รูปแบบการค้าการลงทุนระหว่างประเทศ (แบบที่ 4)

สัญญาการจัดการ Management Agreement

โดย...กิติพงค์ อุรพีพัฒนพงค์

หรือสัญญาโอนเทคโนโลยี Transfer Technology Agreement สัญญานี้มีลักษณะเป็นสัญญาบริการของที่ผู้ให้บริการ ที่อาจจะไม่ได้ให้ทรัพย์สินทางปัญญามา แต่ให้ความรู้ความชำนาญมาเพื่อจะถ่ายโอนเทคโนโลยีหรือบริหารการจัดการ แต่บางทีอาจจะมีทั้งการโอนให้สิทธิการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาในกรณีตามสัญญาข้อ 2.1 ด้วยก็ได้ เช่น สัญญาบริหารจัดการโรงแรม ที่นอกจากบริษัทต่างประเทศบริหารจัดการโรงแรมแล้ว อาจจะมีการให้ใช้สิทธิในการใช้ชื่อเครื่องหมายการค้าที่เป็นสัญญา Licensing Agreement ตามข้อ 2.1 ประกอบด้วยก็ได้ รูปลักษณะของสัญญาประเภทดังกล่าว บริษัทต่างประเทศก็จะไม่ได้เข้าประกอบธุรกิจในประเทศไทย แต่จะมีการส่งคนและมาเป็นลูกจ้างของบริษัทในประเทศไทยได้

3.หากมีการจ่ายค่าสิทธิและนำเข้าสินค้าก็ต้องพิจารณาการเสียภาษีศุลกากรโดยรวมค่าสิทธิด้วย มิเช่นนั้นอาจถูกประเมินภาษีนำเข้าได้

4.ข้อสังเกตในทางกฎหมายภาษีเพิ่มเติมก็คือ สัญญาประเภทนี้ส่วนใหญ่ก็จะกำหนดให้ผู้จ่ายเงินเป็นผู้รับผิดชอบภาระภาษีใดๆ ที่จะเกิดขึ้น ซึ่งโดยทั่วไปการทำสัญญาประเภทนี้ก็จะอยู่ภายใต้กฎหมายประมวลรัษฎากรไทยว่า หากบริษัทต่างประเทศได้รับเงินได้ที่ไม่ได้ประกอบธุรกิจในประเทศไทยก็มีเกณฑ์ที่จะต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย ตามมาตรา 70 สำหรับเงินได้ตามมาตรา 40 (2) ถึง (6) ซึ่งกรณีนี้รวมถึงค่าบริการ ค่าสิทธิ อยู่ด้วย โดยไม่รวมกับเงินได้ซื้อขาย อย่างไรก็ดี ถ้าหากผู้ให้สิทธิหรือให้บริการเป็นบริษัทต่างประเทศที่มีอนุสัญญาภาษีซ้อนกับประเทศไทย ก็อาจจะได้รับการยกเว้นไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย ซึ่งมีอัตราร้อยละ 15 หรืออาจจะมีการลด ถ้าหากเป็นค่าสิทธิเหลือร้อยละ 5, 8 หรือ 0 แล้วแต่กรณี ดังนั้นการเลือกทำสัญญากับคู่สัญญาประเภทนี้จึงมีความสำคัญมาก และผู้ทำสัญญาประเภทนี้กับบริษัทต่างประเทศก็จำเป็นจะต้องดูข้อกำหนดในเรื่องข้อตกลงในเรื่องสัญญาว่าจะมีหน้าที่ต้องชำระภาษีหัก ณ ที่จ่ายด้วยหรือไม่ เพราะมิฉะนั้นแล้วภาระภาษีก็จะเป็นการเพิ่มขึ้นแก่ผู้ที่มีหน้าที่ต้องจ่ายด้วย เพราะถือว่าภาษีที่ออกให้นั้นเป็นเงินได้พึงประเมินที่จะต้องบวกกลับ

5.รูปแบบของการทำสัญญาดังกล่าวข้างต้นนี้แล้ว อาจจะเป็นรูปแบบหนึ่งในการที่บริษัทต่างประเทศที่เข้ามาทำธุรกิจโดยตรงในประเทศไทย ก็อาจจะมีข้อตกลงเช่นนี้เพื่อจ่ายค่าสิทธิ ค่าบริการ คืนให้แก่บริษัทแม่ของตน แทนที่จะต้องเข้ามารอผลกำไรแต่อย่างเดียว ลักษณะการทำสัญญาแบบนี้จึงเป็นลักษณะการทำสัญญาที่อาจจะใช้ได้ทั้งเป็นการทำสัญญาที่มีการร่วมลงทุน หรือเป็นการเข้ามาทำธุรกิจโดยตรง โดยเป็นการถ่ายโอนผลกำไรให้บริษัทแม่ โดยอยู่ภายใต้ขอบเขตของกฎหมาย ดังนั้นการจะเลือกจ่ายค่าธรรมเนียมบริหารต่างๆ ก็จำเป็นจะต้องมั่นใจว่ารายจ่ายดังกล่าวต่างๆ ไม่ต้องห้าม รายจ่ายดังกล่าวไม่ต้องอยู่ในข่ายภาระต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือถ้าหักภาษี ณ ที่จ่าย ก็ต้องเป็นการหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราที่ต่ำอีกด้วย