AI ความได้เปรียบใหม่ เปิดประตู ภาคเกษตรไทย ผงาดเวทีโลก
เพราะเทคโนโลยีเกษตร ไม่มีใครเข้าใจดีเท่าคนไทย ถึงเวลาเปลี่ยนแนวคิดเกษตรไทยแข่งด้วยราคา สู่การใช้นวัตกรรมเพิ่มมูลค่า และในยุคที่โลกเข้าสู่การแบ่งขั้ว ยิ่งทำให้อุตสาหกรรมเกษตรของไทยต้องพิสูจน์ตัวเอง
ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีในยุคปัจจุบัน ภาคการเกษตรยังคงเป็นหนึ่งในบททดสอบที่ท้าทายที่สุด “เกษตรถือเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่บริหารจัดการยากที่สุดในโลก”
สรรเสริญ สมัยสุต กรรมการผู้จัดการและผู้บริหารแบรนด์ AXONS จุดประเด็นถึงความซับซ้อนของธุรกิจเกษตรกรรมที่ต้องรับมือกับปัจจัยที่ยากจะควบคุม ไม่ว่าจะเป็นโรคพืช โรคสัตว์ ภัยธรรมชาติ รวมถึงข้อจำกัดด้านเวลา และความสดใหม่ที่เกี่ยวโยงกับความปลอดภัยของชีวิตมนุษย์โดยตรง
AXONS ในฐานะบริษัทด้านเกษตรเทคโนโลยี ผู้สืบทอดองค์ความรู้และอยู่เบื้องหลังความสำเร็จในการพัฒนานวัตกรรมให้กับ CPF มายาวนานกว่า 40 ปี จนขยายการใช้งานซอฟต์แวร์ไปแล้วใน 22 ประเทศทั่วโลก กำลังก้าวเข้ามาเป็นกำลังสำคัญในการนำเทคโนโลยี AI เพื่อยกระดับเกษตรกรและอุตสาหกรรมเกษตรไทยสู่เวทีโลก
เกษตรไทย สู้อย่างไร ในเวทีโลก
เมื่อถามถึงจุดเปลี่ยนสำคัญในการแข่งขันบนเวทีการค้าโลก สรรเสริญ เน้นว่า ในยุคที่โลกเกิดการแบ่งขั้ว การอ้างเพียง สินค้าตนเองเป็น "ของดี" ไม่เพียงพออีกต่อไป แต่สิ่งสำคัญคือต้องพิสูจน์ได้ผ่านระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) ทำให้ประเด็นเรื่องการตรวจสอบย้อนกลับ กลายเป็นความได้เปรียบใหม่ในการแข่งขัน
สรรเสริญ สมัยสุต
“หากเราผลิตสินค้าขึ้นมาแล้วไม่สามารถบอกได้ว่าผลิตจากอะไร หรือมีแหล่งที่มาจากไหน ก็จะกลายเป็นช่องทางให้คู่แข่งนำมาอ้างเพื่อกีดกันทางการค้าหรือขึ้นภาษีได้ ” สรรเสริญ กล่าว
พร้อมกับกล่าวเสริมว่า “สินค้าเกษตรระดับโลกในยุคนี้เพียงสแกน QR Code บนบรรจุภัณฑ์ ผู้บริโภคก็สามารถตรวจสอบได้ทันที ตั้งแต่คุณสมบัติสินค้า วันที่ผลิต โรงงานที่แปรรูป จนถึงเวลาที่จัดส่งถึงหน้าร้าน”
ถอดรหัส AI หนุนอุตสาหกรรมเกษตรตลอดห่วงโซ่อุปทาน
เมื่อพูดถึงเรื่องเทคโนโลยีในวันที่ AI กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตมนุษย์นั้น ในแง่ของอุตสาหกรรมเกษตร สรรเสริญ กล่าวว่า การนำ AI มาประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมเกษตร ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงจุดใดจุดหนึ่ง แต่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ครอบคลุมได้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน
ตั้งแต่ ต้นน้ำ (การเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์) เพื่อแก้ปัญหาใหญ่ของเกษตรกรคือการ "รู้ปัญหาช้า" ทำให้เรื่องเล็กบานปลายกลายเป็นเรื่องใหญ่ แต่เมื่อนำ AI เข้ามาช่วย เกษตรกรเพียงถ่ายรูปโรคพืช หรือโรคสัตว์ ผ่านแอปพลิเคชัน AI ก็จะสามารถวิเคราะห์และแนะนำวิธีแก้ไขทันที ช่วยยกระดับความรู้และยับยั้งความเสียหายได้อย่างรวดเร็ว
กลางน้ำ (โรงงานและการแปรรูป) ยกตัวอย่าง ในโรงงานอุตสาหกรรม AI เข้ามาช่วยบริหารจัดการเครื่องจักร คำนวณระยะเวลาซ่อมบำรุงล่วงหน้า และใช้ AI ช่วยในกระบวนการตรวจสอบคุณภาพสินค้า ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และเปิดโอกาสให้คนไปทำงานที่มีมูลค่าสูงขึ้น เพื่อนำไอเดียใหม่ๆ กลับมาพัฒนาสอน AI ต่อเป็นวัฏจักร
สรรเสริญ สมัยสุต
ปลายน้ำ (การขนส่งและการขาย) เนื่องจากสินค้าอาหารต้องมีการควบคุมอุณหภูมิที่เข้มงวดตลอดการขนส่ง AI จะเข้ามาช่วยคำนวณเส้นทางจัดส่งเพื่อให้สินค้าส่งถึงมือผู้ประกอบการและร้านอาหารได้อย่างแม่นยำ ตรงเวลา และคงความสดใหม่มากที่สุด รวมถึงวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อการดูแลคู่ค้าอย่างมีประสิทธิภาพ
“AI ไม่ได้มาแทนคน แต่คนใช้ AI จะมาแทนคนที่ไม่ใช้” สรรเสริญ ตอบคำถามถึงประเด็นต่อข้อกังวลเรื่อง AI จะเข้ามาทดแทนแรงงานมนุษย์ พร้อมให้มุมมองอันแหลมคมว่า “ทรัพย์สินที่สำคัญที่สุดของบริษัทไม่ใช่เทคโนโลยี แต่คือคน”
ผมไม่ได้มองว่า AI จะมาแทนคนได้ แต่ภาพสุดท้ายของการเติบโตที่ยั่งยืน คือคนทีใช้ AI ต่างหากที่จะเป็นคนที่ประสบความสำเร็จ AI จะเข้ามาช่วยเติมเต็ม ทำให้คนทำงานได้ดีขึ้น เข้าถึงข้อมูลได้รวดเร็ว และตัดสินใจได้เฉียบคมยิ่งขึ้น ดังนั้น คนที่จะถูกทดแทนก็คือคนที่ไม่ยอมใช้ AI
AXONS ทำให้เทคโนโลยีเป็นเรื่องใกล้ตัว
สำหรับเกษตรกรแล้ว เทคโนโลยีอาจเป็นเรื่องไกลตัว เข้าใจยาก และมีราคาสูงที่ต้องลงทุน AXONS มีวิธีทลายกำแพงความกลัวนี้อย่างไร นั้น สรรเสริญ ได้อธิบายไว้อย่างน่าสนใจผ่านการวางนโยบายหลักในการพัฒนาเทคโนโลยีไว้ 5 ข้อ คือ “ง่าย เร็ว ฉลาด เสถียร และปลอดภัย”
“ด่านแรกคือต้องทำให้อุปกรณ์ใช้งานง่ายผ่านสมาร์ทโฟน ใช้ภาษาไทย ตัวหนังสือขนาดใหญ่ และเลือกใช้ภาษาชาวบ้านที่เข้าใจง่าย ไม่ใช่ภาษาเทคนิค” สรรเสริญ อธิบาย
ปัจจัยแวดล้อมในปัจจุบัน ยังเอื้ออำนวยอย่างมาก เนื่องจากราคาของสมาร์ทโฟนถูกลง เทคโนโลยีมีแนวโน้มราคาลดลงเท่าตัวในทุกๆ 2 ปี ประกอบกับการก้าวเข้ามาของเกษตรกรรุ่นใหม่ที่เป็นกลุ่ม Digital Native ซึ่งมีความคุ้นเคยกับเทคโนโลยีเป็นทุนเดิม
ทั้งนี้ การยกระดับเศรษฐกิจเกษตรไทยให้เติบโตได้อย่างก้าวกระโดดถึง 10 เท่า ต้องเกิดจากการเปลี่ยนแปลงพร้อมกันใน 3 ส่วน คือ คน ,กระบวนการ และเทคโนโลยี
สรรเสริญ สมัยสุต
เป้าหมายระยะยาว AXONS คือการมุ่งหวังที่จะสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล ให้กับประเทศไทย โดยยึดหลักการเติบโตไปด้วยกันทั้งระบบ เพราะตลาดในประเทศไทยที่มีประชากร 70 ล้านคน เป็นเพียงจุดเริ่มต้น แต่ประตูบานใหญ่ที่แท้จริงคือตลาดโลก
“ลำพังเราเก่งคนเดียวบนเวทีโลกไม่ได้ เราจำเป็นต้องนำเทคโนโลยีและองค์ความรู้ไปใช้ร่วมกับพันธมิตร คู่ค้า และลูกค้า เพื่อยกมาตรฐานของทั้งห่วงโซ่อุปทานและเติบโตไปพร้อมกันทั้งประเทศ” สรรเสริญ กล่าว
สำหรับเป้าหมายในระยะ 1–2 ปีข้างหน้า AXONS มุ่งเน้นการขยายจำนวนผู้ใช้งาน โดยวัดความสำเร็จจากประสิทธิภาพการทำงานของลูกค้าและคู่ค้าเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นการลดขั้นตอน ประหยัดเวลา หรือการเพิ่มความพึงพอใจให้กับผู้บริโภค ซึ่งทั้งหมดนี้เริ่มต้นจากการ "เปิดใจ" เพื่อนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่ในอนาคต นั่นเอง
