ศุภจีเผยส่งออกไทยโต 25 เดือน แต่ทำไมคนไทยยังไม่รู้สึกว่ารวยขึ้น

ศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีพาณิชย์เปิดเผยว่า สถิติการส่งออกของไทยยังคงแสดงทิศทางบวกอย่างต่อเนื่อง โดยในเดือนกรกฎาคม 2569 มีมูลค่ารวม 34,789.1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 21.6 ส่งผลให้ภาพรวม 7 เดือนแรกของปี มีมูลค่าสะสม 231,531 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 18.2 อย่างไรก็ตาม อัตราการเติบโตดังกล่าวกลับก่อให้เกิดข้อกังขาเชิงเศรษฐศาสตร์ เมื่อภาคครัวเรือนและประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่สัมผัสถึงการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจหรือมีรายได้ที่เพิ่มขึ้นตามสัดส่วน

ความย้อนแย้งที่เกิดขึ้นสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาเชิงโครงสร้างของภาคการส่งออกไทยที่จำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน การเติบโตในระยะยาวจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณการส่งออกเพียงอย่างเดียว แต่มุ่งเน้นไปที่การสร้างความสมดุลใน 3 มิติหลัก ได้แก่ สมดุลด้านตลาด สมดุลด้านสินค้า และสมดุลด้านรายได้ เพื่อกระจายผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจให้ครอบคลุมทุกภาคส่วน

ประการแรก สมดุลด้านตลาด ปัจจุบันภาคการส่งออกของไทยพึ่งพาตลาดหลักอย่างจีนและสหรัฐอเมริกาในสัดส่วนที่สูง ท่ามกลางความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์โลกและการแข่งขันที่รุนแรง การเร่งเจาะตลาดศักยภาพใหม่จึงเป็นกลยุทธ์สำคัญในการกระจายความเสี่ยง และเพิ่มช่องทางให้สินค้าไทยสามารถเข้าถึงฐานผู้บริโภคที่หลากหลายมากยิ่งขึ้น

ประการที่สอง สมดุลด้านสินค้า  โครงสร้างการส่งออกของไทยส่วนใหญ่ยังอยู่ในลักษณะของผู้รับจ้างผลิต ซึ่งมีสัดส่วนการใช้วัตถุดิบในประเทศค่อนข้างต่ำ การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์จึงต้องมุ่งเป้าไปที่การสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยเฉพาะในภาคเกษตรและอาหารซึ่งเชื่อมโยงกับประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ

นอกจากนี้ วิกฤตการณ์ระดับโลกทั้งสงครามและภัยธรรมชาติ ได้บีบให้ภาคอุตสาหกรรมต้องปรับตัวจากระบบการผลิตแบบพอดีเวลา สู่การสร้างห่วงโซ่อุปทานที่ยืดหยุ่น ประเทศไทยจึงสามารถใช้จุดแข็งด้านความมั่นคงทางอาหาร เป็นเครื่องมือเชิงกลยุทธ์ในการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เพื่อตอบสนองความต้องการของโลกในภาวะฉุกเฉิน

ประการสุดท้าย สมดุลด้านรายได้ ข้อมูลสถิติระบุว่า ปัจจุบันไทยมีผู้ส่งออกราว 30,000 ราย โดยกว่า 23,000 รายเป็นกลุ่มวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ทว่ารายได้กว่าร้อยละ 80 กลับกระจุกตัวอยู่กับกลุ่มผู้ประกอบการรายใหญ่เพียง 7,000 ราย ซึ่งสะท้อนความเหลื่อมล้ำที่ชัดเจน

เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว (OECD) ที่ SMEs มีสัดส่วนมูลค่าการส่งออกเฉลี่ยถึงร้อยละ 40 การกระจายตัวของไทยจึงยังอยู่ในระดับต่ำ เป้าหมายสูงสุดทางเศรษฐกิจจึงไม่ใช่เพียงการทำตัวเลขส่งออกให้สูงขึ้น แต่มุ่งเน้นการปรับโครงสร้างเพื่อเพิ่มโอกาสให้คนตัวเล็กสามารถมีส่วนร่วมและรับผลประโยชน์จากสายพานการส่งออกได้อย่างแท้จริง