็นอื่นๆ ที่ไม่ได้บอกเอาไว้อีกบานตะเกียง

แต่การทำประชามติ แก้รัฐธรรมนูญอย่างที่กำลังตั้งท่า มันไม่เหมือนกับที่เขาทำกัน

เพราะการลงประชามติให้แก้รัฐธรรมนูญนั้น ไม่มีการระบุจะแก้ไขมาตราใด อย่างไร เพียงแต่จะให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเท่านั้น และโดยข้อเท็จจริงก็ไม่สามารถอธิบายกันได้หมดอยู่แล้ว

ส่วนรายละเอียดต่างๆ สุดท้ายก็กลายเป็นเรื่องที่จะไปใส่เอาในภายหลัง

ประชาชนที่ลงประชามติไม่รู้เลยว่า หน้าตารัฐธรรมนูญที่จะแก้ไขสุดท้ายจะเป็นอย่างไร

การลงประชามติ จึงเป็นการขอความเห็นเพียงครั้งเดียว เพื่อให้ได้อำนาจเต็มที่ในการทำอะไรก็ได้

ประชามติที่ถูกต้องก็น่าจะเป็นการแก้รายมาตรา และเอาแต่ละมาตรามาถามประชาชน เพื่อให้ประชาชนรู้ เข้าใจอย่างถ่องแท้

ดังนั้น การทำประชามติแก้รัฐธรรมนูญที่กำลังเงื้อง่าอยู่ จึงไม่ต่างจากการขอ ตีเช็คเปล่า ทางการเมือง

และเมื่อได้เช็คเปล่าไปแล้ว จำนวนเงินจะใส่เท่าไหร่ ก็สุดแล้วแต่จะเอาไปใส่กันภายหลังตามใจชอบ โดยเจ้าของเงินคือประชาชน ไม่ได้รู้ ไม่ได้เห็นด้วยเลย

ประชามติเช่นนี้ ไม่ควรเรียกประชามติ

น่าจะเรียก...ประชามัดมือชก เสียมากกว่า