งานเกษียณผู้บริหารการบินไทย กับคำถามเรื่องธรรมาภิบาลและงบประมาณ

งานเลี้ยงส่งผู้เกษียณอายุถือเป็นประเพณีปฏิบัติทางวัฒนธรรมองค์กรที่พบเห็นได้ทั่วไป ทั้งในหน่วยงานภาครัฐและเอกชน เพื่อเป็นการแสดงความขอบคุณบุคลากรที่ทุ่มเททำงานมาตลอดชีวิตการทำงาน แต่โดยทั่วไปแล้ว องค์กรส่วนใหญ่มักเลือกใช้วิธีจัดงานรวมศูนย์ปีละครั้งในช่วงสิ้นสุดปีงบประมาณ ซึ่งผู้เกษียณทุกคนจะเข้ารับการเชิดชูเกียรติพร้อมกันอย่างเท่าเทียม

 

ทว่า กรณีล่าสุดของ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) กลับกลายเป็นประเด็นที่ถูกตั้งคำถาม  เมื่อมีเอกสารหลุดและข้อความในกลุ่มไลน์ภายในหลุดออกมา เปิดเผยแผนการจัดงานเลี้ยงเกษียณอายุระดับอลังการของผู้บริหารระดับสูง ภายใต้ชื่อโปรเจกต์ "THE FINAL APPROACH — A Legacy Beyond the Flight" งานนี้สร้างกระแสร้องเรียนและเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางจากพนักงาน ถึงความเหมาะสมในการใช้น้ำพักน้ำแรง ทรัพยากรองค์กร และงบประมาณในการจัดงานให้แก่บุคคลเพียงคนเดียว

 

เรื่องนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่เรื่องของ "งานเลี้ยงส่ง" แต่สะท้อนถึงโครงสร้างการบริหารจัดการทรัพยากรร่วม ธรรมาภิบาลองค์กร และผลกระทบต่อจิตวิทยาพนักงานในยุคที่สายการบินกำลังฟื้นฟูและเน้นย้ำเรื่องความคุ้มค่าทางการเงินอย่างเข้มงวด

 

ข้อร้องเรียนจากพนักงานบางส่วนระบุว่า งานเกษียณของผู้บริหารระดับสูงรายหนึ่ง ที่กำหนดจะจัดขึ้นในเดือนพฤษจิกายน  อาจมีค่าใช้จ่ายสูงกว่า 9 แสนบาท ขณะที่เอกสารร่างงบประมาณเบื้องต้นสำหรับแขก 250 คน ตั้งไว้ที่ 440,000–810,000 บาท

 

ในเอกสารร่างกำหนดการมีการประเมินงบประมาณเบื้องต้นสำหรับรองรับแขก 250 คน ไว้ดังนี้:

 

-อาหารและเครื่องดื่ม (Cocktail/Buffet): 150,000–250,000 บาท

-เวที LED แสง เสียง และระบบถ่ายทอดสด: 100,000–180,000 บาท

-วิดีโอประวัติและทีมถ่ายภาพโปรดักชัน: 60,000–120,000 บาท

-ฉาก ซุ้มถ่ายภาพประตูเครื่องบิน และงานตกแต่งสถานที่: 50,000–100,000 บาท

-ของที่ระลึกและ Memory Book: 30,000–70,000 บาท

-รถรับส่งและงบประมาณสำรองฉุกเฉิน: 30,000–50,000 บาท

-ดอกไม้ ป้าย และงานพิมพ์: 20,000–40,000 บาท

 

ประเมินรวมเป็นเงิน 440,000–810,000 บาท โดยเอกสารระบุเพิ่มเติมว่า หากหันมาใช้สถานที่ อุปกรณ์ และทีมสื่อสารภายในของการบินไทยเอง งบประมาณจะสามารถบีบลงมาอยู่ที่ 350,000–500,000 บาท ได้

 

อย่างไรก็ตาม พนักงานบางส่วนมองว่า ตัวเลขค่าใช้จ่ายจริงที่ซ่อนอยู่อาจสูงกว่านี้มาก เมื่อพิจารณาถึงรายจ่ายแฝงที่ซ่อนอยู่ ทั้งในเรื่องกำลังคน และอุปกรณ์ต่างๆที่ใช้ในงาน

 

รูปแบบงานเลี้ยงระดับอลังการกับระบบการเกษียณเฉพาะตัว

 

การชำแหละรายละเอียดงาน “THE FINAL APPROACH — A Legacy Beyond the Flight” ชี้ให้เห็นการใช้ทรัพยากรร่วมกับ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) หรือ ทอท. (AOT) ซึ่งเกี่ยวพันกับพื้นที่ลานจอดและน่านฟ้าสนามบิน

 

รูปแบบงานแบ่งเป็น 2 ช่วง ได้แก่ ช่วงที่ 1 พิธีรับเที่ยวบินสุดท้าย ณ สนามบิน ซึ่งต้องประสาน AOT ในการทำ Water Salute และต้อนรับที่ Gate และ ช่วงที่ 2 พิธีเกียรติยศ ณ OPC จัด Honor Corridor จากพนักงาน 11 ฝ่าย, พิธี Final Call Ceremony และมอบของที่ระลึก 3 ชิ้น (โมเดลเครื่องบิน, กรอบ Route Map, หนังสือ The Captain’s Log) โดยมี Project Director ควบคุมคณะทำงานถึง 6 ชุด

 

ในมิติระเบียบองค์กร ขณะที่หน่วยงานทั่วไปจัดงานเกษียณปีละครั้งเมื่อสิ้นปีงบประมาณ แต่การบินไทยนับวันเกษียณตาม เดือนเกิด ทำให้มีผู้เกษียณหมุนเวียนตลอดทั้งปี ประกอบกับตำแหน่งนักบินสามารถต่ออายุงานได้จนถึง 65 ปี แม้จะเกษียณจากตำแหน่งบริหารไปแล้ว ยิ่งสร้างข้อสงสัยถึงมาตรฐานการจัดงาน

 

ความอลังการของพิธีการดังกล่าว ยิ่งตอกย้ำข้อสงสัยด้านธรรมาภิบาลและการคุ้มครองประโยชน์ของผู้ถือหุ้น

 

คำถามเรื่องธรรมาภิบาล และผู้ถือหุ้น

 

ธรรมาภิบาลองค์กร (Good Governance) จะเกิดขึ้นได้จริง ต้องเริ่มจากการใช้ทรัพยากรอย่างสมเหตุสมผล โดยเฉพาะองค์กรที่อยู่ระหว่างการฟื้นฟูและปรับโครงสร้างธุรกิจ

 

คำถามสำคัญ 3 ประการที่การบินไทยต้องตอบสังคมและผู้ถือหุ้น ได้แก่:

 

-ความคุ้มค่าและโปร่งใส: การใช้งบประมาณและทรัพยากรลานจอดท่าอากาศยานเพื่อบุคคลเพียงคนเดียว มีเกณฑ์อนุมัติที่ถูกต้องชัดเจนหรือไม่

-ความเสมอภาคในองค์กร: ในเมื่อมีพนักงานเกษียณตามเดือนเกิดทุกเดือน พนักงานระดับปฏิบัติการได้รับการดูแลด้วยมาตรฐานเดียวกันหรือไม่

-ภาระต่อผู้ถือหุ้น: งบประมาณในการจัดงาน มาจากที่ใด ถ้าเป็นงบของหน่วยงาน ในสถานการณ์ที่บริษัทต้องฟื้นฟูสถานะทางการเงิน การจัดงานสเกลใหญ่เช่นนี้เหมาะสมกับความคาดหวังของผู้ถือหุ้นหรือไม่

 

การบินไทยจึงต้องเร่งหาจุดสมดุลระหว่าง "การเชิดชูเกียรติบุคลากร" กับ "ความรับผิดชอบต่อผู้ถือหุ้นและสาธารณชน" เพื่อไม่ให้วัฒนธรรมองค์กรกลายเป็นภาระด้านความโปร่งใสในสายตาสังคม