WOW! Service (16)

เครื่องบินโดยสารลำหนึ่งสมัยนี้ราคาแพงลิบลิ่ว มีเงินพันล้านบาทยังซื้อไม่ได้ เครื่องบินมีพัฒนาการและเป็นนวัตกรรมที่ไม่เคยหยุดนิ่ง

โดย..ม.ล.อัจฉราพร ณ สงขลา

และยังเป็นผลิตภัณฑ์ที่อ่อนไหวมาก การจะสร้างเครื่องบินขึ้นมาสักรุ่นหนึ่งต้องคำนึงถึงด้านเศรษฐกิจที่ลูกค้านำไปใช้ทำธุรกิจแล้วมีกำไร ต้องผ่านข้อจำกัดขององค์กรมากมาย และยังต้องคำนึงถึงคนทั้งโลก ซึ่งรวมทั้งคนที่ไม่ได้ขึ้นเครื่องบินด้วย

บริษัทสร้างเครื่องบินใหญ่ทั้งสองราย คือ Boeing และ Airbus จะมีบุคลากรออกเดินทางมาพูดคุยกับสายการบินที่ใช้เครื่องบินของตนทุกปี ส่วนหนึ่งนั้นเพื่อสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิตเครื่องบินกับสายการบิน พวกนี้จะมาคุยกับเราเรื่องปัญหาอันเกี่ยวเนื่องกับเครื่องบินและอุปกรณ์การบริการในเครื่องบินของเขาแบบ 360 องศา ครอบคลุมไปในทุกๆ เรื่อง

อะไรที่แก้ไขปรับปรุงได้ในเครื่องบินแบบที่กำลังใช้อยู่ก็จะทำ อะไรที่เป็นเรื่องใหญ่ก็จะนำไปพัฒนาติดตั้งในเครื่องบินรุ่นใหม่

ตัวแปรที่สำคัญในการปฏิบัติการทางการบินปัจจุบันนี้คือ ราคาเชื้อเพลิงซึ่งหมายถึงน้ำมัน ซึ่งนับวันมีแต่จะสูงขึ้นไปเรื่อยๆ กล่าวได้ว่าประมาณ 40% ของต้นทุนทางการบินขณะนี้คือ ค่าน้ำมัน บริษัทสร้างเครื่องบินและบริษัทสร้างเครื่องยนต์เครื่องบินต่างก็พยายามพัฒนาให้เครื่องบินรุ่นใหม่ใช้เชื้อเพลิงน้อยลง

ในส่วนสายการบินก็พยายามหาทางควบคุมการนำน้ำหนักที่นำขึ้นไปกับเครื่องบิน อะไรที่เคยขนไปขนมาติดกับเครื่องบินนานแล้วหากไม่จำเป็นก็ลดจำนวนลงไป หรือไม่ก็ตัดทิ้งไปเลย จะซื้อวัสดุอุปกรณ์ขึ้นไปใช้บริการบนเครื่องบินจะต้องคำนึงว่าน้ำหนักไม่มากเกินไป เพราะน้ำหนักทุกกรัมที่นำขึ้นไปบินอยู่กลางอากาศนั้นคือ ต้นทุนและค่าใช้จ่าย

ที่เห็นได้ชัดและมีผลอย่างมากคือ ปัจจุบันมีการควบคุมการนำน้ำจืดขึ้นไปใช้ให้เหมาะสมกับชั่วโมงบิน ซึ่งแต่ก่อนขนน้ำขึ้นไปมากแต่ผู้โดยสารใช้ไปนิดเดียว เสียค่าเชื้อเพลิงไปเปล่าๆ ปัจจุบันทุกสายการบินหันมาควบคุมการนำน้ำขึ้นไปใช้บนเครื่องบินเข้มงวดกว่าแต่ก่อน

ในส่วนบริษัทสร้างเครื่องบินก็หันไปพัฒนาวัสดุในการสร้างเครื่องบินให้เบาลง ทำให้เครื่องบินในยุคต่อไปจะหันไปใช้วัสดุ Composite คือวัสดุสังเคราะห์ หรือวัสดุร่วม ซึ่งทำให้มีน้ำหนักเบากว่าและแข็งแรงกว่าโลหะที่ใช้สร้างเครื่องบินกันมา แน่นอนว่าเมื่อน้ำหนักตัวเครื่องบินเบาลง การใช้เชื้อเพลิงส่วนที่นำมาใช้ขับเคลื่อนตัวมันเองก็จะลดลงด้วย นั่นคือ คุณูปการของวัสดุ Composite

ทางด้านบริษัทที่ผลิตเครื่องยนต์เครื่องบินก็พยายามคิดระบบเครื่องยนต์ใหม่ให้ใช้เชื้อเพลิงน้อยกว่าเดิม นอกจากจะใช้เชื้อเพลิงน้อยกว่าเดิมแล้ว ยังให้กำลังขับมากกว่าเดิมและเสียงเครื่องยนต์เงียบกว่าเดิมด้วย

หลายครั้งในการประชุมกับตัวแทนผู้ผลิตเครื่องบินซึ่งเดินทางมาพบ เขามักถามว่า ผู้โดยสารที่เดินทางกับสายการบินเราบ่นอะไรถึงเครื่องบินที่บริษัทเขาผลิตมาบ้าง

ทางสายการบินก็จะประมวลให้ฟัง เช่น...

มีจดหมายจากผู้โดยสารหลายฉบับจากผู้โดยสารแถวที่นั่งถัดจากประตู 2 ขวาของเครื่องบินที่ผลิตมาให้เราใช้นั้นโดนลมเย็นจากแอร์คอนดิชันมากกว่าบริเวณอื่น

คุณสามารถทำให้ผู้โดยสารไม่ได้กลิ่นน้ำมันซึ่งบางครั้งปนเข้ามากับอากาศที่อัด หรือป้อนเข้ามาใช้ในห้องโดยสารได้หรือไม่?

เครื่องบินที่ใช้บินข้ามทวีปเกิน 10 ชั่วโมงขึ้นไป น่าจะมีที่ออกกำลังกายให้ผู้โดยสารบ้าง เช่น อาจเป็นบาร์ไว้ดึงตัว หรืออะไรที่เป็นเครื่องนวด หรือได้ยืดเส้นยืดสายเพื่อไม่ให้เป็น Economy Class Syndrome

ทุกวันนี้เรามีคนขึ้นมาเป็นผู้โดยสารแล้วทำอะไรแปลกๆ ในเครื่องบิน แม้แต่ผู้ก่อการร้ายที่พาเครื่องบินไปชนตึกในกรณี 911 นั้นว่าตามจริงแล้วก็คือ ผู้โดยสารที่เสียเงินค่าตั๋วมาเหมือนกับผู้โดยสารอื่น และผู้โดยสารที่ขึ้นมาแล้วประพฤติตัวไม่เหมาะสมก็มีมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ผู้โดยสารดีๆ จำนวนมากต้องเดือดร้อน ทางผู้ผลิตเครื่องบินต้องคิดเรื่องความปลอดภัยระหว่างผู้โดยสารกันเองให้มากขึ้น ในทำนองเดียวกับการเปลี่ยนประตูห้องนักบิน

แต่ท่านผู้อ่านขา... มีปัญหาคลาสสิกปนคำวิงวอนจากคนทำงานในเครื่องบินบอกบริษัทผลิตเครื่องบินที่ผู้เขียนได้ยินประจำคือ... บริษัทสร้างเครื่องบินควรหาวิธีช่วยให้ลูกเรือสามารถควบคุมการปิดม่านหน้าต่างในเครื่องบินทุกบานจากระบบควบคุมส่วนกลางได้

เรื่องการเปิดปิดหน้าต่างของผู้โดยสารที่นั่งติดหน้าต่างนั้นดูเหมือนกับเป็นเรื่องเล็ก แต่เป็นเรื่องเล็กที่เป็นเรื่องใหญ่และรบกวนความสุขผู้โดยสารในเคบินด้วยกันเองโดยตรงค่ะ โดยเฉพาะเมื่อเครื่องบินบินขึ้นในเวลาเที่ยงคืน หากบินไปทางทิศตะวันออก พอบินไปสักประมาณ 3 ชั่วโมงกว่าๆ ท้องฟ้าก็จะเริ่มสว่าง จากนั้นก็จะบินเข้าสู่ภาคกลางวัน แต่ผู้โดยสารที่เพิ่งนอนมาไม่กี่ชั่วโมงกำลังหลับสนิทต้องตื่นเพราะแสงพระอาทิตย์ที่ส่องเข้ามาทางหน้าต่างค่ะ

หรือหากเครื่องบินออกบินไปทางทิศตะวันตกในตารางบินหน้าร้อนพระอาทิตย์จะขึ้นเร็วมาก ทำให้ผู้โดยสารต้องตื่นทั้งๆ ที่หลับยังไม่เต็มอิ่ม ...คนที่นอนไม่เต็มอิ่มมักจะเกิดอาการตามมาคือ เห็นอะไรแล้วขวางหูขวางตาไปหมด ซึ่งปัญหาที่คิดว่าเป็นเรื่องนิดเดียวนี้อาจส่งผลถึงการบริการที่องค์กรมุ่งออกแบบมาให้ Wow ที่สุดก็ได้ค่ะ

ผู้โดยสารที่นั่งติดกับริมหน้าต่างที่ง่วงมากบางรายหลับไปโดยพิงศีรษะกับหน้าต่างซึ่งเปิดม่านหน้าต่างทิ้งเอาไว้ ลูกเรือซึ่งพยายามปิดม่านหน้าต่างให้ทั้งลำไม่กล้าปลุกให้ช่วยปิดค่ะ บางทีผู้โดยสารก็หลับไปทั้งแถว ลูกเรือจะเอื้อมไปปิดม่านหน้าต่างให้กับท่านที่นั่งติดกับหน้าต่างไม่ถึง หรือกลัวจะเสียหลักล้มไปนอนอยู่บนตักผู้โดยสารกลายเป็นคดี Sexual Harassment หรือหากจะปลุกผู้โดยสารข้างนอก 2 ท่านให้ตื่นเพื่อจะไปปิดม่านหน้าต่างก็อาจทำให้ท่านที่กำลังหลับอยู่ไม่พอใจ

ปัญหาที่ผู้ผลิตเครื่องบินที่ได้ไปจากสายการบินอย่างนี้แหละค่ะ จะนำไปสู่การแก้ไขแล้วพัฒนาต่อไป ทำให้เครื่องบิน B787 หรือ Dreamliner ที่กำลังจะออกมาให้เราได้สัมผัสอีกไม่กี่วันข้างหน้านี้กลายเป็นเครื่องบินที่ Wow! ได้อย่างไม่น่าเชื่อ ตัวแทนบริษัทผลิตเครื่องบินบอกเราว่าที่ Wow! ได้นั้น ส่วนหนึ่งเป็นเรื่องของการพัฒนาจาก ProblemBased Learning ไปสู่ ProblemBased Management ค่ะ m