ตลาดหนังสือปี'54 การแข่งขันสูงหวังโต 5%

การแข่งขันในธุรกิจหนังสือปี 2554 มีแนวโน้มค่อนข้างรุนแรงขึ้น จากการผลิตหนังสือเข้าสู่ตลาดเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องดังจะเห็นได้จากจำนวนหนังสือออกใหม่ที่เพิ่มขึ้น ตั้งแต่ช่วงปี 2552 เป็นต้นมา และในปี 2554 คาดการณ์ว่าจะมีจำนวนหนังสือออกใหม่ประมาณ 2.9 หมื่นเล่ม หรือเพิ่มขึ้น 2.3%

รวมทั้งจากกิจกรรมงานสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ที่จัดขึ้นในช่วงวันที่ 25 มี.ค.-6 เม.ย.นี้ ทางศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดว่าปี 2554 ตลาดหนังสือในประเทศมูลค่าประมาณ 2.1-2.2 หมื่นล้านบาท จะขยายตัวได้ 5%

ทั้งนี้ แนวโน้มการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นมาจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนนักเขียนหน้าใหม่ และสำนักพิมพ์รายใหม่เข้าสู่ธุรกิจ เนื่องจากการประกอบธุรกิจค่อนข้างง่าย ไม่ซับซ้อน และไม่ต้องใช้เงินลงทุนมาก

การขยายตัวของตลาดหนังสือในประเทศไทย เป็นผลมาจากกำลังซื้อของผู้อ่านที่เพิ่มขึ้นจากการปรับตัวในทิศทางที่ดีขึ้นของภาวะเศรษฐกิจและปัจจัยสนับสนุนที่สำคัญ 5 ประการ ที่ผลักดันให้ตลาดหนังสือเติบโต ได้แก่ 1.นโยบายภาครัฐที่สนับสนุนการศึกษาและการอ่านของคนไทย 2.สำนักพิมพ์ดำเนินกลยุทธ์ในการปรับปรุงผลิตภัณฑ์ เพื่อสร้างความโดดเด่นให้กับหนังสือ รองรับกับกระแสความสนใจ และกระตุ้นความต้องการซื้อของผู้อ่าน

3.สำนักพิมพ์ขยายช่องทางการจัดจำหน่ายหนังสือ บางสำนักพิมพ์ได้ขยายช่องทางการจัดจำหน่ายหนังสือ โดยพัฒนาให้เป็นสำนักพิมพ์ที่ดำเนินธุรกิจครบวงจร เป็นทั้งผู้ผลิต ผู้จัดจำหน่าย และมีร้านหนังสือเครือข่ายเปิดให้บริการ 4.การร่วมมือระหว่างสำนักพิมพ์และผู้จัดจำหน่ายหนังสือ ในการจัดงานสัปดาห์หนังสืออย่างต่อเนื่องทุกปี และ 5.การปรับปรุงรูปแบบและการให้บริการของร้านขายหนังสือ โดยการตกแต่งร้านเพื่อดึงดูดให้ผู้อ่านเข้ามาเลือกซื้อ มีการแบ่งโซนเพื่อจำหน่ายสินค้าอื่นๆ

สำหรับประเภทหนังสือในปี 2554 ที่คาด ว่าจะยังคงได้รับกระแสการตอบรับจากกลุ่มผู้อ่านอย่างต่อเนื่อง คงเป็นหนังสือแนวธรรมะและปรัชญา ซึ่งส่วนใหญ่มีเนื้อหาที่สอนแง่คิดและทัศนคติในเชิงบวกที่มีต่อเรื่องต่างๆ ทั้งการดำรงชีวิต การใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมและครอบครัว การทำงาน และการเรียน โดยจุดขายของหนังสือธรรมะคือ เนื้อหาที่ตอบโจทย์ของผู้อ่าน ซึ่งต้องการจะเข้าใจว่าทำอย่างไรให้ชีวิตก้าวไปสู่ความสุขและความสำเร็จ

แม้ว่าจะมีหลายปัจจัยที่เอื้อต่อการขยายตัวของตลาดหนังสือในประเทศ แต่ในขณะเดียวกันผู้ประกอบการก็ยังคงต้องเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงมากขึ้น ประกอบกับปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่อาจส่งผลให้การขยายตัวของตลาดหนังสือมีแนวโน้มชะลอลง ได้แก่ ราคากระดาษซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น และธุรกิจร้านเช่าหนังสือ ที่เปิดให้บริการอย่างแพร่หลายในราคาที่ถูก กว่าการซื้อมาก

นอกจากนี้ กระแสหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่มีการกล่าวถึงมากขึ้นในสังคมไทย ตามความก้าวหน้าของระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ อาจทำให้พฤติกรรมการอ่านของคนไทยเปลี่ยนแปลงไป มีความคุ้นเคยกับการอ่านหนังสือบนสื่ออิเล็กทรอนิกส์มากขึ้น ซึ่งอาจจะมีผลให้ฐานผู้อ่านหนังสือที่เป็นรูปเล่มหดตัวลงในอนาคต

โดยสรุปภาพรวมของตลาดหนังสือในปี 2554 มีโอกาสขยายตลาดจากปัจจัยหนุนหลายประการ ทั้งจากนโยบายรัฐ การปรับปรุงผลิตภัณฑ์และการขยายช่องทางการจัดจำหน่ายของสำนักพิมพ์ การร่วมมือระหว่างภาคเอกชนในการจัดงานเพื่อจำหน่ายและประชาสัมพันธ์หนังสือ ตลอดจนได้รับอานิสงส์จากการปรับปรุงรูปแบบและการให้บริการของธุรกิจร้านขายหนังสือ

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าตลาดหนังสือจะมีปัจจัยหนุนที่สำคัญหลายประการ แต่ผู้ประกอบการยังคงต้องเผชิญกับภาวะการแข่งขันที่รุนแรงและปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ทั้งทางด้านราคาและสินค้าทดแทน แนวทางที่จะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถขยายตลาดได้อย่างต่อเนื่อง คือควรเร่งปรับกลยุทธ์เชิงรุกในการประชาสัมพันธ์และขยายช่องทางการจัดจำหน่ายเพื่อขยายฐานผู้อ่าน รวมทั้งเตรียมรับมือกับกระแสหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อยอดขายในอนาคต