ชีวิตในดวงตา สุนันท์ ล้อสมทรัพย์

ความมุ่งหมายของการเดินทางอาจจะอยู่ที่ปลายทางซึ่งเราต้องการไปให้ถึง แต่หลายครั้งถ้าเราลองมองระหว่างเส้นทางก็อาจทำให้เราได้พบอะไรดีๆ ก่อนที่จะถึงปลายทางก็ได้ เช่นเดียวกับ “สุนันท์ ล้อสมทรัพย์” เพราะเธอหลงใหลเสน่ห์ของการเดินทาง นิทรรศการครั้งแรกในชีวิตจึงเกิดขึ้นในชื่อ “ชีวิตในดวงตา” (Life behind their eyes) เป็นผลงานภาพถ่ายขาวดำด้วยกล้องดิจิตอล

สุนันท์เคยเป็นช่างภาพนิตยสารชื่อดังมาแล้วหลายฉบับ แต่ด้วยชอบใช้ชีวิตไปพร้อมๆ กับการทำงาน ในที่สุดเธอก็ตัดสินใจลาออกจากงานประจำ ออกจากกรอบไปสู่พื้นที่ที่อิสระมากกว่า อยู่ในพื้นที่ที่เธอสามารถทำงานที่เธอรัก นั่นคือ การถ่ายรูป และได้อยู่บนพื้นที่แห่งหนใดก็ได้ที่ใจต้องการจะไปเก็บเกี่ยวเอาความประทับใจ “เชียงคาน” จ.เลย เป็นอีกพื้นที่หนึ่งในประเทศไทยที่สุนันท์ได้เดินทางไปรู้จักและผูกพัน ถึงขนาดหาที่หาทางร่วมหุ้นกับเพื่อนๆ เปิดแกลเลอรีขนาดอบอุ่นขึ้นมา พร้อมมีมุมชา กาแฟ ให้ได้จิบพร้อมดื่มด่ำชมศิลปะไปด้วย เธอตั้งชื่อแกลเลอรีว่า “ลมรำเพย” และนิทรรศการครั้งแรกของเธอก็ได้จัดที่แกลเลอรีแรกในชีวิตของเธอด้วย

“ความฝันเป็นจริง เพราะอยากมีแกลเลอรีเป็นของตัวเอง แต่ในกรุงเทพฯ ค่าเช่าแพงมาก และการจัดการก็ยุ่งยากกว่า พอมาเจอที่เชียงคานก็รู้สึกว่าที่นี่เหมาะมาก เพราะมีนักท่องเที่ยวเป็นชาวต่างชาติเยอะ และเขาสนใจงานศิลปะอยู่แล้ว” สุนันท์เล่าด้วยน้ำเสียงที่ยังไม่คลายตื่นเต้นที่ความฝันของเธอเป็นจริง แม้มันจะเกิดขึ้นมาได้สักพักใหญ่แล้วก็ตาม

สุนันท์เล่าต่อว่า “เป็นคนชอบการเดินทาง และการที่ได้เดินทางบ่อยๆ ก็ทำให้รู้จักผู้คนเยอะ ไปในแต่ละที่ก็ได้พบคนที่แตกต่างกันออกไป และยังทำให้เราได้คิดอะไรเยอะ อย่างบางเรื่องเด็กจะสอนผู้ใหญ่ด้วยซ้ำ หรือรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ระหว่างทางก็เป็นประสบการณ์ให้เราได้”

ภาพของเด็กผู้หญิงหน้าตามอมแมมแต่แววตาใสบริสุทธิ์ ภาพของชายชราที่ใบหน้ามีร่องรอยของการกรำงานหนักมาทั้งชีวิต ทว่ามีรอยยิ้มในแววตา และอีกหลายๆ ภาพที่มีตัวเอกเป็นมนุษย์ นั่นคือหนึ่งของการพบปะระหว่างการเดินทางของสุนันท์ “ทุกรูปมีเรื่องเล่าในการเดินทาง และส่วนใหญ่จะชอบถ่ายโคลสหน้าโดยไม่ใช้เลนส์ซูม แต่จะยืนอยู่ใกล้ๆ กันแล้วถ่าย เป็นคนที่เรามองหน้าตากัน สัมผัสกัน ก่อนที่เราจะทำความรู้จักเขามากขึ้นเรามีการสบตากันก่อน ภาพที่ถ่ายไกลๆ ให้เห็นบรรยากาศก็มี อย่างมีภาพหนึ่งที่ทิ้งกรอบไว้ เป็นผนังกว้างๆ มีมุมหนึ่งเล็กๆ เด็กสามคนโผล่หน้ามาดูเรา ก็เป็นการสบตากันต่างวาระ พอกลับมาดูแล้วให้ความรู้สึกว่ามันมีชีวิตในภาพ ชอบที่จะกดชัตเตอร์เวลาสบตากัน และคนที่เราถ่ายมาส่วนมากมีความสัมพันธ์กันต่อด้วย มีการทำความรู้จักเพิ่มมากขึ้น ไม่ใช่แค่เราเดินผ่านแล้วถ่ายรูปมา”

29 ผลงานที่นำมาจัดแสดงคัดและรวบรวมมาจากภาพถ่ายที่เธอเดินทางในช่วงเวลา 34 ปี ซึ่งประจวบเหมาะกับช่วงที่เธอชื่นชอบงานภาพถ่ายขาวดำ “เป็นการเดินทางทั้งไปศรีลังกา อินเดีย แชงกรีลา หรือในไทยเอง และจากการเดินทางมันทำให้รู้ว่าชีวิตคนเราหลากหลาย บางคนเราเห็นสภาพภายนอกแล้วรู้สึกสงสาร แต่พอได้รู้จักมองลึกเข้าไปเขามีความสุขในดวงตา ที่เราเห็นว่าทุกข์เขาอาจจะลำบาก แต่ก็มีความสุขในชีวิตของเขา ชีวิตของคนคนหนึ่งไม่ได้มีแต่ด้านทุกข์ไปทั้งหมด ยังมีหน้าตายิ้มอยู่อีกซีกหนึ่งชองชีวิต”