สงครามอิหร่านดันค่าระวางเรือพุ่ง 100% เสี่ยงซ้ำเติมเงินเฟ้อโลก

ผลกระทบจากสงครามระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ และอิสราเอล กำลังลุกลามจากตลาดพลังงานสู่ภาคการขนส่งและห่วงโซ่อุปทานโลกอย่างชัดเจน หลังต้นทุนการขนส่งตู้คอนเทนเนอร์จากเอเชียไปยังสหรัฐฯ พุ่งขึ้นเกือบ 100% นับตั้งแต่ความขัดแย้งเริ่มต้นขึ้นเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ท่ามกลางความวิตกว่าราคาพลังงานจะยังคงปรับตัวสูงขึ้นหากสงครามยืดเยื้อ

 

ปีเตอร์ แซนด์ หัวหน้านักวิเคราะห์จาก Xeneta แพลตฟอร์มวิเคราะห์ราคาค่าระวางเรือ ระบุว่า สัญญาณที่สะท้อนความเสี่ยงของวิกฤติพลังงานได้ชัดเจนที่สุดในขณะนี้ไม่ใช่ราคาน้ำมัน แต่เป็นค่าระวางขนส่งสินค้าทางเรือที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากตลาดได้สะท้อนความกังวลเกี่ยวกับต้นทุนเชื้อเพลิงและความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์เข้าไปแล้ว

 

ข้อมูลจากดัชนี Drewry World Container Index (WCI) ระบุว่า ค่าขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ขนาด 40 ฟุตจากนครเซี่ยงไฮ้ไปยังนครลอสแอนเจลิสอยู่ที่ 4,565 ดอลลาร์สหรัฐต่อเที่ยว ขณะที่เส้นทางเซี่ยงไฮ้–นิวยอร์กอยู่ที่ 5,505 ดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวจากระดับปลายเดือนกุมภาพันธ์ แม้ยังต่ำกว่าจุดสูงสุดกว่า 16,000 ดอลลาร์ในช่วงการระบาดของโควิด-19

 

ช่องแคบฮอร์มุซป่วน ต้นทุนเชื้อเพลิงเรือทะยาน

 

ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมานานกว่า 100 วัน ส่งผลให้การขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมันเกือบ 20% ของอุปทานโลก เผชิญข้อจำกัดอย่างหนัก ส่งผลให้คลังสำรองน้ำมันทั่วโลกและสต็อกฉุกเฉินลดลงอย่างรวดเร็ว

 

นักวิเคราะห์พลังงานและผู้เชี่ยวชาญด้านการเดินเรือเตือนว่า แม้สถานการณ์จะคลี่คลายลงในระยะสั้น แต่การฟื้นฟูอุปทานเชื้อเพลิงเรืออาจต้องใช้เวลานานถึง 1 ปี

 

ข้อมูลจาก Ship & Bunker ระบุว่า ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเรือชนิดกำมะถันต่ำมาก (VLSFO) เพิ่มขึ้นถึง 55% นับจากจุดเริ่มต้นของสงคราม โดยราคาที่ศูนย์เติมเชื้อเพลิงสำคัญทั่วโลกมีความแตกต่างกันอย่างมาก เช่น

 

ฟูไจราห์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ 1,211 ดอลลาร์ต่อตัน

สิงคโปร์ 770.50 ดอลลาร์ต่อตัน

รอตเตอร์ดัม 676 ดอลลาร์ต่อตัน

ลอสแอนเจลิส 918 ดอลลาร์ต่อตัน

 

เนื่องจากต้นทุนเชื้อเพลิงคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 60% ของต้นทุนการเดินเรือคอนเทนเนอร์ การปรับขึ้นของราคาน้ำมันเพียงเล็กน้อยจึงสามารถผลักดันค่าระวางให้พุ่งสูงได้อย่างรวดเร็ว

 

สายเรือแบกต้นทุนเพิ่มหลายพันล้านดอลลาร์

 

บริษัท Sea-Intelligence Maritime Analysis ประเมินว่า ความขัดแย้งในตะวันออกกลางได้เพิ่มภาระค่าเชื้อเพลิงให้กับอุตสาหกรรมเดินเรือทั่วโลกแล้วกว่า 5,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ นับตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์

 

ขณะที่สายการเดินเรือรายใหญ่ เช่น Hapag-Lloyd, MSC, Maersk และ CMA CGM ต่างทยอยเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิงฉุกเฉินจากลูกค้า เพื่อชดเชยต้นทุนที่พุ่งสูงขึ้น

 

เฉพาะ Hapag-Lloyd เพียงรายเดียวมีรายงานว่าต้องแบกรับค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นสูงถึง 50 ล้านดอลลาร์ต่อสัปดาห์ เพื่อรักษาความต่อเนื่องของการเดินเรือ

 

โรงงานเอเชียเสี่ยงลดกำลังผลิต

 

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงภาคการขนส่งเท่านั้น แต่ยังเริ่มส่งผลต่อภาคการผลิตในเอเชีย โดยเฉพาะอุตสาหกรรมที่พึ่งพาน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติจากตะวันออกกลางเป็นวัตถุดิบสำคัญ

 

นักวิเคราะห์เตือนว่า โรงงานในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังเผชิญต้นทุนที่สูงขึ้นในการจัดหาวัตถุดิบสำหรับการผลิตพลาสติก บรรจุภัณฑ์ และเส้นใยสังเคราะห์ บางแห่งอาจต้องเลือกระหว่างการยอมขาดทุนหรือการหยุดสายการผลิตชั่วคราว

 

นอกจากนี้ เรือขนส่งขนาดเล็กที่ทำหน้าที่ลำเลียงสินค้าจากโรงงานสู่ท่าเรือหลัก หรือที่เรียกว่า "Feeder Ships" อาจถูกลดจำนวนเที่ยวเดินเรือ เพื่อสงวนเชื้อเพลิงให้กับเส้นทางที่สร้างผลกำไรสูงกว่า ส่งผลให้การกระจายสินค้าทั่วโลกมีความล่าช้ามากขึ้น

 

ผู้เชี่ยวชาญมองว่า การพุ่งขึ้นของต้นทุนขนส่งและต้นทุนพลังงานในครั้งนี้มีแนวโน้มส่งผ่านไปยังราคาสินค้าปลายทาง โดยเฉพาะในสหรัฐฯ ที่ยังเผชิญแรงกดดันด้านเงินเฟ้ออยู่แล้ว

 

หากช่องแคบฮอร์มุซยังคงเผชิญข้อจำกัดในการใช้งานต่อเนื่องไปจนถึงช่วงครึ่งหลังของปี 2569 ความเสี่ยงด้านอุปทานเชื้อเพลิง การขาดแคลนวัตถุดิบ และต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น อาจกลายเป็นปัจจัยสำคัญที่กระทบต่อเศรษฐกิจโลกในวงกว้าง และสร้างแรงกดดันเพิ่มเติมต่อภาคธุรกิจ ผู้บริโภค และตลาดการเงินทั่วโลกในระยะยาว.