สมาคมการค้ากับการเตรียมพร้อมรองรับเขตการค้าเสรี (ตอนที่ 13)

....นคร สังขรัตน์

เขตการค้าเสรีของไทยกับออสเตรเลียมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2548 โดยมีสาระสำคัญ คือ การเปิดเสรีการค้าสินค้า โดยออสเตรเลียลดภาษีเหลือ 0% ในวันที่ความตกลงฯ มีผลบังคับใช้ประมาณ 83% ของรายการสินค้า ส่วนที่เหลือทยอยลดภาษีเหลือ 0% ภายใน 1015 ปี ส่วนไทยลดภาษีเหลือ 0% ในวันที่ความตกลงฯ มีผลบังคับใช้ 49% ของรายการสินค้า ส่วนที่เหลือจะทยอยลดภาษีเหลือ 0% ภายใน 10 ปี

การค้าบริการและการลงทุน ออสเตรเลียให้ไทยเข้าไปลงทุนในธุรกิจทุกประเภทได้ 100% ยกเว้นหนังสือพิมพ์ การกระจายเสียง การขนส่งทางอากาศ และท่าอากาศยาน ส่วนไทยเปิดให้ออสเตรเลียถือหุ้นข้างมากได้ถึง 60% สำหรับกิจกรรมย่อยบางประเภท เช่น ศูนย์แสดงสินค้านานาชาติ หอประชุม เหมืองแร่

เขตการค้าเสรีของไทยกับนิวซีแลนด์มีผลบังคับใช้วันที่ 1 ก.ค. 2548 ลดภาษีเหลือ 0% ในวันที่ความตกลงฯ มีผลบังคับใช้ 79% ของรายการสินค้า ส่วนที่เหลือจะทยอยลดภาษีเหลือ 0% ภายในปี 10 ปี ไทยลดภาษีเหลือ 0% ในวันที่ความตกลงฯ มีผลบังคับใช้ 54% ของรายการสินค้า ส่วนที่เหลือจะทยอยลดภาษีเหลือ 0% ใน 15 ปี

สำหรับการค้าบริการและการลงทุน นิวซีแลนด์ให้คนไทยเข้าไปลงทุนในธุรกิจทุกประเภทได้ 100% ยกเว้นประมง ส่วนไทยจะเปิดเสรีการลงทุนทางตรงให้คนนิวซีแลนด์ลงทุนได้ 100% ในธุรกิจผลิตสินค้าบางประเภทที่รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการลงทุน อาทิ ธุรกิจผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องจักร ผลิตภัณฑ์กระดาษ การแปรรูปอาหารที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ เป็นต้น

จุดแข็งของ FTA ไทยออสเตรเลีย ได้แก่ ช่วยขยายตลาดส่งออกให้เติบโตมากกว่า 35% มูลค่าการค้าเพิ่มขึ้นประมาณ 3 เท่า ส่งเสริมการนำเทคโนโลยีการผลิตที่ทันสมัยจากออสเตรเลียมาใช้ในไทย และไทยสามารถใช้เป็นฐานกระจายสินค้าไปยังประเทศในหมู่เกาะแปซิฟิกใต้ นอกจากนี้ผักผลไม้เขตร้อนสินค้าจากไทยสามารถเข้าไปเสริมในช่วงนอกฤดูกาลของออสเตรเลียได้ สำหรับเสื้อผ้าตามฤดูกาลจะมีช่วงที่ส่งมอบตรงข้ามกับยุโรป สหรัฐ ญี่ปุ่น จึงอาจช่วยผู้ผลิตไทยสามารถใช้กำลังการผลิตได้เต็มที่ตลอดปี โดยอุตสาหกรรมที่ได้รับประโยชน์ เช่น รถกระบะ อาหาร เครื่องใช้ไฟฟ้า อัญมณี ทูน่ากระป๋อง สิ่งทอ น้ำผลไม้ ผัก เป็นต้น

ขณะที่จุดแข็งของ FTA ไทยนิวซีแลนด์ ได้แก่ ช่วยขยายตลาดส่งออกให้เติบโต 20% อุตสาหกรรมที่ได้รับประโยชน์ ได้แก่ รถกระบะ กุ้งแช่แข็ง ทูน่ากระป๋อง เฟอร์นิเจอร์ อัญมณี ผักผลไม้ การเปิดตลาดการค้าบริการจะเป็นโอกาสให้นักลงทุนหรือแรงงานจากประเทศไทยเข้าไปทำงานและเปิดธุรกิจในประเทศนิวซีแลนด์ได้ โดยนิวซีแลนด์ให้คนไทยเข้าไปลงทุนในธุรกิจภาคบริการทุกประเภทได้ 100% ยกเว้นประมง นอกจากนี้นิวซีแลนด์เป็นประเทศที่มีนักท่องเที่ยวเข้าไปเที่ยวต่อปีเป็นจำนวนมาก ซึ่งจะเป็นโอกาสอันดีที่นักลงทุนในไทยจะเข้าไปลงทุนในธุรกิจบริการ เช่น สปา ร้านอาหาร

จุดอ่อนที่สำคัญของ FTA ไทยออสเตรเลีย โดยอุตสาหกรรมและบริการที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์จากนม บริการทางการเงิน ขณะที่จุดอ่อนของ FTA ไทยนิวซีแลนด์ คือ อาจเกิดการขาดดุลการค้าเนื่องจากการนำเข้าจะเติบโตกว่า 50% และการลดภาษีหลายรายการเป็นสินค้าที่ไทยมีส่วนแบ่งตลาดสูง และภาษีการนำเข้าต่ำอยู่แล้ว อาจทำให้ไทยไม่ได้ประโยชน์เต็มที่

แต่ในทางกลับกัน สินค้าที่ไทยลดภาษีอาจส่งผลกระทบต่อภาคผลิตของไทย เช่น นมและผลิตภัณฑ์จากนม เนื้อสัตว์ ผักและผลไม้ นอกจากนี้การเปิดเสรีด้านการค้าบริการ ทำให้บริการด้านธนาคาร การประกันภัย และการขนส่ง มีแนวโน้มที่จะได้รับผลกระทบ เนื่องจากเป็นสาขาที่นิวซีแลนด์มีความชำนาญ รวมถึงผู้รับเหมาจากนิวซีแลนด์ จะเข้ามาแข่งขันในโครงการสาธารณะ

ด้านโอกาสของ FTA ไทยออสเตรเลีย ได้แก่ ออสเตรเลียมีทรัพยากรธรรมชาติและแร่ธาตุที่อุดมสมบูรณ์ ซึ่งอาจใช้เป็นแหล่งวัตถุดิบเพื่อนำมาใช้ในการผลิต เช่น ทองรูปพรรณ อัญมณี เครื่องประดับ เหล็กขึ้นรูปและไทยยังได้รับความร่วมมือด้านวิชาการจากออสเตรเลียที่จะช่วยพัฒนาเทคโนโลยีและเพิ่มขีดความสามารถให้กับไทย เช่น การเลี้ยงโคเนื้อและโคนม และยังเป็นการเปิดโอกาสในการเข้าสู่ตลาดสำหรับสินค้าที่ยังต้องการใช้แรงงาน รวมทั้งสินค้าชิ้นส่วนอุปกรณ์สำหรับเทคโนโลยีต่างๆ

โอกาสของ FTA ไทยนิวซีแลนด์ คือ ชาวนิวซีแลนด์ส่วนใหญ่มีอำนาจซื้อค่อนข้างสูง การเปิดเสรีการค้าบริการจะทำให้เพิ่มโอกาสในการแลกเปลี่ยน ถ่ายโอนทักษะความรู้ ซึ่งจะพัฒนาศักยภาพสูงขึ้น

อย่างไรก็ตาม ยังมีอุปสรรคสำหรับผู้ส่งออกไทยที่คล้ายคลึงกันในสองตลาด คือ ผู้ส่งออกสินค้าไทยควรระมัดระวังเรื่องมาตรการสุขอนามัย ที่ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์เข้มงวดมากสำหรับสินค้าเกษตรทั้งผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ ซึ่งเป็นสินค้าส่งออกหลักของไทย นอกจากนี้ออสเตรเลียยังมีมาตรการด้านคุณภาพสูงมากในสินค้าในกลุ่มรถยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า ดังนั้นไทยต้องเร่งปรับตัวให้สามารถแข่งขันกับชิ้นส่วนอะไหล่จากประเทศญี่ปุ่น ไต้หวัน เกาหลีใต้ และอินเดีย