อัดรัฐอุ้มดีเซลเอื้อการเมือง

นักวิชาการส่งสัญญาณภาครัฐ เลิกอุดหนุนราคาพลังงาน อย่าแก้ปัญหาเพื่อการเมือง

นายมนูญ ศิริวรรณ ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงาน เปิดเผยในงานเสวนาเรื่อง “นโยบายพลังงานของประเทศ ผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ” ว่า การดำเนินนโยบายด้านพลังงานของภาครัฐจะต้องมองในระยะยาวมากขึ้น โดยเฉพาะการอุดหนุนราคาพลังงานทั้งน้ำมันและก๊าซ เพราะเป็นการแก้ปัญหาระยะสั้น และสนองตอบวัตถุประสงค์ทางการเมืองมาก กว่าแก้ปัญหาเศรษฐกิจในระยะยาว

ทั้งนี้ ควรยกเลิกการอุดหนุนราคาพลังงานและปล่อยลอยตัวในที่สุด เพื่อให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสินใจเลือกใช้พลังงานที่เหมาะสมกับความต้องการของตัวเอง ขณะเดียวกันต้องให้ความสำคัญกับมาตรการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน โดยมีเป้าหมายลดการนำเข้าน้ำมัน หันไปพึ่งพาพลังงานทดแทน และต้องมีมาตรการประหยัดควบคู่กันไปด้วย

บทบาทของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ควรทำหน้าที่สนับสนุนการแก้ปัญหาพลังงานในระยะยาว เช่น ส่งเสริมระบบขนส่งมวลชน หรือการขนส่งระบบท่อ

ที่ผ่านมารัฐบาลใช้กองทุนน้ำมันฯ เป็นเครื่องมือในการอุดหนุนราคามากเกินไป ทำให้โครงสร้างพลังงานบิดเบือน ต้องมีการนำเข้าพลังงานบางชนิดมากขึ้น และทำให้เกิดความไม่เป็นธรรมกับผู้ใช้น้ำมันบางประเภทที่ถูกกำหนดให้เป็นผู้ต้องแบกรับภาระแทน

“ไทยอยู่กับความผันผวนของราคาน้ำมันมาโดยตลอด ซึ่งควบคุมไม่ได้ แต่ก็ยังใช้กองทุนน้ำมันฯ มาสร้างเสถียรภาพราคาน้ำมัน โดยเฉพาะดีเซลเป็นการแก้ปัญหาระยะสั้น แต่ไม่สามารถแก้ปัญหาระบบเศรษฐกิจระยะยาวได้ และเชื่อว่าเมื่อมีรัฐบาลใหม่ก็ไม่มีใครกล้าปรับขึ้นราคาพลังงานแน่นอน” นายมนูญ กล่าว

ด้านนายทรงธรรม ปิ่นโต ผู้อำนวยการสำนักเศรษฐกิจมหภาค ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า รัฐบาลจำเป็นต้องส่งสัญญาณให้ประชาชนรู้ว่าราคาน้ำมันตลาดโลกยังแพงต่อไป และต้องทยอยลดการอุดหนุนราคาในประเทศลง เพื่อให้ราคาสะท้อนต้นทุนที่แท้จริง ซึ่งจะทำให้กลไกการปรับตัวไม่ถูกบิดเบือนและไม่เป็นภาระกับภาษีประชาชน แม้การตรึงราคาดีเซลจะทำให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปและพื้นฐานลดลง แต่ถ้ารัฐบาลไม่สามารถรับภาระตรงนี้ได้อีก เงินเฟ้อจะปรับขึ้นทันที ซึ่งจะมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจแรงกว่าการทยอยปรับขึ้นราคา

อย่างไรก็ตาม ไทยต้องมีแผนแม่บทการใช้พลังงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างทางเลือกการใช้พลังงาน เช่น การส่งเสริมการขนส่งระบบราง การวางแผนศึกษาเพื่อส่งเสริมพลังงานทางเลือกที่เหมาะสม

ด้านนายพรายพล คุ้มทรัพย์ อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า ผลของการใช้นโยบายตรึงราคาพลังงานในช่วงที่ราคาในตลาดโลก ทำให้รัฐบาลต้องใช้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเข้าไปอุดหนุนจนติดลบ และยังลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันลง ทำให้ฐานะการเงิน การคลังของรัฐบาลไม่ดี ซึ่งเรื่องนี้นักวิชาการต่างก็ไม่เห็นด้วย เพราะจะทำให้เจ้าหนี้เกิดความไม่ไว้วางใจในฐานะการเงินการคลังของประเทศ ซึ่งหากยังมีนโยบายตรึงราคาพลังงานไว้ต่ำเกินไปก็น่าเป็นห่วงว่าไทยจะเดินไปถึงจุดนั้น และการบีบค่าการตลาดน้ำมันด้วยการคุมราคาขายปลีกก็จะทำให้ผู้ค้าน้ำมันอยู่ไม่ได้ สุดท้ายก็จะเหลือผู้เล่นในตลาดแค่ 2 รายใหญ่เท่านั้น ซึ่งไม่เป็นผลดีต่อผู้บริโภคเพราะไม่เกิดการแข่งขันกัน