STO กับตลาดทุนไทย

โดย...ปริย เตชะมวลไววิทย์

ปลายปี 2561 ผมเคยได้เกริ่นกับทุกท่านเรื่อง Securities Token Offering (STO) ซึ่งเป็นการใช้กระบวนการดิจิทัล /เทคโนโลยีบล็อกเชนทำนองเดียวกับที่ใช้ทำ Initial Coin Offering (ICO) แต่มาใช้กับหลักทรัพย์ ตั้งแต่การออกและเสนอขายในตลาดแรก ตลอดจนการซื้อขาย ชำระราคา และส่งมอบในตลาดรองซึ่งจะช่วยลดต้นทุนและเวลาในการทำธุรกรรมได้อย่างมาก

ปรากฏว่าตั้งแต่ต้นปี 2562 มีผู้สนใจสอบถาม ก.ล.ต. แทบในทุกเวทีเกี่ยวกับเรื่องนี้ รวมทั้งความเป็นไปได้ที่เราจะได้เห็น STO เกิดขึ้นจริงในตลาดทุนไทย แถมยังมีภาคเอกชนเข้ามาเสนอ idea และสนใจเข้ามามีบทบาทในเรื่อง STO กันอยู่หลายราย วันนี้ผมเลยขอถือโอกาสมาชวนคุยเรื่องนี้เพิ่มเติมครับ

แน่นอนว่า ก.ล.ต.เห็นศักยภาพของ STO ที่สามารถเปลี่ยนโฉมวิธีการทำธุรกรรมและการประกอบธุรกิจต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในตลาดทุน ซึ่งจะช่วยสร้างโอกาสให้กับผู้เกี่ยวข้อง เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและการใช้ตลาดทุนไทยตอบโจทย์ใหญ่ๆ ของประเทศในภาพรวมได้ ก.ล.ต.จึงตั้งใจจริงในการขจัดอุปสรรคและสนับสนุนให้สามารถนำกระบวนการ STO/tokenization มาใช้ได้จริงในไทยครับ

หากท่านใดติดตามข่าว ก็อาจเคยเห็นผ่านตาเกี่ยวกับการเสนอแก้ไข พ.ร.บ.หลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งได้รับความเห็นชอบจาก สนช. ไปเมื่อวันที่ 8 ก.พ.ที่ผ่านมา และอยู่ระหว่างเตรียมประกาศใช้เป็นกฎหมายต่อไป แต่ท่านอาจจะยังไม่ทราบว่า ในการเสนอแก้ไขกฎหมายครั้งนี้ ก.ล.ต.ได้ผลักดันให้เกิดความชัดเจนยิ่งขึ้นในกฎหมาย เพื่อที่ในอนาคตเราจะสามารถออกหลักทรัพย์แบบ “ไร้ใบ” ได้อย่างแท้จริงตั้งแต่ในตลาดแรกผ่านกลไกของศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ พูดง่ายๆ ก็คือต่อไปเราจะสามารถนำกระบวนการ STO หรือการ tokenize หลักทรัพย์โดยใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนมาใช้ในตลาดทุนไทยได้นั่นเองครับ น่าตื่นเต้นใช่ไหมครับ

ทั้งนี้ ภายหลังการประกาศใช้กฎหมาย ก.ล.ต.ก็จะออกเกณฑ์ในรายละเอียดเพื่อรองรับในทางปฏิบัติต่อไปครับ ซึ่งก็คงต้องอาศัยความคิดเห็นของทุกท่านมาช่วยเราอีกแรงนะครับ ระหว่างนี้ใครเริ่มมี idea สามารถเสนอแนะมาที่ฝ่ายส่งเสริมเทคโนโลยีทางการเงินของ ก.ล.ต. ทาง email : [email protected] ได้เลยครับ

ขอเสริมอีกนิดเรื่อง STO vs. ICO เพราะคนยังสับสนค่อนข้างมาก ครับว่า ถ้ามีการออกโทเคน จะทราบได้อย่างไรว่า โทเคนดังกล่าวจะถูกกำกับภายใต้ พ.ร.บ.หลักทรัพย์ฯ หรือ พ.ร.ก.สินทรัพย์ดิจิทัล ต้องขอเรียนว่า ใน พ.ร.ก.สินทรัพย์ดิจิทัลได้กำหนดไว้แล้วว่า อะไรที่ถูกนิยามให้เป็น “หลักทรัพย์” อยู่แล้วภายใต้ พ.ร.บ.หลักทรัพย์ฯ (เช่น หุ้น ตราสารหนี้ หน่วยลงทุน) แม้จะออกมาในรูปแบบดิจิทัล (ซึ่งก็คือการทำ STO) ก็จะยังกำกับดูแลโดยใช้ พ.ร.บ.หลักทรัพย์ฯ ต่อไปครับ แปลว่า ด้วยโครงสร้างกฎหมายปัจจุบัน ผู้ประกอบธุรกิจที่ได้รับอนุญาต / ได้รับความเห็นชอบภายใต้ พ.ร.ก.สินทรัพย์ดิจิทัล (ไม่ว่าจะเป็น digital asset exchange/ broker/dealer หรือ ICO portal) จะยังไม่สามารถข้ามมาให้บริการในฝั่ง STO ภายใต้ พ.ร.บ.หลักทรัพย์ฯ ได้โดยอัตโนมัตินะครับ เพราะอยู่ภายใต้คนละกฎหมาย แต่ประเด็นนี้ ก.ล.ต. กำลังพิจารณาความเป็นไปได้ที่ผู้ให้บริการจากฝั่งสินทรัพย์ดิจิทัลซึ่งมีความคุ้นเคยเรื่อง tokenization จะสามารถเข้ามาร่วมพัฒนาและสร้างความหลากหลายใน ecosystem ฝั่งหลักทรัพย์ได้ครับ

สำหรับท่านที่สนใจรับฟังรายละเอียดเรื่อง STO/tokenization เพิ่มเติม สามารถติดตามการแถลงแผนยุทธศาสตร์ ก.ล.ต.ผ่าน Facebook Live จากเพจ “สำนักงาน ก.ล.ต.”(https://www.facebook.com/sec.or.th/) ได้ในช่วงเช้าวันพฤหัสบดีที่ 21 ก.พ.นี้นะครับ นอกจากเรื่อง digitalization of the capital market ที่คุณทิพยสุดา ถาวรามร รองเลขาธิการ ก.ล.ต.จะขึ้นเวทีร่วมเสวนากับคุณธีรนันท์ ศรีหงส์ ประธานกรรมการ คณะกรรมการกำกับสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล และที่ปรึกษา ก.ล.ต.แล้ว ก็ยังมีประเด็นยุทธศาสตร์ตลาดทุนไทยที่น่าสนใจอีกมากมายครับ อย่าลืมติดตามกันนะครับ