โรคที่มากับอำนาจ

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

สายตาทุกคู่ต่างจับจ้องไปที่ประเด็น พ.ร.ก.หนี้ 2 ฉบับ ที่ศาลรัฐธรรมนูญจะตัดสินในวันนี้

การตรา พ.ร.ก.เป็นอำนาจพิเศษที่มอบให้กับคณะรัฐมนตรี มีลักษณะเหมือนกับพระราชบัญญัติ เพียงแต่การยกร่างไม่ต้องผ่านสภา แค่ให้คณะรัฐมนตรีเห็นชอบก็เตรียมออกเป็นกฎหมายได้

ภายหลังออก พ.ร.ก. รัฐธรรมนูญกำหนดว่าต้องให้สภารับรองด้วย โดยหากจะรับรองก็ต้องรับทั้งฉบับ จะตีตกก็ต้องตกทั้งฉบับ จะแก้ไขเนื้อหาใดๆ ไม่ได้เลย ผิดกับ พ.ร.บ.ที่แปรญัตติ แก้ไขได้

หรือพูดไปแล้ว การออก พ.ร.ก.เป็นซูเปอร์อำนาจของฝ่ายบริหาร ไม่ต้องผ่านกระบวนการทางสภา โดยสุดท้ายแม้ต้องเสนอเข้าสภา แต่ สส.รัฐบาลมากกว่าอยู่แล้วย่อมต้องชนะโหวต

ในอดีตการตรา พ.ร.ก.ไม่มีกระบวนการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ จนกระทั่งปี 2540 หลังปฏิรูปการเมือง ถึงค่อยมีศาลรัฐธรรมนูญ

แรกๆ ศาลรัฐธรรมนูญจะวินิจฉัยการใช้อำนาจตรา พ.ร.ก. ได้แค่ พ.ร.ก.ที่ออกมา ทำเพื่อประโยชน์ในการรักษาความปลอดภัยของประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ หรือป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะ หรือไม่เท่านั้น

แต่ทว่าในรัฐธรรมนูญปี 2550 ที่ใช้ในปัจจุบัน เพิ่มการตรวจสอบอีกก็คือ การออก พ.ร.ก.ต้องเป็นกรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นรีบเร่งด่วน อันมิอาจหลีกเลี่ยงได้ เป็นองค์ประกอบสำคัญเข้าไปด้วย

ทั้งหมดเพื่อไม่ให้เกิดการใช้อำนาจโดยพลการ อย่างเช่นเหตุการณ์ ความจำเป็นหมดไปแล้ว ภัยพิบัติเลิกแล้ว แต่กลับออกเป็น พ.ร.ก. แทนที่จะออกเป็น พ.ร.บ.แล้วนำเข้าสู่สภา

วันนี้หากศาลรัฐธรรมนูญตัดสินว่า 2 พ.ร.ก.ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ ทุกอย่างยุติ รัฐบาลใช้อำนาจถูกต้อง เดินหน้าตามกฎหมายได้ต่อไป

แต่ถ้าตัดสินในทางตรงกันข้าม ทุกอย่างก็ยุติ พ.ร.ก.ต้องสิ้นสุดลง

และนัยที่ตามมาก็คือ รัฐบาลใช้อำนาจออก พ.ร.ก.เกินขอบเขต หรือขัดต่อบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ

ทั้งหมดคือกระบวนการตรวจสอบ คานดุลอำนาจรัฐ

และเป็นเรื่องแปลกตรงที่ผู้อยู่ในอำนาจไม่ชอบเอาเสียเลย

อำนาจมีธรรมชาติเหมือนกันหมด ตรงที่แรกๆ เมื่อเข้ามาสู่อำนาจก็ดูดี มีความตั้งใจ แต่อยู่ไปชักเชื่อมั่นเกินร้อย ใครพูดขัดหู โต้แย้ง ก็ไม่อยากรับฟัง

อดีตจนถึงปัจจุบันพวกที่พังไม่เป็นท่าเพราะอำนาจนี่เอง

ลักษณะอาการเหมือนคนไข้ไม่ได้อ่านฉลากคำเตือนข้างขวดยา ที่ว่า...ให้ระวังโรคที่มากับอำนาจเอาไว้ดีๆ

โรคพวกนี้ติดง่าย แถมเป็นแล้วหูดับตามัวไม่รู้สึกตัวเสียด้วย