เจาะ “หลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์” เปลี่ยนผ่านตลาดทุนไทยสู่ยุคดิจิทัล

ก้าวสำคัญของตลาดทุนไทยได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2569 สภาผู้แทนราษฎรมีมติรับหลักการร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ... เพื่อปรับปรุงกฎหมายหลักทรัพย์ให้รองรับการออกและการทำธุรกรรมเกี่ยวกับ “หลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์” (Digital Securities) ได้อย่างสมบูรณ์ สอดคล้องกับพัฒนาการของเทคโนโลยีทางการเงิน มาตรฐานสากลของหน่วยงานกำกับดูแลในประเทศและต่างประเทศ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของตลาดทุนไทยในเศรษฐกิจดิจิทัล

 

“หลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์” VS “สินทรัพย์ดิจิทัล”

 

หลายคนอาจสงสัยว่า “หลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์” แตกต่างจากสินทรัพย์ดิจิทัลที่เราคุ้นเคยอย่างไร ในเชิงกฎหมาย หลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์ คือ หลักทรัพย์ตาม พ.ร.บ. หลักทรัพย์ฯ เช่น หุ้น ตราสารหนี้ หรือหน่วยลงทุน ที่ออกในรูปแบบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์์ มีการบันทึกข้อมูล โอน วางเป็นหลักประกันได้โดยผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์และไม่ต้องมีการออกใบหลักทรัพย์ตั้งแต่ต้น (ไม่ได้เป็นการสร้างสินทรัพย์ดิจิทัลประเภทใหม่) โดยยังคงอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. ตาม พ.ร.บ. หลักทรัพย์ฯ

 

ขณะที่ สินทรัพย์ดิจิทัล (Digital Asset) เช่น คริปโทเคอร์เรนซี หรือโทเคนดิจิทัล (Digital Token) ตาม พ.ร.ก. สินทรัพย์ดิจิทัลฯ ไม่ถือเป็นทั้งหลักทรัพย์ทั่วไปและหลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์ ตาม พ.ร.บ. หลักทรัพย์ฯ

 

 

กลไกขับเคลื่อนและประโยชน์ 4 ด้านต่อระบบเศรษฐกิจ 

 

การปรับปรุงกฎหมายในครั้งนี้มุ่งเน้นการสร้างผลประโยชน์ที่ครอบคลุมทั้งระบบนิเวศของตลาดทุน ดังนี้

 

ประเทศและตลาดทุนไทย 
 

• ยกระดับโครงสร้างพื้นฐานของตลาดทุนให้ให้พัฒนาไปสู่ระบบดิจิทัลอย่างมีมาตรฐาน มีความน่าเชื่อถือ ทันสมัย และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น  
• เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศและตลาดทุนไทย  

 

ผู้ประกอบธุรกิจ  

 

• สามารถระดมทุนผ่านหลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์ได้สะดวกขึ้น
• ลดต้นทุนในการประกอบธุรกิจของผู้ระดมทุน ตัวกลาง และผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้อง  
• ผู้ระดมทุน โดยเฉพาะ SME สามารถใช้ประโยชน์และเข้าถึงตลาดทุนได้ดียิ่งขึ้น
• เพิ่มโอกาสในการเข้าถึงผู้ลงทุนได้อย่างกว้างขวางมากขึ้น
• เพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลและการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างผู้เกี่ยวข้อง

 

ผู้ลงทุน

 

• ขยายฐานผู้ลงทุนรายย่อย สามารถเริ่มต้นลงทุนได้ด้วยเงินลงทุนที่ต่ำลง และเข้าถึงผลิตภัณฑ์การลงทุนที่หลากหลายมากขึ้น 
• ได้รับความสะดวกในการทำธุรกรรมผ่านช่องทางดิจิทัล โดยสามารถทำธุรกรรมได้ตลอดเวลาภายใต้เงื่อนไขและรูปแบบที่ผู้ให้บริการกำหนด
• ผู้ลงทุนยังคงได้รับสิทธิและความคุ้มครองตามกฎหมายเช่นเดียวกับการถือครองหลักทรัพย์ในรูปแบบเดิม
• นำหลักทรัพย์ไปใช้ประโยชน์ในรูปแบบต่าง ๆ ได้สะดวกยิ่งขึ้น เช่น วางหลักประกันเป็นหลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์
• สามารถตรวจสอบข้อมูลการถือครองและประวัติการทำธุรกรรมได้สะดวกยิ่งขึ้น  

 

การกำกับดูแล

 

• ระบบที่ใช้ในการออกหลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์ต้องเป็นไปตามมาตรฐานด้านความมั่นคงปลอดภัยที่เทียบเคียงได้กับมาตรฐานสากล ผ่านการตรวจสอบก่อนเริ่มใช้งาน และมีการประเมินติดตามอย่างต่อเนื่อง
• ข้อมูลธุรกรรมมีความโปร่งใส สามารถตรวจสอบและติดตามได้ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการกำกับดูแลและสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ลงทุน

 

ความคุ้มครองและทางเลือกสำหรับผู้ถือหลักทรัพย์เดิม

 

สำหรับผู้ลงทุนในหลักทรัพย์ที่เดิมอยู่ในรูปแบบมีใบ (scrip) จะไม่ได้รับผลกระทบ โดยยังคงมีสิทธิตามหลักทรัพย์ที่ถืออยู่เช่นเดิม และหากผู้ออกหลักทรัพย์และผู้ลงทุนต้องการเปลี่ยนหลักทรัพย์แบบมีใบ (scrip) ให้เป็นหลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์ก็สามารถทำได้ตามหลักเกณฑ์ของ ก.ล.ต. โดยไม่กระทบต่อสิทธิของผู้ลงทุนที่มีต่อหลักทรัพย์นั้น 

 

การผลักดันร่างกฎหมายหลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์ในครั้งนี้ คือการผสานเทคโนโลยีทางการเงินเข้ากับกรอบกฎหมายที่เข้มงวด เพื่อให้ตลาดทุนไทยไม่เพียงแค่ก้าวทันมาตรฐานสากล แต่ยังเป็นพื้นที่ที่เปิดกว้างสำหรับนวัตกรรมทางการเงินใหม่ ๆ ซึ่งจะกลายเป็นแรงส่งสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืน