รัฐบาลคุมเข้มบริษัทสกัดนอมินี เริ่ม 1 ส.ค. ตรวจผู้ถือหุ้น-เส้นทางเงิน

รัฐบาลเดินหน้ายกระดับมาตรการป้องกันการใช้คนไทยเป็นตัวแทนอำพราง หรือ “นอมินี” ให้ชาวต่างชาติประกอบธุรกิจ โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ออกคำสั่งสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลางที่ 2/2569 ขยายขอบเขตการตรวจสอบจากเดิมที่เน้นเฉพาะการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท ให้ครอบคลุมการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างผู้ถือหุ้น กรรมการ และผู้มีอำนาจลงนามภายหลังการจดทะเบียน มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2569

นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า มาตรการดังกล่าวมีเป้าหมายปิดช่องโหว่ที่อาจมีการจัดโครงสร้างบริษัทให้ผ่านการตรวจสอบในช่วงจัดตั้ง ก่อนเปลี่ยนผู้ถือหุ้นหรือผู้มีอำนาจลงนามในภายหลัง เพื่อหลีกเลี่ยงการบังคับใช้กฎหมาย

สำหรับหลักเกณฑ์ใหม่ กำหนดให้กรณีที่มีชาวต่างชาติร่วมลงทุนหรือมีอำนาจลงนาม ต้องยื่นหนังสือชี้แจงการลงทุน พร้อมเอกสารแสดงรายการเดินบัญชีย้อนหลัง 3 เดือน ของผู้ลงทุนชาวไทยที่ชำระเงินลงทุน รวมถึงผู้แทนหรือนิติบุคคลที่รับชำระเงิน เพื่อให้ตรวจสอบแหล่งที่มาของเงินลงทุนและศักยภาพในการลงทุนได้อย่างชัดเจน เพิ่มความโปร่งใสในการจดทะเบียน และป้องกันการใช้บุคคลถือหุ้นแทนโดยมิชอบ

นอกจากนี้ รัฐบาลยังขยายการตรวจสอบให้ครอบคลุมตลอดวงจรของนิติบุคคล ไม่จำกัดเฉพาะวันจัดตั้งบริษัท แต่รวมถึงการเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้น กรรมการ และผู้มีอำนาจลงนาม ซึ่งถือเป็นจุดเสี่ยงสำคัญในการหลีกเลี่ยงมาตรการเดิม โดยย้ำว่าไม่ได้เป็นการจำกัดการลงทุนของนักลงทุนต่างชาติที่ดำเนินธุรกิจถูกต้องตามกฎหมาย แต่เพื่อสร้างความเป็นธรรมในการแข่งขันและคุ้มครองผู้ประกอบการสุจริต

รัฐบาลยังเร่งเชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมที่ดิน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสอบ ป้องกันการใช้บริษัทเป็นช่องทางถือครองที่ดินโดยมิชอบ พร้อมตรวจสอบตัวตนผู้ถือหุ้นผ่านฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร

พร้อมกันนี้ ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2569 กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะเพิ่มข้อความกำกับในสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น เพื่อสร้างความเข้าใจว่าเอกสารดังกล่าวเป็นเพียงเอกสารที่นายทะเบียนรับเก็บไว้ ไม่ใช่หนังสือรับรองสถานะผู้ถือหุ้นปัจจุบัน ซึ่งต้องอ้างอิงจากสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นที่บริษัทเก็บรักษาตามกฎหมาย

นางสาวลลิดา ระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีนิติบุคคลที่ยังดำเนินกิจการอยู่มากกว่า 1 ล้านราย และมีบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติในสัดส่วนไม่เกิน 49.99% จำนวน 119,116 ราย ซึ่งข้อมูลดังกล่าวใช้เพื่อประเมินความเสี่ยงและคัดกรองเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าบริษัททั้งหมดเป็นนอมินีหรือกระทำผิดกฎหมาย โดยทุกกรณีจะพิจารณาตามพยานหลักฐานและข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี

รัฐบาลยืนยันว่าจะเดินหน้าส่งเสริมบรรยากาศการลงทุนที่โปร่งใส เป็นธรรม และแข่งขันได้ ควบคู่กับการป้องกันการใช้คนไทยเป็นนอมินีและการกระทำที่เอาเปรียบระบบเศรษฐกิจ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ภาคธุรกิจและนักลงทุนทั้งไทยและต่างประเทศในระยะยาว.