R.I.P. โยธิน มีแก้ว

โดย ปริญญา ผดุงถิ่น 

ค่ำวันที่ 16 มิถุนายน 2561 ณ สโมสรตำรวจ ถนนวิภาวดี หลังจากไม่ได้เจอหน้ากันหลายปี ผมได้มาเจอกับพี่โยธิน มีแก้ว อีกครั้ง ในงานฉลองวิวาห์ของลูกชาย “เกจินก” อุทัย ตรีสุคนธ์

โยธิน มีแก้ว หรือที่ผมมักเขียนถึงในฉายา “โยธิน มีกึ๋น” เป็นไกด์ดูนกแห่งป่าเขานอจู้จี้ จ.กระบี่ ที่มีชื่อเสียงโด่งดังระดับโลก หนึ่งในอาจารย์สอนดูนกของแก ก็คือ เกจิอุทัย เจ้าภาพงานแต่งนี่แหละ

เพราะมีบ้านอยู่ใกล้ป่าเขานอจู้จี้ หรือชื่อเป็นทางการ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาประ-บางคราม บวกกับความมีกึ๋นสูงส่งระดับ “เกจินก” พี่โยธินนับว่ามีชื่อเสียงด้านการนำนักดูนกให้ได้ยลโฉมนกแต้วแล้วท้องดำ (Gurney’s Pitta) สุดยอดนกหายากของโลก

“ถ้าเป็นเรื่องของนกแต้วแล้วท้องดำแล้วละก็ โยธินเก่งกว่าผมอีกครับ”

คนที่กล่าวคำนี้กับผม คือ อาจารย์ฟิลิป ดี. ราวด์ นักปักษีวิทยาชาวอังกฤษ อาจารย์สายตรงอีกคนของพี่โยธิน

ในงานเลี้ยงนั้น ผมย้ายมาร่วมโต๊ะกับพี่โยธิน เราปรึกษากันอย่างจริงจัง ฟอร์มทีมจะเข้าป่าพม่าด้วยกันอย่างแน่นอนตอนหน้าร้อนปี 2562 เพื่อไปดูนกแต้วแล้วท้องดำพม่า ซึ่งยังมีเหลืออีกมาก

ผมจินตนาการเห็นภาพ “โปรท้องดำ” ที่เก่งที่สุดในโลกจากเมืองไทย ได้ไปเดินในป่าต่ำแห่งตะนาวศรีฝั่งพม่า การสำรวจนกของเราคงจะเข้มข้นทั้งกลางวันกลางคืน เพราะในเรื่องการดูนกกลางคืน พี่โยธินก็มือระดับท็อป

หลังงานเลี้ยงเลิกรา เราแยกย้ายกันไปก่อน แค่รอเวลาสำคัญที่จะมาถึงในหน้าร้อนปีหน้า

สายๆ วันที่ 7 สิงหาคม มีภาพและคลิปนกแสกแดง (Bay Owl) ที่พี่โยธินเพิ่งโพสต์ เด้งมาในเฟซบุ๊กให้ผมเห็น 3 ครั้ง ผมก็กระทืบไลค์ครบทั้ง 3 ครั้ง

พอบ่ายโมงวันนั้น มีโทรศัพท์จากพี่ “สาวน้อยร้อยชั่ง” (ช่างภาพนกที่ดังเปรี้ยงปร้างจากภาพนกแต้วแล้วท้องดำ) น้ำเสียงบอกอารมณ์ช็อก แจ้งกับผมว่าพี่โยธินเสียชีวิตแล้ว ด้วยโรคหัวใจวาย

ผมก็เลยช็อกตามอีกคน ก็เมื่อไม่ถึง 2 เดือนก่อน พี่โยธินยังแข็งแรงแจ่มใส ไม่มีสัญญาณใดๆ แล้วผมก็เพิ่งกดไลค์รัวๆ ให้แกไปหยกๆ

นับจากเวลานั้น ภาพเก่าๆ ของผมกับพี่โยธินก็ค่อยผุดมาทีละภาพสองภาพ ผมรู้จักแกมานานพอสมควรเลยละ คงเล่าได้ไม่หมดในที่นี้

ยกตัวอย่าง 2 เรื่องก็ได้ที่ถือเป็นที่สุด 1.พี่โยธินพาไปนั่งบังไพร จนผมได้เห็นนกแต้วแล้วท้องดำครั้งแรกในชีวิต ด้วยกล้องสองตา 2.พี่โยธินให้ผมนอนกระท่อมหน้าบ้านแก 3 คืน

เพราะนกแต้วแล้วท้องดำ เป็นบาดแผลของการอนุรักษ์ (ซึ่งต้องยอมรับว่า “เราแพ้”) ตอนผมเห็นมันหนแรก คุ้นๆ ว่า ยังเหลืออยู่ 30 คู่ มาถึงบัดนี้แทบไม่เหลือสักคู่

ป่าเขานอจู้จี้จึงเป็นสมรภูมิรบกลายๆ ของเหล่าคนรักนกชนิดนี้ ซึ่งพี่โยธินก็มักต้องเข้าไปเป็นตัวละครกับเขาด้วย ในหลายฉากหลายตอน

บุคลิกแบบคนมีเขี้ยวเล็บ ไว้ใจคนยาก พี่โยธินจึงมักถูกเขม่นจากฝ่ายโน้นฝ่ายนี้ แต่ในระดับคนที่คุ้นเคย ผมยืนยันได้ว่าพี่โยธินเป็นคนจริงใจ ควรค่ากับการเป็นเพื่อนมากกว่าศัตรู

(เอาเข้าจริง มันก็ไม่ใช่เรื่องสลักสำคัญอะไรเลย ใครจะเข้าใจดี ใครจะอคติ เป็นของธรรมดาโลก ทุกคนต้องเจอกับตัวทั้งนั้น)

จากนี้ไป พี่โยธินก็หลุดพ้นแล้วจากโลกยุ่งๆ ไปสู่ป่าที่ราบต่ำอันสงบเป็นนิรันดร์ เสียดายก็แต่ “ภาพฝันไม่เป็นจริง” ผมไม่ทันได้พาแกไปท่องป่าพม่าตาม “แผนร้าย” ที่ร่างกันไว้