Trade War สงครามการค้า

ทำให้เห็นว่าบทบาทผู้นำของภูมิภาคเอเชียเริ่มมีมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในเวทีเศรษฐกิจระดับโลก ซึ่งการประชุมทั้ง G20 และ APEC ล้วนพุ่งธงมาที่กลุ่มประเทศในเอเชีย (เป้าชัดๆ อยู่ที่ “จีน”) ให้ช่วยปรับสมดุลทางเศรษฐกิจ การค้า การลงทุนและค่าเงินให้ประเทศต่างๆ ในโลกสามารถแข่งขันกันอย่างเป็นธรรม และจะหลีกเลี่ยงสงครามค่าเงินและสงครามการค้า

พูดง่ายๆ กลุ่มประเทศตะวันตก (ตัวการชัดๆ คือ “อเมริกา”) เห็นว่าเอเชียเติบโตมากเกินไป เกินดุลบัญชีเดินสะพัดมากเกินไป และมีทุนสำรองระหว่างประเทศมากเกินไป ทำให้มีสถานะเป็น “เจ้าหนี้รายใหญ่” ที่สามารถสร้างความผันผวนให้กับระบบการเงินและสภาพคล่องของประเทศที่มีสถานะเป็น “ลูกหนี้” ที่ฟื้นตัวอย่างยากลำบาก รายได้เข้าประเทศต่ำ ทำให้ขาดดุลการค้าและขาดดุลบัญชีเดินสะพัด จนต้องมีหนี้สาธารณะมหาศาล เพื่อพยุงฐานะความเป็นอยู่ของคนในชาติ

ดังนั้น มติของที่ประชุมทั้ง G20 และ APEC โดยนัยแล้วจึงเน้นเป้าหมายที่จะสร้างสมดุลใหม่ เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมทางด้านการค้าและการเงินของโลก เนื้อหาจึง “เลียบๆ เคียงๆ” ให้สนับสนุนเขตการค้าเสรีเอเชียแปซิฟิก (Free Trade Area of AsiaPacific : FTAAP) และให้หลีกเลี่ยง “สงครามค่าเงิน” หรือการลดค่าเงินของตัวเองเพื่อประโยชน์ทางการค้า

ประธานาธิบดี หูจิ่นเทา ผู้นำจีนคงพอมองเห็นแล้วว่า “สงครามการค้า” เริ่มตั้งเค้าขึ้นมาแล้ว จึงต้อง “ดักทาง” ให้แต่ละประเทศ “คิดดีๆ” ถ้าจะใช้มาตรการกีดกันทางการค้า (Protectionism) เมื่อการลดค่าเงินของตนเองไม่เป็นผลที่จะทำให้การส่งออกมากขึ้นและให้การนำเข้าลดลง ในที่สุดถ้าต่างฝ่ายต่างต้องการปกป้องตลาดการค้าของตนเอง สงครามการค้าระหว่างประเทศโดยการสร้างกำแพงภาษีหรือการตอบโต้ทางการค้าคงต้องเกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ความจริงแล้วเป้าหมายของการเปิดเขตการค้าเสรีเพื่อส่งเสริมให้ประเทศต่างๆ มีการค้าระหว่างกันให้มากขึ้น โดยการลดอุปสรรคทางการค้า เช่น การลดอัตราภาษีศุลกากรให้เป็นศูนย์หรือให้น้อยที่สุด และการขจัดมาตรการกีดกันที่ไม่ใช่ทางภาษี (Nontariff Barrier) แต่มาตรการเหล่านี้อาจเป็นการ “ผลักดัน” ให้เกิดสงครามการค้า เพราะการทำให้ภาษีเป็น “ศูนย์” ทำให้ประเทศในเขตการค้าเสรีขาดเครื่องมือในการควบคุมการค้าระหว่างประเทศ จึงต้องใช้มาตรการอื่นๆ ที่ “ไม่ผิดกติกา” แต่ “ขาดสปิริต” เช่น การลดค่าเงินที่อาจจะทำอย่างตรงๆ เหมือนจีนและเวียดนาม หรือจะทำอย่างอ้อมๆ เช่น QEII ของอเมริกา

ถ้ายังไม่ได้ผลคงต้องงัดมาตรการแปลกๆ มากีดกันทางการค้า เช่น การสนับสนุน (Subsidy) ด้านราคาและกำลังซื้อให้กับผู้ผลิตในประเทศ เป็นการสนับสนุน “การทุ่มตลาด” เพื่อกีดกันคู่แข่งในต่างประเทศ ตลอดจนการออกมาตรฐานด้านสุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม ซึ่งถ้าทำอย่างจริงใจคงไม่มีใครว่าอะไร แต่ถ้าทำโดยมีวาระซ่อนเร้นหรือมีอคติ คงเป็นปัจจัยชักนำให้เกิดสงครามการค้าระหว่างประเทศต่างๆ