ศึกเกาเหลากฟผ.-ปตท.ปมนำเข้าแอลเอ็นจี 1.5 ล้านตัน

ทีมเศรษฐกิจภาครัฐ

ท่าจะกลายเป็นมหากาพย์ร้อนๆ อีกยาว สำหรับปมการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว(แอลเอ็นจี) 1.5 ล้านตันต่อปี ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศ
ไทย(กฟผ.) ที่ถูกกระทรวงพลังงานสั่งเบรคกะทันหัน งานนี้คงมีใครได้ใครเสีย เรื่องจึงจบไม่ลงตัว ระหว่างกฟผ.และบริษัทปตท. จำกัด (มหาชน)
ในฐานะที่เป็นผู้จัดหานำเข้าก๊าซฯรายเดียวให้กับกฟผ.

แม้ทั้ง 2 หน่วยงานจะเป็นรัฐวิสาหกิจ ภายใต้สังกัดของกระทรวงพลังงาน ซึ่งที่ผ่านมา ถือเป็นหน่วยงานสำคัญที่ช่วยรัฐบาลทุกยุคในการประคับ
ประคองราคาพลังงาน ทั้งค่าไฟฟ้า น้ำมัน และก๊าซ เรียกได้เป็นเครื่องมือในการดูแลนโยบายประชานิยม มาโดยตลอด แต่ทว่า มาครั้งนี้คงถึงทางตัน กับความสัมพันธ์แบบถ้อยทีถ้อยอาศัย เพราะที่ผ่านมา การซื้อขายก๊าซธรรมชาติเพื่อผลิตไฟฟ้าของกฟผ.ผูกขาดกับ บริษัทปตท.แห่งเดียว ด้วยที่ว่าเป็นนโยบายกระทรวงพลังงาน ที่ต้องการสร้างดีมานต์ให้กับปตท.ในการจัดหาก๊าซฯ เป็นการดูแลบทบาทของแต่ละรัฐวิสาหกิจให้เกิดความสมดุล

ขณะที่กฟผ.ก็มีปริมาณก๊าซฯที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้าอย่างเนื่อง ประกอบกับทั้ง 2 หน่วยงานก็เป็นรัฐวิสาหกิจในรั้วบ้านเดียวกัน เป้าหมายก็คือเพื่อ
สร้างความมั่นคงด้านพลังงานที่ว่าเรื่องนี้ยังจบไม่ได้ เนื่องจากสหภาพแรงงานฯทั้งของกฟผ.และปตท. ต่างก็ออกมาปกป้องศักดิ์ศรีสร้างความเป็นธรรมให้กับองค์กรของตัวเอง โดยเฉพาะสหภาพแรงงานกฟผ. ยื่นหนังสือถึงรมว.พลังงานคัดค้านการล้มประมูลนำเข้าก๊าซแอลเอ็นจี 1.5 ล้านตันของกฟผ. นัยว่าการกระทำเช่นนี้ เป็นการดิสเครดิตกฟผ. เนื่องจากได้ผ่านกระบวนประมูลคัดเลือกผู้ที่จะนำเข้าก๊าซแอลเอ็นจีมาแล้วคือ บริษัทปิโตรนาส แอลเอ็นจี จากมาเลเซีย แต่กลับต้องมายกเลิก ทั้งๆที่เรื่องนี้ดำเนินการตามนโยบายของกระทรวงพลังงานแทบทั้งสิ้น ขณะเดียวกันยังถูกมองว่าเป็นการปิดกั้นการเปิดเสรีธุรกิจก๊าซฯอีกด้วย

ด้านสหภาพแรงงานฯปตท.ได้ยื่นหนังสือถึงผู้ตรวจการแผ่นดิน เพื่อพิจารณาและมีความเห็นเสนอไปยังศาลรัฐธรรมนูญหรือศาลปกครองวินิจฉัยว่า
กฟผ.เข้ามาประกอบธุรกิจซื้อขายและนำเข้าก๊าซแอลเอ็นจี จากเดิมที่ปตท. เป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการซื้อและนำเข้าก๊าซดังกล่าวเพียงรายเดียวเข้าข่าย
เป็นการละเมิดพ.ร.บ.จัดตั้งกฟผ. และขัดกับรัฐธรรมนูญมาตรา 75 วรรคสองที่กำหนดห้ามมิให้รัฐและนิติบุคคลมหาชนเข้าประกอบกิจการในทาง
ธุรกิจที่มีลักษณะเป็นการแข่งขันกับเอกชนอย่างชัดเจนหรือไม่

เห็นทีเรื่องนี้จะลุกลามกันไปไกล เพราะเริ่มมีการดึงคนนอกเข้ามาเป็นตัวละครเพิ่มขึ้นอีก

กระทรวงพลังงานในฐานะต้นเรื่องต้นทางของนโยบายให้กฟผ.นำเข้าแอลเอ็นจี จะแก้ปัญหาหน้างานเพียงอย่างเดียวคงไม่ได้ ถ้าว่ากันตามจริงปัญหา
ที่เกิดขึ้นมาจากความผิดพลาดของผู้กำหนดนโยบายที่คาดการณ์ปริมาณความต้องการใช้ก๊าซในอนาคตที่ผิดไป จากเดิมมองกันว่า ความต้องการใช้ก๊าซฯในประเทศจะมีการขยายตัวต่อเนื่อง ภาครัฐจึงเร่งคลอดแผนจัดหาก๊าซฯเพื่อรองรับความต้องการใช้ที่จะเพิ่มขึ้น ทั้งไฟเขียวให้ปตท.ลงทุนขยายคลังแอลเอ็นจี จาก 5 ล้านตัน เป็น 10 ล้านตัน เปิดทางให้กฟผ.เข้ามาลงทุนสร้างคลังแอลเอ็นจีลอยน้ำ เพื่อจัดหาก๊าซฯป้อนโรงไฟฟ้าทางภาคใต้ เนื่องจากโรงไฟฟ้าถ่านหินเกิดไม่ทันตามแผน

แต่ปัจจุบันจากสภาพเศรษฐกิจไม่ได้ขยายตัวอย่างที่มองว่า ปริมาณความต้องการใช้ก๊าซฯไม่ได้ขยายตัวอย่างที่ประเมินกันไว้ และที่น่าสนใจกว่านั้น
ก็คือ การเร่งเครื่องของภาครัฐส่งเสริมให้เกิดพลังงานทดแทน โดยเฉพาะโซลาร์เซลล์ ชีวมวล พลังงานลม อีกทั้งยังมีโรงไฟฟ้าค้างท่อที่รอการเดิน
เครื่องอีกหลายพันเมกะวัตต์ ปัจจัยเหล่านี้ ทำให้ดีมานต์ของก๊าซลดลง อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้และเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ไม่สามารถอนุมัติให้กฟผ.นำเข้าแอลเอ็นจีตามที่ตกลงกันไว้ได้ เพราะปตท.เองก็มีพอร์ตสัญญาซื้อขายแอลเอ็นจีที่ต้องระบายออกเช่นกัน นี่ยังไม่นับรวมกับเม็ดเงินลงทุนหลักแสนล้านบาทของคลังแอลเอ็นจีที่จะเกิดขึ้นอีก

ส่วนประเด็นที่ให้เหตุผลว่า หากให้กฟผ.นำเข้าแอลเอ็นจีเพื่อใช้ในโรงไฟฟ้าของตัวเอง จะทำให้มีต้นทุนราคาก๊าซฯที่กระทบกับค่าไฟฟ้าแพงขึ้นเฉ
ลี่ย 2 สต.ต่อหน่วย อันที่จริงราคาก๊าซฯที่กฟผ.นำเข้าถูกกว่าสัญญาที่ปตท.นำเข้าระยะยาวทุกสัญญา

ขณะที่ข้อกังวลในเรื่องจะเกิดปัญหาค่าปรับตามสัญญาไม่ใช้ก็ต้องจ่าย หรือ Take or Payกรณีที่ไม่ได้ใช้ก๊าซฯที่ปตท.นำเข้า นั้น ในทางปฏิบัติ
ทุกครั้งที่มีการพิจารณาอัตราค่าเอฟทีทุกรอบ รัฐก็มักส่งสัญญาณยืดหยุ่นค่าไฟฟ้าไม่ให้ปรับเพิ่มขึ้นจนกระทบต่อค่าครองชีพประชาชน

อย่างไรก็ตามล่าสุด กฟผ.ได้ไฟเขียวจากคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) ที่มีรมว.พลังงาน เป็นประธานให้ทดลองนำเข้าแอลเอ็นจีแบบ
ตลาดจร หรือ Spot ปริมาณไม่เกิน 2แสนตัน เนื่องจากเห็นราคาในตลาดดังกล่าวปรับลดลงมาอยู่ที่ระดับ 4 ดอลลาร์สหรัฐต่อล้านบีทียู ซึ่งเป็นสัญญาณว่าในช่วง 2-3 ปีข้างหน้า แนวโน้มแอลเอ็นจีจะมีราคาลดลง โดยกฟผ.ตั้งเป้าจะนำเข้าแอลเอ็นจีล็อตแรกเพื่อทดสอบระบบในเดือนพ.ย. 2562
นี้

ศึกเกาเหลาของ 2 รัฐวิสาหกิจ จะจบกันแบบไหนนั้น กระทรวงพลังงาน ภายใต้การกำกับดูแลของ 'สนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์' รัฐมนตรีกระทรวงพลังงาน คงอยู่เฉยไม่ได้ และต้องเข้ามาจัดการปัญหาให้เร็วที่สุด โดยยึดถึงประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก ไม่ใช่ทำเพื่อใครคนใดคนหนึ่ง ที่สำคัญต้องมองถึงความเหมาะสม และคำนึงถึงบทบาทหน้าที่ของแต่ละหน่วยงาน ก่อนที่ปัญหาจะลุกลามและถูกฝ่ายการเมืองหยิบไปต่อยอดสร้างประเด็นโจมตีอีกเป็นได้