ข้าวร้อนๆ

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

กระทรวงพาณิชย์เรียกผู้ส่งออกและโรงสีข้าวมาประชุม เพื่อหาทางแก้ปัญหาการส่งออกข้าว

ปีนี้ มีการตั้งเป้าหมายมูลค่าการส่งออกข้าวไว้ที่ 2 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมาที่อยู่ระดับ 1.96 แสนล้านบาท

งานนี้เหนื่อยแน่

สาเหตุเนื่องจากราคาข้าวของไทยสูงกว่าคู่แข่งขันตันละเกือบ 100 เหรียญสหรัฐ

ทั้งหมด เป็นผลจากปัจจัยภายในและภายนอกประเทศ

ปัจจัยภายในมาจากการที่นโยบายเพิ่มราคารับจำนำข้าวเป็นเกวียนละ 1.5 หมื่นบาท ทำให้ราคาข้าวส่งออกมีต้นทุนสูงกว่า 500 เหรียญสหรัฐต่อตันขึ้นไป

ขณะเดียวกันปัจจัยภายนอกมาจากการที่ผลผลิตข้าวโลกเพิ่มปริมาณขึ้น แม้จะเกิดอุทกภัยในหลายพื้นที่

อาทิ อินเดีย ที่ไม่เคยส่งออกมาถึง 2 ปี ก็นำข้าวในสต๊อกสำรองบริโภคในประเทศมาส่งออก เนื่องจากมีผลผลิตพอเพียงแล้ว

ข้าวที่อินเดียขายจะอยู่ที่ระดับ 400 เหรียญสหรัฐเศษ หรือถูกกว่าข้าวไทยตันละเกือบ 100 เหรียญสหรัฐ

ผู้ส่งออกข้าวรายอื่น อาทิ เวียดนาม ที่เร่งขยายการเพาะปลูก และขายข้าวในราคาต่ำกว่าไทยอีกเช่นกัน

หรือแม้กระทั่งในฝั่งผู้บริโภคข้าวรายใหญ่ อย่างอินโดนีเซีย ที่เป็นประเทศผู้นำเข้าข้าวรายใหญ่อันดับ 3 ของโลก ผลผลิตก็เพิ่มขึ้น

ในฤดูกาลผลิตใหม่นี้ ประเมินว่า อินโดนีเซียจะผลิตข้าวได้ถึง 37.3 ล้านตัน เพิ่มขึ้นจากปีก่อนที่ผลิตได้ 35.5 ล้านตัน

สิ่งที่ตามมาก็คือ อินโดนีเซียจะลดการนำเข้าข้าวจากเดิม 2.78 ล้านตัน เหลือเพียง 1 ล้านตัน หรือลดลงมากกว่าครึ่ง

ทั้งหมดกลายเป็นปัจจัยกดดันราคาข้าวโลกให้ลดต่ำลง

และประเด็นที่น่ากังวลมากไปกว่านั้นก็คือ อินโดนีเซียประกาศแผนจะเพิ่มผลผลิตข้าวอีก 10 ล้านตัน

แม้จะเป็นแผนระยะยาว แต่ทว่าในแต่ละปี หากอินโดนีเซียเพิ่มผลผลิตข้าวได้ ก็จะกระทบกับราคาข้าว

เพราะข้าวเหมือนกับสินค้าโภคภัณฑ์ชนิดอื่นๆ โดยการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของผลผลิตเพียงเล็กน้อย จะมีผลต่อราคาอย่างรุนแรง

ดังนั้น นโยบายการจำนำข้าวในราคาสูงเกวียนละ 1.5 หมื่นบาท ด้านหนึ่ง แม้จะเป็นการกระจายรายได้ให้กับชาวนา แต่ทว่าสร้างผลกระทบตามมาอย่างต่อเนื่อง

ในอีก 3-5 เดือนข้างหน้า ข้าวนาปรังจะออกมาสู่ตลาด และน่าจะมีผลผลิตมากกว่าเดิม เพราะดินดี น้ำมาก

แต่อีกด้าน การส่งออกไปตลาดโลกจะมีปัญหา ราคาข้าวไม่ขยับ ข้าวจะกระจุกอยู่ในประเทศ

ภาระเช่นนี้ รัฐบาลต้องแบกรับ

และแน่นอน สุดท้ายภาระทั้งหมดจากโครงการข้าว ต้องใช้เงินภาษีเอาไปจ่ายชดเชยทั้งสิ้น

ข้าวจึงเป็นของร้อนน่าหวั่นใจ