คลังเร่งคลอด สมุดพก คุมผู้รับเหมา ปลายนี้ ชี้ บล็กลิสต์ ทำได้ทันทีหากคู่สัญญาเสนอ

นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง กล่าวถึงกรณีอุบัติเหตุเครนก่อสร้างถล่มทับขบวนรถไฟในพื้นที่อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ว่า จากการชี้แจงของกรมบัญชีกลางเกี่ยวกับมาตรการลงโทษและการยกระดับมาตรฐานงานก่อสร้างของภาครัฐ ยืนยันว่าปัจจุบันประเทศไทยมีกลไกทางกฎหมายรองรับการเอาผิดผู้รับเหมาที่ทำผิดสัญญาอย่างชัดเจนและสามารถบังคับใช้ได้จริง

ในส่วนของมาตรการ “สมุดพกผู้รับเหมา” นั้น ขณะนี้กฎกระทรวงได้ออกมาแล้ว แต่ยังต้องมีประกาศระดับรองเพื่อกำหนดรายละเอียดการปฏิบัติ ซึ่งกรมบัญชีกลางอยู่ระหว่างดำเนินการ และคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในช่วงปลายเดือน ม.ค.นี้ ทำให้สามารถนำระบบสมุดพกมาใช้งานได้อย่างเป็นทางการ

สำหรับมาตรการ การขึ้นบัญชีผู้ทิ้งงาน หรือแบล็กลิสต์ (Blacklist) ปลัดกระทรวงการคลังย้ำว่า สามารถดำเนินการได้ทันทีภายใต้พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ซึ่งได้กำหนดเงื่อนไขไว้ 5–6 กรณี หากผู้รับเหมาเข้าข่ายก็สามารถถูกขึ้นบัญชีและถูกตัดสิทธิในการเข้าร่วมโครงการของรัฐได้ทันที

อย่างไรก็ตาม กรมบัญชีกลางไม่ได้เป็นหน่วยงานที่รู้รายละเอียดการปฏิบัติตามสัญญาของผู้รับเหมาทุกโครงการ เนื่องจากมีสัญญาจำนวนมากกระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน ขั้นตอนสำคัญจึงอยู่ที่ หน่วยงานเจ้าของสัญญา ซึ่งเป็นผู้บริหารและติดตามโครงการ หากพบการผิดสัญญา ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข หรือก่อให้เกิดความเสียหาย ต้องเป็นผู้รวบรวมข้อเท็จจริงและเสนอเรื่องมายังกรมบัญชีกลางเพื่อพิจารณาดำเนินการ

นายลวรณ กล่าวเพิ่มเติมว่า หน่วยงานต้นเรื่องย่อมเป็นผู้ที่ทราบดีที่สุดว่าผู้รับเหมาปฏิบัติตามสัญญาหรือไม่ หากมีข้อไม่เข้าใจในขั้นตอนก็ควรเร่งหารือร่วมกันเพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างถูกต้องและรวดเร็ว ซึ่งในทางปฏิบัติ แม้แต่โครงการขนาดเล็กก็มีการขึ้นบัญชีแบล็กลิสต์เป็นเรื่องปกติอยู่แล้ว

"เมื่อกรมบัญชีกลางได้รับข้อมูล จะมีคณะกรรมการพิจารณาว่าการกระทำนั้นเข้าเกณฑ์ต้องขึ้นบัญชีผู้ทิ้งงานหรือไม่ โดยยืนยันว่ากลไกนี้มีการใช้งานจริงและมีการขึ้นบัญชีผู้รับเหมาที่ผิดสัญญาอย่างต่อเนื่องทุกเดือน" นานลวรณ กล่าว

สำหรับ สมุดพกผู้รับเหมา เป็นมาตรการอีกระบบหนึ่งที่แยกจากแบล็กลิสต์ ใช้กับผู้รับเหมาที่ได้รับงานจากภาครัฐแล้ว หากเกิดอุบัติเหตุหรือความเสียหายจากความประมาท จะถูกหักคะแนนสะสม และเมื่อคะแนนถึงระดับที่กำหนด จะมีบทลงโทษ เช่น การจำกัดสิทธิการรับงานจากภาครัฐในช่วงเวลาหนึ่ง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแล

ขณะที่การ แบล็กลิสต์ จะใช้กับกรณีที่ผู้รับเหมาผิดสัญญาเข้าข่ายตามกฎหมาย ซึ่งจะส่งผลให้ไม่สามารถเข้าร่วมโครงการใหม่ของรัฐได้ทันที โดยทั้งสองมาตรการทำงานควบคู่กัน แต่มีวัตถุประสงค์และกลไกที่แตกต่างกัน

"ในด้านการเยียวยาความเสียหาย ขณะนี้อยู่ระหว่างรอรายละเอียดเพิ่มเติม โดยเฉพาะเรื่องหลักประกันภัย เนื่องจากโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ต้องมีการทำประกันภัยตามสัญญา การชดใช้ค่าเสียหายจะต้องเป็นไปตามเงื่อนไขในกรมธรรม์อย่างเคร่งครัด" นายลวรณ กล่าว

ทั้งนี้ สำนักงาน คปภ. จะมีบทบาทในการกำกับดูแลให้บริษัทประกันภัยปฏิบัติตามสัญญาและเร่งรัดการจ่ายค่าสินไหมทดแทน เพื่อช่วยบรรเทาความเดือดร้อนของผู้ได้รับผลกระทบ โดยทุกขั้นตอนต้องยึดกรอบกฎหมายและเงื่อนไขในสัญญาเป็นหลัก