116 ปี โรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา

โดย มุทิตา มาศแก้ว (ขวัญดี) 

116 ปี ที่ผันผ่าน สภากาชาดไทยสืบสานพระราชปณิธานของสมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า

“ประชาชนย่อมมีความเดือดร้อนทุกข์ทรมานจากการเจ็บไข้นั้น ถ้าได้มีสถานที่พยาบาลคนเจ็บไข้ขึ้นในตำบลนี้ นอกจากจะได้ใช้เป็นที่รักษาพยาบาลข้าราชบริพารและผู้ที่ตามเสด็จนั้นแล้ว ยังจะเป็นสาธารณประโยชน์ให้ประชาชนในท้องถิ่นที่ใกล้เคียงได้พึ่งพาอาศัยในยามเจ็บไข้ ซึ่งเป็นสาธารณกุศลและเป็นการช่วยชาติบ้านเมืองอีกส่วนหนึ่ง”พระราชดำริของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ถือเป็นจุดกำเนิดโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา สภากาชาดไทย เพื่อประโยชน์สุขของคนในชาติ

การก่อสร้างโรงพยาบาลเริ่มในปี 2444 ที่บริเวณริมชายทะเลที่ ต.ศรีราชา ใกล้กับพระตำหนักของสมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ถึงต้นเดือน ก.ย. 2445 จึงสร้างแล้วเสร็จ และมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการในวันที่ 10 ก.ย. 2445 เมื่อแรกเริ่มเรียกชื่อว่า “โรงพยาบาลศรีมหาราชา” ต่อมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานนามโรงพยาบาลแห่งนี้ว่า “โรงพยาบาลสมเด็จ”

ต่อมาในปี 2540 ได้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น“โรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา” เพื่อเฉลิมพระเกียรติผู้พระราชทานกำเนิดโรงพยาบาล

เมื่อกาลเวลาผ่านไป โรงพยาบาลที่สร้างขึ้นริมชายทะเลมีความชำรุดทรุดโทรมลงและต้องทำการซ่อมแซมอยู่บ่อยครั้ง ในปี 2451 จึงได้ทำการย้ายโรงพยาบาลขึ้นไปตั้งบนบก (คือที่ตั้งโรงพยาบาลในปัจจุบัน) ก่อสร้างแล้วเสร็จในปี 2452 ส่วนเรือนเก่าที่อยู่ชายทะเลได้ดัดแปลงเพื่อประโยชน์อื่นๆ อาทิ เป็นเรือนให้เช่าพักตากอากาศ เป็นที่พักของแพทย์ พยาบาล คนงาน เป็นต้น

งบประมาณการก่อสร้างโรงพยาบาลแห่งนี้ สมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวีพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าได้พระราชทานเงินส่วนพระองค์ ทั้งค่าก่อสร้าง ค่าซ่อมแซม ตลอดจนค่าใช้สอยประจำโรงพยาบาล อาทิ ค่าเวชภัณฑ์ ค่าครุภัณฑ์ ค่าอาหารผู้ป่วยค่าเงินเดือนแพทย์และเจ้าหน้าที่อื่นๆ

เมื่อวันที่ 10 ก.ย. 2561 สภากาชาดไทยจัดงาน “วันพระราชทานกำเนิดโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา ครบ116 ปี” เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวีพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า โดยมี ศาสตราจารย์กิตติคุณ นพ.ศักดิ์ชัย ลิ้มทองกุล ผู้ช่วยเลขาธิการสภากาชาดไทย และรักษาการในตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานกลาง สภากาชาดไทย เป็นประธานในพิธี

โรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา นอกจากจะเป็นสถานที่สำหรับรักษาพยาบาลที่มีอายุยืนยาว 116 ปี แล้ว ยังเปิดให้ประชาชนเข้าชมพิพิธภัณฑ์ที่ตึกพระพันวัสสา ซึ่งเป็นตึกโบราณที่ยังคงอนุรักษ์สถาปัตยกรรมแบบยุโรปประยุกต์ โดยได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น ประจำปี 2545 จากสมาคมสถาปนิกสยาม

สำหรับผู้สนใจเข้าเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์หรือสนใจจองเรือนพักตากอากาศชายทะเล สามารถติดต่อได้ที่ฝ่ายบริหารงานทั่วไปโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณศรีราชา สภากาชาดไทย โทร. 03-832-0200 ต่อ 1313 และ 1000 หรือสอบถามข้อมูลทั่วไปได้ที่สายด่วนสภากาชาดไทย 1664