Longevity เกมยาวประเทศไทย! “สาระ ล่ำซำ” ชี้ต้องเร่งสร้าง Ecosystem ให้คนอายุยืน-สุขภาพดี-มีเงินใช้

“ประเทศไทย” กำลังเดินเข้าสู่โจทย์ใหญ่ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ นั่นคือ “สังคมสูงวัย” ขณะที่คนไทยมีอายุยืนขึ้น แต่คำถามสำคัญกลับไม่ใช่เพียงว่า..จะอยู่ได้นานแค่ไหน หากเป็น...จะอยู่ได้นานอย่างมีคุณภาพได้อย่างไร ?

 

เพราะการมีอายุยืนโดยไม่มีสุขภาพที่ดี และไม่มีเงินเพียงพอสำหรับใช้ชีวิตหลังเกษียณ อาจไม่ได้หมายถึงคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นเสมอไป

 

นี่คือโจทย์ที่นายใหญ่อย่าง “สาระ ล่ำซำ” ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เมืองไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) มองว่า ไม่ควรถูกตีความเพียงแค่เทรนด์ของธุรกิจประกัน แต่เป็นโจทย์ใหญ่ของประเทศไทยที่ทุกภาคส่วนต้องเข้ามามีส่วนร่วม

 

Healthspan & Wealthspan

 

“สาระ” มองภาพ Longevity ผ่าน 3 มิติที่ต้องเดินไปพร้อมกัน ได้แก่ Lifespan หรือช่วงชีวิตที่ยืนยาวขึ้น, Healthspan หรือช่วงเวลาที่มีสุขภาพดี และ Wealthspan หรือความมั่นคงทางการเงินที่เพียงพอตลอดชีวิต

 

เพราะถ้าคนอายุยืนขึ้น แต่ต้องใช้ชีวิตหลายปีด้วยปัญหาสุขภาพ หรือไม่มีเงินเพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ ช่องว่างระหว่าง “อายุที่ยืน” กับ “ชีวิตที่มีคุณภาพ” จะกว้างขึ้น

 

ด้วยอายุขัยเฉลี่ยของคนไทยอยู่ราว 82 ปี แต่มีช่องว่างด้านสุขภาพอยู่ประมาณ 10 ปี ขณะที่ข้อมูลกลุ่มประเทศ OECD กลับสะท้อนภาพของ Healthspan ที่สั้นกว่า Lifespan ราว 11 ปี

 

นั่นหมายความว่าโจทย์ของ Longevity จึงไม่ควรจบที่การทำให้คนมีชีวิตยืนยาว แต่ต้องพยายามทำให้ช่วงเวลาที่มีสุขภาพดีเข้าใกล้ช่วงอายุขัยมากที่สุด

 

“เราไม่อยากอายุยืน แต่สุขภาพไม่ดี” คือแก่นความคิดที่สะท้อนว่า Longevity ที่แท้จริงต้องเป็นการทำให้คนสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ

 

แต่ในอีกด้านหนึ่ง มีอีกเรื่องที่มักถูกพูดถึงน้อยกว่า นั่นคือ Wealthspan อายุยืน แต่เงินไม่พอ โจทย์ที่ใหญ่ไม่แพ้สุขภาพ เมื่อคนมีอายุยืนขึ้น ระยะเวลาหลังเกษียณยาวขึ้นตามไปด้วย

 

ดังนั้น การวางแผนชีวิตหลังเกษียณจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของการมีประกันสุขภาพ หรือเตรียมเงินสำหรับค่ารักษาพยาบาล แต่ต้องรวมถึงคำถามว่า...จะมีรายได้เลี้ยงตัวเองไปจนถึงวันสุดท้ายได้อย่างไร ?

 

“สาระ” มองว่า การออม การมีความรู้ทางการเงิน และ Insurance Literacy เป็นองค์ประกอบสำคัญของ Longevity เพราะหากคนไทยมีอายุยืนขึ้นแต่ไม่มีเงินออมเพียงพอ ภาระดังกล่าวอาจย้อนกลับไปยังครอบครัวและเศรษฐกิจโดยรวม

 

โจทย์จึงไม่ได้อยู่ที่การเกษียณเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การทำให้คนสามารถ ทำงานต่อได้ เรียนรู้ต่อได้ และยืนอยู่ในตลาดแรงงานได้นานขึ้น โดยเฉพาะในโลกที่เทคโนโลยีและ AI ทำให้ความรู้บางอย่างล้าสมัยเร็วขึ้น การ Upskill และ Reskill จึงเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของ Longevity เช่นเดียวกับการวางแผนทางการเงิน

 

พูดง่ายๆ คือ Longevity ไม่ได้หมายถึงการมีชีวิตอยู่ให้นานที่สุด แต่หมายถึงการทำให้คนยังสามารถยืนอยู่ได้ทั้งในชีวิตการทำงาน ชีวิตส่วนตัว และชีวิตครอบครัว

 

 

จากผู้ขาย สู่ Longevity Ecosystem

 

ภายใต้ภาพใหญ่ดังกล่าว เมืองไทยประกันชีวิต กำลังพยายามขยายบทบาทจากบริษัทที่ให้ความคุ้มครองชีวิตและสุขภาพ ไปสู่การเป็นส่วนหนึ่งของ Longevity Ecosystem

หนึ่งในผลิตภัณฑ์ที่ออกมาเพื่อตอบโจทย์ดังกล่าวคือ Muang Thai Flexi Retire Series แบบประกันบำนาญที่ออกแบบให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น ทั้งรูปแบบการจ่ายเบี้ยและช่วงเวลาที่เริ่มรับเงินบำนาญ ลูกค้าสามารถเลือกจ่ายเบี้ยได้ทั้งแบบครั้งเดียว แบบ 5 ปี หรือจ่ายตามช่วงอายุที่กำหนด ขณะที่สามารถเลือกอายุเริ่มรับบำนาญที่ 55, 60, 65 หรือ 70 ปี

 

จุดที่น่าสนใจคือ หากเปลี่ยนแผนในภายหลังก็สามารถปรับเปลี่ยนช่วงเวลารับบำนาญได้ โดยไม่ต้องจ่ายเบี้ยเพิ่มเติมและไม่ต้องพิจารณารับประกันภัยใหม่ตามเงื่อนไขที่กำหนด

 

นอกจากนี้ยังเลือกการรับเงินบำนาญเป็นรายปีหรือรายเดือนได้ และมีทางเลือกในการรับเงินก้อนแรกสูงสุด 30% รวมถึงสิทธิประโยชน์ทางภาษีสูงสุด 200,000 บาทตามเงื่อนไขของผลิตภัณฑ์

 

แนวคิดสำคัญจึงไม่ใช่เพียงซื้อประกันเพื่อเกษียณ แต่เป็นการพยายามออกแบบเครื่องมือทางการเงินให้สอดคล้องกับชีวิตของคนที่อาจทำงานยาวขึ้นและมีรูปแบบชีวิตหลังเกษียณแตกต่างจากคนรุ่นก่อน

 

 

จากเงินบำนาญ สู่ Nursing Home

 

อีกจุดที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของธุรกิจประกันคือ การนำ Senior Ecosystem เข้ามาเชื่อมกับผลิตภัณฑ์ทางการเงิน

 

ปัจจุบันเมืองไทยประกันชีวิตมีพันธมิตรด้าน Senior Living และ Nursing Home จำนวน 44 แห่ง และมีแผนขยายเครือข่ายต่อเนื่อง แนวคิดนี้ทำให้เงินบำนาญไม่ได้จำเป็นต้องเดินทางไปถึงมือผู้เอาประกันเพียงอย่างเดียว 

 

หากวันหนึ่งผู้เอาประกันเลือกเข้าไปใช้บริการบ้านพักผู้สูงอายุ สามารถแจ้งความประสงค์ให้จ่ายเงินบำนาญไปยังสถานบริการในเครือข่ายได้โดยตรง

 

นี่คือภาพของประกันที่กำลังขยับจาก “จ่ายเงินเมื่อเกิดเหตุ” ไปสู่ “ออกแบบระบบรองรับชีวิตในระยะยาว”

 

เพราะเมื่อคนอายุมากขึ้น ความต้องการไม่ได้มีเพียงโรงพยาบาลอีกต่อไป แต่ครอบคลุมตั้งแต่ Independent Living, Senior Living, Nursing Home ไปจนถึงการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายและบริการสนับสนุนการเดินทางไปพบแพทย์

 

Elephant in the Room

 

“สาระ” เปรียบเทียบปัญหาสังคมสูงวัย เปรียบเหมือน “ช้างอยู่ในห้อง” ทุกคนมองเห็น แต่ไม่สามารถทำเป็นไม่เห็นได้ และนี่เป็นเหตุผลที่ไม่มอง Longevity เป็นเพียงเทรนด์ทางการตลาด แต่เป็นโจทย์ระดับประเทศ

 

เพราะประเทศไทยกำลังเผชิญพร้อมกันหลายด้าน ทั้ง สังคมสูงวัย, จำนวนประชากรและวัยแรงงานที่เปลี่ยนแปลง, เงินออม, ความเสี่ยงด้านค่ารักษาพยาบาล, เงินเฟ้อทางการแพทย์ รวมถึงผลกระทบจากเทคโนโลยีและ AI ที่กำลังเปลี่ยนโลกการทำงาน

 

ดังนั้น การแก้โจทย์นี้จึงไม่สามารถฝากความหวังไว้กับบริษัทประกันเพียงรายเดียว ทางภาครัฐ, บริษัทเอกชน, โรงพยาบาล, สถาบันการศึกษา, ผู้ประกอบการ, ที่พักอาศัยสำหรับผู้สูงอายุ (Senior Living), สื่อ และประชาชนเอง ต้องเข้ามามีบทบาทร่วมกัน

 

ESG ที่ไม่หยุดอยู่แค่สิ่งแวดล้อม

 

อีกมิติที่น่าสนใจคือการเชื่อม Longevity เข้ากับแนวคิด ESG สำหรับธุรกิจประกัน “S” หรือ Social มีความสำคัญอย่างมาก เพราะประชากรวัยทำงานคือกลไกสำคัญของเศรษฐกิจและเป็นผู้สร้างรายได้ให้ประเทศ

 

เมื่ออัตราการเกิดลดลง ขณะที่สังคมสูงวัยเพิ่มขึ้น คำถามจึงไม่ใช่เพียงว่า คนไทยจะมีอายุยืนแค่ไหน ? แต่รวมถึง คนวัยทำงานจะสามารถทำงานและสร้างรายได้ให้กับตัวเองและประเทศได้นานเพียงใด ?

 

เมืองไทยประกันชีวิตจึงให้ความสำคัญกับการพัฒนาทักษะพนักงาน การทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัย รวมถึงการสร้างความรู้ด้าน Health Literacy, Financial Literacy และ Insurance Literacy เพื่อให้คนมีความพร้อมรับมือกับโลกที่เปลี่ยนเร็วขึ้น

 

 

ท้ายที่สุด “สาระ” ไม่ได้มองว่า Longevity เป็นเทรนด์ใหม่ของปีนี้ หรือสิ่งที่ธุรกิจจะวิ่งตามกันไปตามกระแส แต่เป็นหนังยาวที่ประเทศไทยเพิ่งเริ่มฉาย

 

เพราะโจทย์ไม่ได้จบที่การขายประกันบำนาญ ไม่ได้จบที่การสร้าง Nursing Home และไม่ได้จบที่การทำให้คนมีสุขภาพดี แต่คือการสร้างระบบที่ทำให้คนไทยสามารถอยู่ได้นานขึ้น สุขภาพดีขึ้น มีเงินเพียงพอ และยังพึ่งพาตัวเองได้

 

ในวันที่โครงสร้างประชากรกำลังเปลี่ยน ขณะที่เศรษฐกิจโลกยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน เงินเฟ้อทางการแพทย์สูงขึ้น เทคโนโลยีเปลี่ยนเร็ว และคนแต่ละ Generation มีรูปแบบชีวิตแตกต่างกัน

 

คำถามสำคัญจึงอาจไม่ใช่ Longevity จะเป็นเทรนด์ไปอีกกี่ปี ? แต่คือ ประเทศไทยพร้อมแค่ไหนกับวันที่คนไทยต้องมีชีวิตยืนยาวขึ้นอีกหลาย 10 ปี เพราะถ้า “อายุยืน” คือสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ สิ่งที่ทุกฝ่ายต้องช่วยกันออกแบบตั้งแต่วันนี้ก็คือ “ชีวิตที่ยืนยาวอย่างมีคุณภาพ.”