ตั้งใจทำให้วิบัติ...?

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

กรมการข้าว ได้พูดออกมาชัดเจนว่า นโยบายประกันราคาข้าวในราคาสูงเกิน จะทำให้เกิดปัญหาข้าวไทยด้อยมาตรฐาน อันเนื่องจากชาวนาเร่งปลูกข้าว โดยไม่คำนึงถึงคุณภาพอีกต่อไป

การจำนำดังกล่าวมักมีการอ้างว่าเพื่อช่วยเหลือชาวนา แต่แท้ที่จริงกลับเป็นการทำลายระบบค้าข้าว การปลูกข้าวเสียมากกว่า

ความจริงนโยบายการช่วยเหลือเกษตรกร ได้มีการวางรากฐานเอาไว้ โดยหากเดินหน้าอย่างไม่หยุด ก็คงไม่จำเป็นต้องใช้การจำนำข้าวแบบไร้สติ นั่นคือ การตั้งกองทุนรวมช่วยเหลือเกษตรกร

เดิมทีการช่วยเหลือเกษตรกร มีปัญหาทั้งในแง่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีอยู่มากมายหลายหน่วยงาน เงินที่ใช้สำหรับดูแลราคาพืชผลการเกษตรก็ไม่ได้กันเอาไว้

ในปี 2534 คณะรัฐมนตรีจึงมีมติให้แก้ไขปัญหาเกษตรกรอย่างเป็นระบบ โดยยกร่างระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยกองทุนรวมเพื่อช่วยเหลือเกษตรกร พ.ศ. 2534 ขึ้นมา

กองทุนดังกล่าวมีทุนประเดิม 6,000 ล้านบาท และกำหนดให้ตัดจ่ายงบประมาณปีละอย่างต่ำ 2% เพื่อใช้เป็นเงินหมุนเวียน

ขณะเดียวกันยังให้ตั้ง คณะกรรมการนโยบายและมาตรการช่วยเหลือเกษตรกร โดยมีรองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เพื่อกำหนดนโยบายและมาตรการช่วยเหลือเกษตรกร

วิธีการช่วยเหลือก็จะแบ่งเงินกองทุนที่ตั้งขึ้น เป็น 2 ส่วนหลักๆ

ส่วนแรก คือ การใช้สำหรับการช่วยเหลือเกษตรกรในแง่ของราคา โดยกำหนดราคาเป้าหมายในการช่วยเหลือแต่ละปี ให้เกษตรกรอยู่ได้ ไม่ถูกกดราคาซื้อข้าวในช่วงต้นฤดูกาลผลิต

ที่สำคัญราคาเป้าหมายที่วางไว้ ต้องไม่ทำลายกลไกตลาด หรือทำให้การผลิตข้าวมีปัญหา

หากปีใดที่ราคาข้าวปรับตัวสูงขึ้น โดยราคาต่างประเทศสูงกว่าราคาเป้าหมาย ก็ไม่จำเป็นจะต้องช่วยเหลือ

ส่วนที่ 2 กำหนดให้ใช้สำหรับการพัฒนาการผลิต การปรับปรุงคุณภาพสินค้า เพื่อเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร รวมถึงช่วยเหลือเกษตรกรด้านสินเชื่อ และการดำเนินงานของกองทุนที่ดิน

นี่แหละ คือรากฐานที่วางเอาไว้ แต่กลับไม่มีการนำมาใช้อย่างตรงไปตรงมา กลับทำแบบบิดเบี้ยวไปมา

สิ่งที่การเมืองทำก็คือการช่วยเหลือแบบฉาบฉวย ไม่ได้มองถึงเสถียรภาพระยะยาว โดยเฉพาะโครงการรับจำนำข้าวในขณะนี้ที่ก่อให้เกิดปัญหาอย่างมากมาย

การอ้างเฉพาะว่าชาวนาได้ประโยชน์ จึงเป็นการอ้างที่ไม่จริงทั้งหมด เพราะมีวิธีที่ชาวนาได้ประโยชน์ด้วย สร้างประโยชน์ระยะยาวด้วย แต่กลับไม่ทำ

เหมือนตั้งใจจะพากันเพลินเดินไปสู่ความวิบัติเสียอย่างนั้น