สารพันปัญหาจุกจิก ฉุดรถไฟฟ้ากระตุก

ความหวังในการแก้ไขปัญหาการจราจรติดขัดในเขตกรุงเทพฯปริมณฑล นอกเหนือจากการก่อสร้างถนนและสะพานแล้ว

 โดย...วงศ์สุภัทร์ คงสวัสดิ์

ความหวังในการแก้ไขปัญหาการจราจรติดขัดในเขตกรุงเทพฯปริมณฑล นอกเหนือจากการก่อสร้างถนนและสะพานแล้ว โครงการรถไฟฟ้าเป็นอีกหนึ่งโครงการที่จะเข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาระบบขนส่งมวลชน ซึ่งขณะนี้มีโครงการรถไฟฟ้าที่อยู่ระหว่างการก่อสร้าง และมีแผนก่อสร้างในอนาคตที่แน่นอนแล้ว กระทรวงคมนาคมได้มีคณะทำงานติดตามเรื่องนี้อย่างใกล้ชิด โดยมีนายสุพจน์ ทรัพย์ล้อม ปลัดกระทรวงคมนาคมเป็นแกนหลักในการแก้ไขและสั่งการ

ขณะนี้พบว่าปัญหาหลักที่คาดว่าจะกระทบต่อแผนงานก่อสร้าง คือ การขาดแรงงานโดยเฉพาะช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา บริษัทเอกชนที่รับงานก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้าแทบทุกโครงการขาดแคลนแรงงานก่อสร้างอย่างหนัก ทำให้ยื่นเรื่องร้องขอไปยังกระทรวงแรงงาน เพื่อขอนำเข้าแรงงานต่างด้าวจากประเทศเพื่อนบ้านเข้ามาในระบบ ซึ่งจะช่วยป้องกันการเกิดปัญหาที่ส่งผลกระทบต่องานก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้าในระยะยาวด้วย

ขณะที่ปัญหาและรายละเอียดในแต่ละโครงการ โดยเฉพาะโครงการที่เป็นรูปธรรมและอยู่ระหว่างผลักดัน ซึ่งคาดว่าจะสำเร็จเพื่อลงนามในสัญญาว่าจ้างผู้รับเหมาได้ในปีนี้ และจะก่อสร้างเปิดดำเนินการได้ในปี 2557-2559 โดยจะเกาะติดเฉพาะโครงการรถไฟฟ้า 4 สาย

ทั้งนี้ ในแต่ละช่วงของแผนงานเริ่มมีความเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่อง คือ โครงการรถไฟฟ้าสีน้ำเงิน ช่วงหัวลำโพง-บางแค และช่วงบางซื่อ-ท่าพระ ระยะทาง 27 กม. โครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงบางใหญ่-บางซื่อ ระยะทาง 23 กม. และช่วงบางซื่อ-ราษฎร์บูรณะ (เตาปูน) ระยะทาง 20 กม. โครงการรถไฟฟ้าสายสีแดง ช่วงบางซื่อ-รังสิตมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระยะทาง36 กม. ช่วงบางซื่อ-ตลิ่งชัน ระยะทาง15 กม. และช่วงบางซื่อ-มักกะสัน-หัวหมาก ระยะทาง 19 กม. ช่วงบางซื่อ-หัวลำโพงระยะทาง 11 กม. และโครงการรถไฟฟ้าสายสีเขียว ช่วงอ่อนนุช-แบริ่ง-สมุทรปราการ ระยะทาง 18.1 กม. และช่วงหมอชิต-สะพานใหม่ ระยะทาง 11.4 กม.

สำหรับโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงบางใหญ่-บางซื่อ ได้เดินหน้าก่อสร้างแล้วกว่า 20% แต่ที่ผ่านมามีผู้ที่ถูกเวนคืนและผู้เช่าเซ้งออกมาร้องเรียนเนื่องจากเห็นว่าการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ไม่ได้ให้ความเป็นธรรมเรื่องการจ่ายค่าชดเชย

ในเรื่องนี้ รฟม.ได้ชี้แจงว่า ได้ปฏิบัติตามข้อกฎหมายทุกประการ และขอเป็นตัวกลางไกล่เกลี่ยการจ่ายค่าชดเชยระหว่างผู้ให้เช่าและผู้เช่าเซ้ง และล่าสุดได้ส่งมอบพื้นที่ให้ผู้รับเหมาไปแล้วกว่า 80% ส่วนช่วงบางซื่อราษฎร์บูรณะ ได้รับงบจ้างที่ปรึกษา 140 ล้านบาท เพื่อทบทวนรายละเอียดการออกแบบโครงสร้างยกระดับ และได้จัดทำเอกสารประกวดราคาเสร็จแล้ว

มาที่โครงการรถไฟฟ้าสายสีแดง ช่วงบางซื่อ-รังสิต-มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) อยู่ระหว่างประกวดราคา 3 สัญญา สัญญาที่ 1 งานโยธาสถานีกลางบางซื่อและศูนย์ซ่อมบำรุง มีบริษัทสนใจยื่นซองข้อเสนอ 3 ราย สัญญาที่ 2 งานโยธา ช่วงบางซื่อ-รังสิต มีผู้เสนอซองราคา 3 ราย และสัญญาที่ 3 งานระบบราง อาณัติสัญญาณ และขบวนรถไฟฟ้ามีบริษัทสนใจยื่นซอง 4 ราย

ด้านช่วงบางซื่อ-ตลิ่งชัน อยู่ระหว่างการก่อสร้าง โดยกลุ่มกิจการร่วมค้ายูนิคซุนวู จอยท์เวนเจอร์ คืบหน้าไปกว่า 50%

ก่อนหน้านี้มีข้อพิพาทระหว่างผู้ยื่นซองประกวดราคาและฟ้องร้องต่อศาลปกครอง ซึ่งศาลปกครองได้มีคำพิพากษาว่าการที่ ร.ฟ.ท.อนุมัติให้กลุ่มกิจการร่วมค้ายูนิคซุนวู จอยท์เวนเจอร์ ก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีแดงช่วงบางซื่อตลิ่งชัน เป็นคำสั่งไม่ชอบ ทำให้กลุ่มกิจการร่วมค้าเอสทีซีซี จอยท์เวนเจอร์จะต้องเป็นผู้ที่ได้รับเลือกเป็นผู้ก่อสร้างโครงการดังกล่าว

จากนั้น ร.ฟ.ท.ได้ยื่นอุทธรณ์คำสั่งศาลปกครองกลาง และขอคุ้มครองการก่อสร้าง โดยจะอุทธรณ์ยืนยันว่า ปฏิบัติตามระเบียบ ร.ฟ.ท. ซึ่งมีมติ ครม.ผ่อนคลายระเบียบปฏิบัติตามวิธีการประกวดราคาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ และเห็นว่าโครงการดังกล่าวเป็นโครงการเร่งด่วน สามารถพิจารณาข้อเสนอของเอกชนรายเดียวที่ผ่านคุณสมบัติได้ พร้อมยืนยันว่าไม่กระทบโครงการ เพราะศาลยังไม่สั่งให้หยุดก่อสร้าง โดยคาดว่าโครงการจะเสร็จตามกำหนดในปี 2555

โครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ช่วงบางซื่อ-ท่าพระ และช่วงหัวลำโพง-บางแค ได้ผู้รับเหมาในส่วนของสัญญาก่อสร้างงานโยธา 5 สัญญา และอยู่ระหว่างจัดทำแผนการก่อสร้าง ขณะที่สัญญาที่ 6 งานระบบรถไฟฟ้า ให้เอกชนเข้าร่วมทุนแบบพีพีพี กรอสคอส ขณะนี้อยู่ระหว่างเตรียมประกวดราคา

โครงการรถไฟฟ้าสายสีเขียว ช่วงแบริ่ง-สมุทรปราการ ได้ประกาศประกวดราคางานโยธาสัญญาที่ 1 และขายเอกสารไปแล้วและกำหนดยื่นข้อเสนอวันที่ 23 พ.ค. 2554 เริ่มงานก่อสร้างเดือน ก.ย. 2554 ส่วนช่วงหมอชิต-สะพานใหม่ คาดว่าจะประกวดราคาภายในปี 2554 โดยอยู่ระหว่างการปรับแบบรายละเอียดสถานีวัดพระศรีมหาธาตุ เพื่อเป็นสถานีร่วมกับโครงการรถไฟฟ้าสายสีชมพู บริเวณอนุสาวรีย์-หลักสี่

แม้ว่าปัญหาทั้งหมดที่เกิดขึ้นกับโครงการรถไฟฟ้าจะดูเหมือนไม่มากนัก แต่ก็สามารถทำให้การดำเนินงานบางช่วงสะดุดและจะต้องใช้เวลาในการแก้ไขปัญหาระยะหนึ่ง ก่อนที่จะลงมือก่อสร้างอย่างต่อเนื่องได้

ปัญหาเล็กน้อยเหล่านี้จึงเป็นความรับผิดชอบของหน่วยงานที่ดูแลโดยตรง จะต้องตระหนักและแก้ไขให้ลุล่วงโดยเร็ว เพื่อช่วยให้งานก่อสร้างแล้วเสร็จทันตามกำหนดที่จะเปิดให้บริการ