สแตน ลี ฮีโร่แห่งซูเปอร์ฮีโร่

โดย เพ็ญแข สร้อยทอง 

หลังข่าวการเสียชีวิตของ สแตน ลี เมื่อ 12 พ.ย.ที่ผ่านมา คนทั่วโลกต่างอาลัยต่อการจากไปของชายวัย 95 ปี ผู้อยู่เบื้องหลังการสร้างสรรค์ซูเปอร์ฮีโร่ทั้งบนหน้าหนังสือการ์ตูนและจอภาพยนตร์ เขาเริ่มต้นจากการเป็นนักเขียนการ์ตูน ก่อนก้าวไปเป็นบรรณาธิการ และผู้บริหารมาร์เวล คอมิกส์ ค่ายการ์ตูนและผู้ผลิตสื่อเกี่ยวกับซูเปอร์ฮีโร่อันดับต้นของสหรัฐ

สแตนลีย์ มาร์ติน ลีเบอร์ เกิดเมื่อวันที่ 28 ธ.ค. 1922 พ่อแม่เป็นชาวยิวอพยพจากประเทศโรมาเนีย เป็นชนชั้นแรงงานที่ยากจน เขาเริ่มทำงานในแผนกการ์ตูนของสำนักพิมพ์ไทม์ลี คอมิกส์ (ภายหลังกลายมาเป็นมาร์เวล คอมิกส์) ซึ่งเป็นของญาติตั้งแต่อายุ 16 ปี

ด้วยความสามารถและความคิดสร้างสรรค์ สแตน ลี ได้ขึ้นเป็นบรรณาธิการตั้งแต่อายุยังน้อย ระหว่างนั้นได้เขียนการ์ตูนและสร้างคาแรกเตอร์ออกมาหลากหลาย ในยุครุ่งเรืองมาร์เวลขายการ์ตูนได้มากถึง 50 ล้านฉบับ/ปี ต้นทศวรรษ 1970 สแตน ลี ทำหน้าที่ผู้บริหารมาร์เวลอยู่นานปี ก่อนจะลาออก แต่ถึงอย่างนั้นเขายังคงเป็นสัญลักษณ์อันสำคัญของมาร์เวลเสมอมา ด้วยเป็นผู้ที่ทำให้สำนักพิมพ์เล็กๆ ขยายตัวกลายเป็นบริษัทมัลติมีเดียขนาดมหึมา

สแตน ลี ยังปรากฏตัวในภาพยนตร์ฮีโร่ของมาร์เวลทุกเรื่องที่สร้างจากผลงานของตัวเอง เขายังคงเขียนการ์ตูนอยู่ โดยได้ร่วมงานกับผู้มีชื่อเสียงอีกหลายคน เขาตั้งบริษัทของตัวเองชื่อว่า สแตนลีมีเดีย ทำการ์ตูนเรื่องยาวลงอินเทอร์เน็ต แต่ไม่ประสบความสำเร็จ ก่อนจะมาเปิดพีโอดับเบิ้ลยูสร้างภาพยนตร์และรายการโทรทัศน์ แม้ว่าจะอายุมากแล้ว และสายตาไม่ดีนัก เขาก็ยังไม่เกษียณตัวเองจากงาน

ผลงานที่โดดเด่นของ สแตน ลี รวมถึง Black Panther, Spider-Man, The X-Men, The Mighty Thor, Iron Man, The Fantastic Four, The Incredible Hulk, Daredevil, Ant-Man ฯลฯ การ์ตูนของเขาถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์ทำให้คนทั่วโลกรู้จักและหลงรัก

ขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ สแตน ลี ได้เคยให้สัมภาษณ์ว่า ในบรรดาซูเปอร์ฮีโร่ที่เขาสร้างสรรค์นั้น เรื่องโปรดของเขารวมถึง

The Fantastic Four : สร้างสรรค์ขึ้นในปี 1961 ตัวละครเป็นมนุษย์อวกาศ 4 คนที่ได้รับพลังพิเศษหลังเกิดอุบัติเหตุทำให้ได้รับรังสีคอสมิกเข้าสู่ร่างกาย ด้วยตัวละครที่มีสีสัน พวกเขามีชีวิตแบบธรรมดา มีปัญหาเหมือนกับวัยรุ่นคนอื่นๆ ทำให้ The Fantastic Four ได้รับความนิยมอย่างล้นหลาม ทั้งยังเป็นจุดเปลี่ยนของวงการก็ว่าได้ สแตน ลี ซึ่งตอนนั้นอายุได้ 40 ปี ที่กำลังจะหมดไฟในการทำงานก็มีชีวิตชีวาขึ้นมาอีกครั้ง

Spider-Man : ลูกรักของ สแตน ลี เล่าเรื่องราวของหนุ่ม ปีเตอร์ พาร์คเกอร์ เด็กหนุ่มซึ่งถูกแมงมุมกัด กลายเป็นสไปเดอร์แมน ผู้มีความสามารถพิเศษปล่อยใย ไต่กำแพงได้ เขาเป็นตัวละครสำคัญของค่ายมาร์เวล โดดเด่นเป็นหนึ่งในป๊อปคัลเจอร์ชั้นแนวหน้า เมื่อนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์ได้รับความนิยมสร้างรายได้มหาศาล

Captain America : เรื่องของ สตีฟโรเจอร์ส เด็กชายขี้โรคเกิดในครอบครัวยากจนใช้ชีวิตอย่างลำบาก เขาถูกปฏิเสธเมื่อสมัครเข้าเป็นทหารรับใช้ชาติ แต่ด้วยความมุ่งมั่นของเขาทำให้ถูกชวนเข้าร่วมโครงการลับสร้างสุดยอดทหาร หลังจากนั้นร่างกายของเขาถูกแช่แข็งนาน 50 ปี ก่อนถูกค้นพบโดยเหล่า Avengers และตื่นขึ้นมาในยุคปัจจุบัน เมื่อนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์ซึ่งนำแสดงโดยคริส อีแวนส์ ก็กอบโกยรายได้มหาศาล

The Avengers : การรวมตัวของสุดยอดซูเปอร์ฮีโร่อย่าง ไอรอนแมน, เดอะ ฮัลค์,ธอร์, กัปตันอเมริกา, ฮอว์กอาย และแบล็กวิโดว์ เพื่อปกป้องโลกให้พ้นจากหายนะอันยิ่งใหญ่ภายใต้หน่วย S.H.I.E.L.D. (ชิลด์)

การสร้างสรรค์ของ สแตน ลี ทำให้เกิดซูเปอร์ฮีโร่ที่แตกต่างไปจากอดีต พวกเขาเป็นยอดมนุษย์เจ็บปวดได้ ร้องไห้เป็น ตัวละครเหล่านั้นล้วนมีปัญหา บางคนมีชีวิตสีเทา หรือไม่สมบูรณ์แบบ ไม่ว่าจะ แบล็กแพนเธอร์ซูเปอร์ฮีโร่ผิวสีคนแรก แดร์เดวิล ผู้ตาบอด เป็นต้น ตัวละครเหล่านี้ทำให้คนอ่านคนดูสามารถเข้าถึงหรือสัมผัสได้

ก่อนจะจากโลกนี้ไป สแตน ลี ยังเหลืองานที่เขาริเริ่มสร้างสรรค์ไว้คือซูเปอร์ฮีโร่ชื่อ เดิร์ต แมน (Dirt Man) ซึ่ง เจ.ซี. ลี ลูกสาวที่ทำงานร่วมกับพ่อมายาวนาน เธอตั้งใจจะสานงานต่อจนกว่าซูเปอร์ฮีโร่ตัวนี้จะมีชีวิตขึ้นมา

ในขณะเดียวกันก็มีงานที่ สแตน ลี ทำกับมาร์เวลค้างคาอยู่กับการสร้างสรรค์ “ลาติโน่ ซูเปอร์ฮีโร่” ซึ่งทำต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2017 ซึ่ง สแตน ลี เองเคยให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับโปรเจกต์นี้ว่า เขาอยากให้แฟนๆ แปลกใจกับงานชิ้นนี้ “ผมต้องการทำให้ดีเท่าที่จะทำได้ ทำให้แตกต่างมากที่สุดเท่าที่ทำได้”

แม้ว่าเขาจะจากไปแล้ว แต่ สแตน ลี ได้ทิ้งมรดกอันยิ่งใหญ่ซึ่งนำพาผู้คนจากทุกวัฒนธรรม เชื้อชาติ และศาสนาเข้าด้วยกัน

ครั้งหนึ่ง สแตน ลี เคยให้สัมภาษณ์กับ เดอะ วอชิงตัน โพสต์ ว่า “ผมเคยอายที่เป็นเพียงแค่นักเขียนหนังสือการ์ตูน ขณะที่คนอื่นกำลังสร้างสะพานหรือทำอาชีพทางการแพทย์ แต่แล้วผมก็เริ่มตระหนักว่า ความบันเทิงเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในชีวิตของผู้คน หากไม่มีสิ่งนี้พวกเขาอาจจะพบกับอันตรายได้ ผมรู้สึกว่าถ้าคุณสามารถให้ความบันเทิงแก่ผู้คนได้ คุณก็ได้ทำสิ่งดีๆ แล้ว”

ชีวิตและผลงานของ สแตน ลี จะยังคงถูกระลึกถึงเสมอตลอดกาล ด้วยพลังและความมหัศจรรย์ของสิ่งที่เขาสร้างขึ้น