ถล่ม อภินิยมฟรี ตัวถ่วงงบลงทุน

ท่ามกลางสถานการณ์ที่คนไทยกำลังจะสำลักนโยบายประชานิยมขณะนี้ มีหลายฝ่ายกังขาถึงเป้าหมาย ผลสำเร็จ การยกระดับคุณภาพ และแก้ไขปัญหาที่แท้จริง

หรือเป็นเพียงการโปรยเงินเพื่อซื้อเสียงอย่างถูกต้องเท่านั้น...

ในมุมมอง พรายพล คุ้มทรัพย์ ที่สวมหมวกทั้งนักวิชาการและในตำแหน่งอาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และทีมที่ปรึกษาเศรษฐกิจ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี ออกมาวิเคราะห์แต่ละมาตรการอย่างตรงไปตรงมา

และควรนำงบประมาณไปใช้ในการพัฒนาประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการลงทุน การพัฒนาระบบการศึกษา และสาธารณูปโภคพื้นฐาน เนื่องจากขณะนี้ภาพรวมเศรษฐกิจไทยฟื้นตัวขึ้นแล้ว เห็นได้จากตัวเลขการว่างงานที่ลดลง และประชาชนมีรายได้มากขึ้น

พรายพล กล่าวว่า มาตรการค่าครองชีพจริงเริ่มตั้งแต่รัฐบาล สมัคร สุนทรเวช ที่เริ่มใช้มาตรการลดค่าครองชีพ เพราะเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ คนก็เดือดร้อน โดยเฉพาะระดับรากหญ้ามีปัญหาการว่างงานมาก ผู้ประกอบการก็เดือดร้อน ส่งออกไม่ได้ รายได้ตกต่ำ ก็มีเหตุผลที่รัฐบาลที่จะเข้าไปช่วยในการกระตุ้นเศรษฐกิจ

ขณะนั้นก็มีมาตรการเช็คช่วยชาติ มาตรการลดค่าครองชีพ ก็เป็นเรื่องดีในช่วงนั้นที่จะลดภาระให้กับประชาชน ลดค่าน้ำ ค่าไฟ รถเมล์ฟรี การตรึงราคาก๊าซหุงต้ม ทำให้เงินในมือเหลือมากพอ ก็มีการจับจ่ายใช้สอย ทำให้เศรษฐกิจพอที่จะหมุนได้

มีการต่ออายุมาตรการมาหลายครั้ง ทุกครั้งที่ต่ออายุก็มีเหตุผลมาตลอด แต่ครั้งล่าสุดไม่มีเหตุผลแล้ว เพราะเศรษฐกิจก็มีการเติบโตได้ดี คนมีรายได้มากขึ้น มีงานทำ เท่ากับว่ารัฐบาลใช้จ่ายงบประมาณเกี่ยวกับลดค่าครองชีพไปมากแล้ว จนงบประมาณขาดดุล 56 ปีติดต่อกัน หนี้สาธารณะก็มากขึ้น ตอนนี้ภาระด้านการคลังของรัฐบาลมีมาก

ในมุมมองของพรายพลเห็นว่า รัฐควรจะต้องจัดสรรการลงทุน 25% ของงบประมาณ แต่ในหลายปีที่ผ่านมามีการลงทุนไม่ถึง 20% บางปีมีงบการลงทุนไม่ถึง 10% ก็มี เพราะส่วนหนึ่งรัฐต้องจัดสรรเงินมาเพื่อที่จะช่วยอุดหนุนลดภาระค่าครองชีพให้กับประชาชน

อย่างไรก็ตาม สำหรับมาตรการตรึงราคาก๊าซหุงต้ม (แอลพีจี) นั้นเห็นด้วย แต่ควรจะตรึงราคาก๊าซหุงต้มเฉพาะในภาคครัวเรือน ซึ่งแนวทางที่ถูกต้องคือ ควรใช้วิธีการแจกคูปองให้กับประชาชนที่มีรายได้น้อย โดยอิงจากฐานผู้ใช้ไฟต่ำกว่า 90 หน่วยต่อเดือน ซึ่งจะให้คูปองมีมูลค่า 5 บาทต่อแอลพีจี 1 กิโลกรัม หรือให้ครัวเรือนละ 50 บาทต่อเดือน

นอกจากนั้น รัฐบาล ควรจะต้องยกเลิกการตรึงราคาแอลพีจีทั้งระบบ เพื่อแก้ปัญหาการบิดเบือนกลไกตลาด และลดภาระกองทุนน้ำมันในการอุดหนุนที่ไม่จำเป็น เช่น การอุดหนุนผู้ใช้แอลพีจีในกลุ่มผู้ใช้รถยนต์ ภาคอุตสาห กรรม และปิโตรเคมี เนื่องจากช่วง 6 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลใช้เงินอุดหนุนแล้วถึง 9.2 หมื่นล้านบาท

พรายพล กล่าวว่า เห็นด้วยมาตรการแก้ไขหนี้นอกระบบ แต่ยังไม่เพียงพอ ถ้าหยุดแค่นั้นจะทำให้คนเหล่านี้เป็นหนี้ทั้งในระบบและนอกระบบด้วย หากความสามารถการชำระหนี้คืนไม่ดี ยิ่งจะเป็นการส่งเสริมให้เป็นหนี้มากขึ้น

มองว่าจะต้องทำเป็น แพ็กเกจ ถ้าทำงานแล้วมีความแน่นอนในรายได้ และหากเจ็บป่วยมีรายได้ชดเชย แก่ชรามีเงินบำนาญ และประกอบอาชีพได้โดยไม่ต้องถูกรีดไถ ซึ่งจะทำให้พวกนี้มีความสามารถในการหารายได้ และมีความสามารถคืนหนี้ได้ด้วย ถ้าคิดให้ครบวงจรน่าจะดี

นอกจากนั้น ทั้งมอเตอร์ไซค์รับจ้างก็มีจำนวนมาก ถามว่าเขตจะดูแลไหวหรือไม่ และเป็นลักษณะงานที่ข้ามหน่วยงาน ซึ่งองค์การขนส่งทางบกอาจจะตั้งหน่วยงานขึ้นมาดูแลเฉพาะก็ได้

แต่การจะโทษระบบข้าราชการว่าทำงานช้าก็ไม่แน่เสมอไป ซึ่งองค์กรของรัฐมีหลายรูปแบบ ทั้งองค์กรมหาชนมีความคล่องตัวก็มีความสามารถที่จะแก้ไขปัญหา น่าจะเข้ามามีบทบาทด้วย

ที่ปรึกษานโยบายนายกรัฐมนตรี มองว่า ไม่ว่านโยบายประชาวิวัฒน์ หรือประชานิยมที่ถูกมองว่าลอกเลียนแบบรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี แต่ส่วนตัวคิดว่าเป็นเรื่องที่ดี ที่เป็นห่วงอย่างเดียวจะเป็นแค่บางจุดที่ไปช่วย และใช้เงินของรัฐอย่างไม่มีประสิทธิภาพ เช่นไปช่วยเหลือแก้ไขหนี้ แต่ไม่มีการเพิ่มความสามารถการหารายได้ หรือหลักประกันอาชีพอื่นๆ ในที่สุดหนี้ก็อาจจะกลายเป็นหนี้สูญได้

ในฐานะที่เป็นหนึ่งในทีมงานเศรษฐกิจนายกรัฐมนตรี มีเรื่องที่เป็นห่วงไม่ใช่เรื่องของนโยบาย แต่เป็นเรื่องการปฏิบัติตามนโยบาย เพราะเห็นว่าการปฏิบัติไม่ค่อยดี

ยกตัวอย่างโครงการไทยเข้มแข็งจริงๆ น่าจะทำอะไรได้มากกว่านี้ แต่ทำได้น้อยเกินไป ความจริงนโยบายดีมาก แต่เวลาลงมือทำมีข้อจำกัดทางปฏิบัติมากมาย ทำให้ไม่มีความคืบหน้าเท่าที่ควร อาจจะเป็นเพราะคนและระบบ ซึ่งยังไม่ได้วิเคราะห์จริงจัง