ครัวไทยแบกหนี้อ่วม ธปท.ระบุหน้าใหญ่ใช้จ่ายเกินตัว

ธปท.เปิดผลสำรวจปัญหาหนี้ครัวเรือนของไทย พบว่าหนี้เกิดจากใช้จ่ายเกินตัวเพื่อความบันเทิงและความมีหน้าตาในสังคม

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยผลการสำรวจศึกษาปัญหาหนี้สินของภาคครัวเรือนไทยและนัยเชิงนโยบาย เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้จ่ายของครัวเรือนอย่างละเอียด โดยพบว่ากลุ่มครัวเรือนที่มีหนี้แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ มีหนี้แล้วมีปัญหากับมีหนี้แต่ไม่มีปัญหา โดยกลุ่มที่มีหนี้แล้วมีปัญหามีค่าใช้จ่ายโดยเฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มครัวเรือนที่ไม่มีหนี้ โดยค่าใช้จ่ายประจำ เช่น ค่าโทรศัพท์ (สูงกว่า 135%) ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง (สูงกว่า 275%) และค่าใช้จ่ายไม่ประจำ เช่น ค่าซ่อมรถ (สูงกว่า 631%)

ทั้งนี้ ค่าซ่อมรถที่สูงกว่ามากส่วนหนึ่งอาจสะท้อนการให้ความสำคัญกับความมีหน้ามีตาทางสังคมมากกว่า เพราะเมื่อเพิ่มปัจจัยควบคุมด้านมูลค่ารถยนต์เข้าไปในโมเดลแล้ว กลับไม่พบความ แตกต่างด้านค่าซ่อมรถ แสดงว่าครัวเรือนที่มีหนี้มีรถยนต์ที่มีราคาสูง

สำหรับประเด็นบรรดาครัวเรือนที่มีหนี้ ครัวเรือนที่มีปัญหาทางการเงินแตกต่างจากครัวเรือนที่ไม่มีปัญหาอย่างไรนั้น จากการศึกษาพบว่าหลังจากคุมหลายปัจจัยให้คงที่แล้ว กลุ่มครัวเรือนที่มีปัญหาทางการเงินยังคงมีค่าใช้จ่ายโดยเฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มครัวเรือนที่ไม่มีปัญหาอยู่ 18% โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายประจำ เช่น ค่าใช้จ่ายเพื่อความบันเทิง (สูงกว่า 376%) และค่าซื้อเสื้อผ้า (สูงกว่า 562%) สะท้อนพฤติกรรมการใช้ชีวิตหรือ "ไลฟ์สไตล์" ที่ค่อนไปทางสุรุ่ยสุร่ายกว่าอีกกลุ่มหนึ่ง

นอกจากนี้ กลุ่มครัวเรือนที่มีปัญหามีแนวโน้มที่จะมีรสนิยมหรือความต้องการที่จะมีหน้ามีตาทางสังคมสูงกว่า สะท้อนจากค่าซ่อมรถและค่าดูแลบ้านที่สูงกว่ากลุ่มที่ไม่มีปัญหา (สูงกว่า 273% และ 276% ตามลำดับ) รวมทั้งการที่มีสมาชิกในครอบครัวล้มป่วยทำให้ค่าใช้จ่ายส่วนนี้สูงมาก

รายงานระบุว่า การตั้งคลินิกแก้หนี้จะขาดประสิทธิผลและไม่สามารถบรรลุเป้าหมายได้อย่างยั่งยืน หากภาคครัวเรือนไม่สามารถรักษาวินัยทางการเงินที่เกิดจากรายจ่ายที่ไม่เพียงพอกับรายได้ โดยเฉพาะรายจ่ายที่ไม่จำเป็นและเกินฐานะ หรือขาดการวางแผนทางการเงิน

นายเชาว์ เก่งชน กรรมการผู้จัดการ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย กล่าวว่า หนี้ครัวเรือนที่เกิดจากการบริโภคเกินตัว ส่วนหนึ่ง มาจากแผนส่งเสริมการตลาดของผู้ประกอบการที่ต้องขยายตลาดเพื่อสร้างผลกำไร ซึ่ง ธปท.ได้เริ่มเข้ามาดูแล สินเชื่อบุคคลและสินเชื่อรถยนต์แล้ว แม้จะช้าไปแต่จะช่วยสร้างเสถียรภาพเศรษฐกิจระยะยาว