รู้เฟื่องเรื่องกฎหมายการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศ (2)

บทความตอนที่แล้วผมได้กล่าวถึงกฎหมายการค้าการลงทุนระหว่างประเทศ

ที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายภายในประเทศไทยว่ามีกฎหมายฉบับใดบ้าง บทความตอนนี้ผมจะได้สรุปถึงองค์กรที่เกี่ยวข้องกับการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศที่เป็นผู้วางกฎเกณฑ์เกี่ยวกับการค้าการลงทุนซึ่งมี 3 องค์กร คือ (1) องค์การการค้าโลก หรือ World Trade Organization (WTO) ซึ่งเป็นองค์กรที่พัฒนามาจากข้อตกลงว่าด้วยภาษีศุลกากรและการค้าและบริการที่เรียกว่า “GATTS” (2) คณะกรรมาธิการแห่งสหประชาชาติที่ว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศ หรือที่เรียกว่า United Nation Commission Trade Law (UNICTRAL) และ (3) หอการค้าระหว่างประเทศ หรือที่เรียกว่า “International Chamber of Commerce (ICC)

โดยแต่ละองค์กรจะมีบทบาทดังนี้

1.WTO หรือองค์การการค้าโลกนั้น เป็นหน่วยงานที่ดูแลข้อตกลงมหภาคการค้าหลายฉบับของข้อตกลงว่าด้วยภาษีศุลกากร หรือที่เรียกว่า “GATTS” ซึ่งรวมทั้งสินค้าและบริการ

โดยเป็นการกำหนดเรื่องข้อตกลงการค้ากับทรัพย์สินทางปัญญาที่เรียกว่า “Agreement on Trade related Agreement of Intellectual Right 1995” หรือที่เรียกว่า “TRIPS” โดยองค์การการค้าโลก

รัฐบาลไทยได้ให้สัตยาบันข้อตกลงดังกล่าวนี้ได้มีข้อตกลงการค้าอยู่ถึง 18 เรื่องด้วยกัน คือ เกี่ยวกับเรื่องภาษีศุลกากรและการค้า

(1) ภาษีศุลกากรและการค้า 1994

(2) การเกษตร

(3) การใช้บังคับมาตรฐานอนามัยสัตว์และสุขอนามัยพืช

(4) สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม

(5) อุปสรรคทางเทคนิคของการค้า

(6) การลงทุนที่เกี่ยวกับการค้า

(7) การปฏิบัติตามข้อ 6 ของความตกลงต่อการค้า 1994

(8) การปฏิบัติตามข้อ 7 ของความตกลงต่อการค้า 1994

(9) การตรวจสอบก่อนส่งออก

(10) แหล่งกำเนิดสินค้า

(11) การออกใบอนุญาตนำเข้า

(12) การอุดหนุนและมาตรการเติบโต

(13) มาตรการปกป้อง

(14) ความตกลงทั่วไปว่าด้วยการค้าบริการ (GATTS) และภาค ผนวก

(15) ความตกลงทั่วไปว่าด้วยสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยว กับการค้า (TRIPS)

(16) ความเข้าใจด้วยกฎและกระบวนการที่ใช้การระงับข้อพิพาท

(17) กลไกทบทวนนโยบายการค้า

(18) ข้อตกลงอื่นๆ ที่เป็นผลจากการเจรจารอบโตเกียว

หลักการ คือ รัฐบาลไทยจะตรากฎหมายหรือระเบียบภายในที่ขัดกับข้อตกลงการค้าดังกล่าวไม่ได้ หลักข้อตกลงที่สำคัญ คือ แต่ละประเทศจะต้องปฏิบัติเยี่ยงชาติที่ได้รับความอนุเคราะห์อย่างดี (Most Favored Nation Treatment (MFN)) คือ ข้อตกลงดังกล่าวต้องมีการลดอุปสรรคทางการค้าลงภายในกลุ่มภูมิภาคนั้น และต้องไม่เป็นการเพิ่มอุปสรรคทางการค้าแก่ประเทศสมาชิกที่ไม่ได้เข้าทำข้อตกลงนั้น ทั้งนี้ประเทศแต่ละประเทศอาจมีการจัดทำข้อตกลงการค้าเสรี (FTA) สามารถทำได้หากมีการแจ้งให้ประเทศอื่นๆ ทราบว่า FTA จะเป็นไปตามเกณฑ์ WTO

ผลจากข้อตกลงนี้ทำให้รัฐบาลไทยได้มีการปรับปรุงกฎหมายหลายเรื่อง เช่น การปรับปรุงกฎหมายภายใน เช่น การปรับปรุงกฎหมายประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว การเตรียมความพร้อมของตลาดภายในของธุรกิจการเงิน หลักทรัพย์ แผนพัฒนาระบบเศรษฐกิจของธุรกิจคมนาคมและการแก้ไขสนธิสัญญาไมตรีระหว่างไทยและสหรัฐอเมริกา รวมทั้งการปรับปรุงกระบวนการยุติธรรมในการจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศเพื่อให้สอดรับกับข้อตกลงระหว่างประเทศ กฎเกณฑ์ของ WTO อีกด้วย