ธปท.คุมเทรดทองออนไลน์ ไม่เกิน 50 ล้านบาท/วัน ใครได้รับผลกระทบบ้าง?

นางสาวพิมพ์พันธ์ เจริญขวัญ ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายตลาดการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า ธปท. ได้ออกประกาศเจ้าพนักงานควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนเงิน (ฉบับที่ 37) เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการซื้อขายทองคำในประเทศผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ เช่น กำหนดวงเงินซื้อขายทองคำสกุลบาทที่ผู้ให้บริการซื้อขายทองคำสามารถซื้อขายกับลูกค้า และกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับการรับจ่ายเงินรวมทั้งการรับมอบส่งมอบทองคำดังกล่าว เพื่อช่วยลดผลกระทบของธุรกรรมทองคำต่อเสถียรภาพของอัตราแลกเปลี่ยน

สาเหตุที่ต้องกำกับดูแลธุรกรรมทองคำ 

จากการติดตามข้อมูล พบว่า ธุรกรรมทองคำในประเทศไทยมีปริมาณสูงมากในระยะหลัง โดยในปี 2568 ทองคำมีมูลค่าการซื้อขายสูงสุดอยู่ที่ 337,779 ล้านบาท ซึ่งสูงกว่ามูลค่าการซื้อขายหุ้นสูงสุดในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ที่มีระดับ 74,437 ล้านบาท ปริมาณธุรกรรมที่มหาศาลนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อค่าเงินบาท 

เมื่อลูกค้าขายทองให้กับร้านทอง ร้านทองต้องนำทองไปขายต่อในต่างประเทศเพื่อนำเงินดอลลาร์มาแลกเป็นเงินบาทมาจ่ายคืนลูกค้า จังหวะการขายดอลลาร์เพื่อซื้อบาทนี้เองที่เป็นการซ้ำเติมให้เงินบาทแข็งค่ารุนแรงยิ่งขึ้น 

การทำธุรกรรมเงินตราต่างประเทศของบริษัททองคำเป็นหนึ่งในแรงกดดันหลักที่ทำให้เงินบาทแข็งค่าอย่างมีนัยสำคัญในปีที่ผ่านมา โดยแรงขายดอลลาร์จากกลุ่มร้านทองมีสัดส่วนสูงถึง 40-60% ของการขายเงินตราต่างประเทศทั้งหมดในบางช่วง

รายละเอียดหลักเกณฑ์และเงื่อนไขใหม่

มาตรการนี้มุ่งเป้าไปที่การทำธุรกรรมที่ส่งผลกระทบต่อค่าเงินเท่านั้น โดยมีรายละเอียดสำคัญ ดังนี้
 
กำหนดวงเงินซื้อขายทองคำสกุลบาทบนแพลตฟอร์มออนไลน์

• จำกัดการซื้อขายทองคำสกุลบาทบนแพลตฟอร์มออนไลน์ไม่เกินด้านละ 50 ล้านบาทต่อคนต่อวันต่อแพลตฟอร์ม (ซื้อไม่เกิน 50 ล้านบาท และขายไม่เกิน 50 ล้านบาท) 
• หากมีความประสงค์จะทำธุรกรรมเกินกว่า 50 ล้านบาทต่อวัน จะต้องยื่นคำขอต่อเจ้าพนักงานตามแบบที่กำหนดในเว็บไซต์ของ ธปท.ก่อนดำเนินการ 

กำหนดเงื่อนไขการซื้อขายทองคำบนแพลตฟอร์มออนไลน์

• ห้ามใช้บัญชีบุคคลอื่นในการรับจ่ายเงิน
• ต้องชำระด้วยวิธีทางอิเล็กทรอนิกส์เท่านั้น ห้ามรับจ่ายด้วยเงินสด
• ต้องชำระเงินเต็มจำนวน ห้ามรับจ่ายเฉพาะส่วนต่าง (net settlement)
• ต้องรับมอบทองคำด้วยตนเอง และไม่สามารถโอนทองคำให้แก่ผู้อื่น
• ต้องมีทองคำที่ชำระแล้วในแพลตฟอร์ม จึงจะสั่งขายทองคำได้ (ห้าม short sell)

การรายงานข้อมูลธุรกรรมทองคำ

กำหนดให้ต้องรายงานข้อมูลธุรกรรมทองคำที่มีนัยสำคัญต่อ ธปท. เพิ่มเติม เช่น ภาพรวมมูลค่าการซื้อขายทองคำรายวัน การซื้อขายทองคำผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ที่มีปริมาณสูง และการรับมอบทองคำที่ซื้อจากแพลตฟอร์มออนไลน์

กระทบ-ไม่กระทบใครบ้าง?

มาตรการนี้จะกระทบเฉพาะการซื้อขายทองคำบนแพลตฟอร์มออนไลน์สกุลเงินบาทเท่านั้น 

อย่างไรก็ตาม ไม่ส่งผลกระทบต่อกลุ่มเหล่านี้ 

• การซื้อขายทองคำบนแพลตฟอร์มออนไลน์สกุลดอลลาร์ 
• การซื้อขายทองคำหน้าร้าน (เช่น ร้านทองตู้แดง)
• การซื้อทองคำบนแพลตฟอร์มเพียงอย่างเดียว (เช่น การออมทอง)
• การซื้อขายในศูนย์ซื้อขายสัญญาล่วงหน้า (TFEX)  
• ลูกค้าที่มี Stock ทองคำมากกว่า 50 ล้านบาท (ณ สิ้นวันที่ 30 ม.ค.2569) สามารถขายทองคำดังกล่าวได้ในแพลตฟอร์ม โดยไม่จำกัดวงเงินต่อวันและไม่กำหนดระยะเวลา 

ทั้งนี้ ประกาศฉบับนี้ให้เริ่มใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มี.ค.2569 เป็นต้นไป 

การดำเนินการของ ธปท. ในช่วงที่ผ่านมา เพื่อลดผลกระทบต่อค่าเงินบาท

1.สั่งการให้ธนาคารพาณชย์เข้มงวดการเรียกเอกสารและตรวจเอกสารก่อนรับทำธุรกรรม FX ที่เกี่ยวข้องกับทองคำ และตรวจสอบการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับทองคำของธนาคารพาณิชย์ตามแนวปฏิบัติที่ ธปท. กำหนด

2.ยกระดับการตรวจสอบธุรกรรม FX ขาเข้าประเทศให้เข้มข้นมากขึ้นโดยให้เรียกเอกสารประกอบการทำธุรกรรมเงินตราต่างประเทศสำหรับทุกธุรกรรมที่มีมูลค่าตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือเทียบเท่าขึ้นไป เพื่อลดแรงกดดันด้านแข็งค่าของเงินบาทและป้องกันการนำเงินเข้าประเทศที่ไม่พึงประสงค์หรือไม่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจปกติ

3.ขยายวงเงินรายได้ที่ไม่ต้องนำกลับเข้าประเทศของผู้ส่งออก (repatriation) จาก 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เป็น 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ/ครั้ง เพื่อให้ผู้ส่งออกสามารถบริหารจัดการเงินตราต่างประเทศได้โดยไม่ต้องแลกเป็นเงินบาท

4.จำกัดธุรกรรมขาเข้าของผู้ประกอบธุรกิจ Money changer โดยปรับลดวงเงินกรณีลูกค้าขาย FX เป็น 800,000 บาท/วัน/รายลูกค้า (จากเดิมไม่จำกัด) 

ภาษีเทรดทองเป็นทางเลือกในระยะถัดไป

สำหรับมาตรการเก็บภาษีในกการซื้อขายทองคำนั้น ปัจจุบันยังคงเป็นทางเลือกที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาถึงประสิทธิภาพ และอาจเป็นมาตรการในระยะถัดไป หากมาตรการที่ออกมาในปัจจุบันยังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ ซึ่งต้องขึ้นอยู่กับการพิจารณาของกระทรวงการคลังด้วย