เจาะสมรภูมิ “ทุเรียนไทย” แสนล้าน! ARDA ผนึกสมาคมทุเรียนไทย ดึงเทคโนโลยีพลิกโฉมจากสวนสู่ส่งออก สานต่อพันธกิจ 5 ปี ครองแชมป์ตลาดโลก

ปฏิเสธไม่ได้ว่า “ทุเรียน” ราชาแห่งผลไม้ ถือเป็นเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงเศรษฐกิจภาคการเกษตรของไทย เห็นได้จากมูลค่าการส่งออกที่พุ่งทะลุหลักแสนล้านบาทต่อปี ทว่าในสมรภูมิการค้าโลกที่แข่งขันกันอย่างดุเดือด

 

คู่แข่งหลายประเทศต่างงัดกลยุทธ์มาแย่งชิงส่วนแบ่งตลาด การจะรักษาแชมป์ส่งออกไว้ได้ ลำพังแค่ “ปริมาณ” คงไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป เพราะ “คุณภาพและมาตรฐาน” ต่างหากคือกุญแจสำคัญที่จะชี้ชะตาอนาคตทุเรียนไทย

 

เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายดังกล่าว เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2569 ณ โรงแรมมณีจันท์รีสอร์ท จังหวัดจันทบุรี จึงเกิดวาระสำคัญของวงการเกษตรไทยขึ้น โดยสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ ARDA นำโดย ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการฯ ได้จับมือกับสมาคมทุเรียนไทย ที่มีนายกฤติเดช อยู่รอด เป็นนายกสมาคมฯ ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU)

 

เดินหน้าสานต่อความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนาต่อเนื่องไปอีก 5 ปี เพื่อยกระดับศักยภาพการแข่งขันของทุเรียนไทยอย่างครบวงจร ตั้งแต่การบริหารจัดการต้นน้ำในสวนไปจนถึงการส่งออกและตลาดปลายทาง

 

 

 

เดิมพันแสนล้าน บนความท้าทายแห่งอนาคต

 

เมื่อเจาะลึกดูสถิติจะพบว่า ความร่วมมือครั้งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของเกษตรกรกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่นับเป็นวาระแห่งชาติ โดยข้อมูลจากกระทรวงพาณิชย์ระบุว่า ในปี 2568 ไทยส่งออกทุเรียนสดสู่ตลาดโลกมากถึง 979,045 ตัน กวาดรายได้เข้าประเทศกว่า 125,737 ล้านบาท 

 

และที่น่าจับตาคือ เพียงแค่ช่วงครึ่งแรกของปี 2569 (1 มกราคม – 19 กรกฎาคม) ไทยสามารถส่งออกทุเรียนสดเจาะตลาดใหญ่อย่าง "จีน" ทะลุ 1 ล้านตันไปแล้ว สร้างมูลค่ามหาศาลกว่า 114,818 ล้านบาท

 

ขณะเดียวกัน "จันทบุรี" ในฐานะเมืองหลวงแห่งผลไม้และฐานการผลิตหลักของประเทศ มีตัวเลขคาดการณ์ผลผลิตทุเรียนในฤดูกาลปี 2569 สูงถึง 683,027 ตัน ซึ่งเติบโตจากปีก่อนหน้าร้อยละ 18.66 การเลือกลงนาม MOU ที่จังหวัดจันทบุรีในครั้งนี้ จึงเปรียบเสมือนการประกาศเจตนารมณ์เพื่อเดินหน้าลงพื้นที่แก้ปัญหาและพัฒนาอุตสาหกรรมจาก "ฐานราก" อย่างแท้จริง

 

 

 

ก้าวข้ามขีดจำกัดด้วยงานวิจัย

 

ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ. 2564 - มีนาคม 2569) ภายใต้บันทึกความเข้าใจ (MOU) ฉบับแรก ARDA และสมาคมทุเรียนไทยได้จับมือกันพลิกโฉมการทำสวนทุเรียน โดยเปลี่ยนจากการพึ่งพาเพียง "ประสบการณ์และการคาดเดา" มาสู่การใช้ "ข้อมูลและเทคโนโลยี" เป็นเข็มทิศนำทาง

 

ความร่วมมือครั้งนี้ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้ให้เกษตรกรสามารถบริหารจัดการแปลงปลูกได้อย่างแม่นยำ ตั้งแต่การตรวจสุขภาพดิน การให้น้ำในปริมาณที่เหมาะสม การวิเคราะห์ความต้องการของต้นพืชเพื่อใส่ปุ๋ยให้ตรงจุด ไปจนถึงการเจาะลึกวัฏจักรการสะสมและสูญเสียธาตุอาหารของทุเรียนพันธุ์หมอนทอง

 

ผลลัพธ์ที่ตามมาคือ เกษตรกรสามารถลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และควบคุมคุณภาพทุเรียนให้ได้มาตรฐานสม่ำเสมอในทุกฤดูกาล

 

ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ได้ฉายภาพความสำเร็จและก้าวต่อไปของโครงการว่า "ความร่วมมือในอีก 5 ปีข้างหน้า จะเน้นนำโจทย์ปัญหาที่เกิดขึ้นจริงจากทั้งฝั่งเกษตรกรและผู้ส่งออก มาต่อยอดเป็นงานวิจัยที่นำไปใช้งานได้จริง เราจะไม่หยุดอยู่แค่การเพิ่มผลผลิตภายในสวนเท่านั้น แต่จะขยายผลให้ครอบคลุมตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทาน เพื่อสร้างความมั่นใจว่าทุเรียนทุกลูกที่ส่งออกจากประเทศไทยจะมีมาตรฐาน และตอบโจทย์ความต้องการของตลาดโลกได้อย่างแท้จริง"

 

 

ชูเทคโนโลยี “CT Scan ทุเรียน” ยกระดับความปลอดภัยขั้นสุด

 

ไฮไลต์สำคัญของแผนปฏิบัติการระยะ 5 ปีนับจากนี้ คือการยกระดับเทคโนโลยีตรวจสอบคุณภาพก่อนส่งออก เพื่อล้างภาพจำปัญหา "ทุเรียนอ่อน" และ "หนอนเจาะเมล็ด" ที่ทำลายความเชื่อมั่นของผู้บริโภคต่างชาติมาอย่างยาวนาน

 

ทาง ARDA เตรียมผลักดันเทคโนโลยีขั้นสูงอย่าง "เครื่อง CT Scan ตรวจสอบทุเรียน" มาใช้จริงในระดับอุตสาหกรรม เทคโนโลยีนี้จะทำงานเสมือนเครื่องเอกซเรย์ที่สแกนทะลุเปลือกเข้าไปประเมินระดับความสุก และตรวจหาความผิดปกติภายในผลทุเรียนได้อย่างแม่นยำ โดยไม่ต้องผ่าหรือทำลายผลผลิต ซึ่งจะช่วยลดปัญหาข้อพิพาททางการค้าและสร้างความมั่นใจสูงสุดให้กับคู่ค้า

 

นอกจากนี้ ยังเตรียมรับมือกับมาตรการกีดกันทางการค้าที่เข้มงวดขึ้น โดยเดินหน้าพัฒนางานวิจัยเพื่อจัดการความเสี่ยงเรื่อง "การปนเปื้อนแคดเมียม" พร้อมวางแนวทางป้องกันตั้งแต่คุณภาพดินในสวนไปจนถึงขั้นตอนการบรรจุลงกล่อง ตลอดจนพัฒนานวัตกรรมยืดอายุการเก็บรักษาและลดการใช้สารเคมี เพื่อตอบโจทย์เทรนด์อาหารปลอดภัย (Food Safety) ที่ทั่วโลกกำลังให้ความสำคัญอย่างจริงจัง

 

 

 

"คุณภาพและมาตรฐาน" เกราะคุ้มกันชั้นยอดของทุเรียนไทย

 

นายกฤติเดช อยู่รอด นายกสมาคมทุเรียนไทย ย้ำถึงภาพรวมการแข่งขันในปัจจุบันว่า ตลาดในยุคนี้ไม่ได้แข่งกันที่ปริมาณผลผลิตอีกต่อไป แต่ตัดสินกันที่คุณภาพ ความปลอดภัย และมาตรฐาน การร่วมมือกับ ARDA ครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่จะนำเทคโนโลยีและงานวิจัยเข้ามาอุดช่องโหว่ ช่วยลดความเสี่ยง และสร้างเกราะป้องกันที่แข็งแกร่งให้กับทุเรียนไทย

 

“ช่วง 5 ปีที่ผ่านมาเป็นข้อพิสูจน์แล้วว่า งานวิจัยสามารถช่วยเหลือเกษตรกรได้จริง และสำหรับเป้าหมายในอีก 5 ปีข้างหน้าจะต้องยิ่งใหญ่กว่าเดิม เราต้องก้าวไปอีกขั้นโดยเร่งนำนวัตกรรมใหม่ ๆ มาใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้ทุเรียนไทยไม่ใช่แค่ส่งออกได้ แต่ต้องยืนหยัดบนเวทีการค้าโลกได้อย่างสง่างามในฐานะสินค้าพรีเมียมที่เน้นเรื่องคุณภาพ” นายกฤติเดชกล่าว

 

ดังนั้น การผนึกกำลังระหว่าง ARDA และสมาคมทุเรียนไทยในครั้งนี้ จึงเป็นจุดเริ่มต้นในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศด้วย “นวัตกรรม” เพื่อตอกย้ำให้ตลาดโลกได้เห็นว่า ไม่ว่าการแข่งขันจะดุเดือดเพียงใด ทุเรียนไทยก็ยังคงรักษาความได้เปรียบในตลาดโลกได้อย่างมั่นใจ