ข่าวดีของทะเลไทย

โดย ธเนศน์ นุ่นมัน

ท่ามกลางข่าวร้ายด้านสิ่งแวดล้อมที่ยังปรากฏเป็นข่าวอย่างต่อเนื่อง ทะเลไทยกลับมีข่าวดีและแนวโน้มด้านบวกให้เห็นอยู่เนืองๆ

ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ อาจารย์ประจำคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เล่าว่า ข่าวดีของทะเล ก็คือ การปฏิรูปทะเลไทยในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมานี้ ได้เน้นภารกิจที่เชื่อมโยงกับกิจกรรมอื่นๆ สำคัญหลายด้าน ด้านการท่องเที่ยว มีการประกาศปิดเกาะ หรือแหล่งท่องเที่ยวบางแห่งเพื่อพื้นฟูวางนโยบายที่สร้างความสมดุลระหว่างรายจากการท่องเที่ยวกับการรักษาทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล

“ที่ผ่านมาผลักดันทำโครงการฟื้นฟูอย่างปรับเปลี่ยนการจัดการร่วมกับอุทยานแห่งชาติ จัดระเบียบ และปิดเพื่อฟื้นฟูหลายแห่ง จัดระเบียบหาดนพรัตน์ธาราหมู่เกาะพีพี ปิดเกาะยูง ให้เป็นเขตหวงห้าม ไม่อนุญาตให้ประกอบกิจกรรมท่องเที่ยวทุกรูปแบบ ยกเว้นการศึกษาวิจัยที่ต้องได้รับอนุญาต ปิดเกาะตาชัย อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลันจ.พังงา การจัดระเบียบเรือในจุดที่กระทบธรรมชาติและทัศนียภาพการท่องเที่ยว เดิมปะการังที่เกาะยูงเหลือเพียง 5% แต่เมื่อปิดเกาะปะการังก็เติบโตกลับมา 80% ภายใน 2 ปี ประกาศปิดอ่าวมาหยา เป็นเวลา 4 เดือน เพื่อทำการสร้างท่าเทียบเรือที่อ่าวโละซามะ เพื่อปิดการนำเรือเข้าทางหน้าอ่าวมาหยาอย่างถาวร และเปลี่ยนมาเข้าอ่าวมาหยาจากทางอ่าวโละซามะเท่านั้น บางแห่งได้ใช้มาตรการจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยว กรมอุทยานแห่งชาติฯ ยังพัฒนาระบบท่องเที่ยวใหม่ โดยใช้การจองตั๋วล่วงหน้าทางช่องทางออนไลน์เพื่อเป็นการนับจำนวนนักท่องเที่ยวและจำกัดจำนวนไม่ให้เกิน 2,000 คนต่อวัน” อาจารย์ประจำคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าว

นอกจากนี้ ดร.ธรณ์ ยังระบุด้วยว่า ที่ผ่านมายังได้มีการผลักดันการอนุรักษ์สัตว์ทะเลที่เสี่ยงสูญพันธุ์โดยบรรจุเข้าอยู่ในบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครอง โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ออกประกาศกฎกระทรวงกำหนดให้สัตว์ป่าบางชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2561 โดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 วรรคหนึ่ง และมาตรา 6 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 ตามความเห็นชอบของคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติออกกฎกระทรวง โดยล่าสุดได้เพิ่มสัตว์ป่าคุ้มครองลำดับที่ 15-26 ของสัตว์ป่าจำพวกปลา ในบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครองท้ายกฎกระทรวงกำหนดให้สัตว์ป่าบางชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง พ.ศ. 2546 แบ่งเป็น กลุ่มปลากระเบนราหูน้ำเค็ม 6 ชนิด คือ ปลากระเบนปีศาจครีบโค้ง ปลากระเบนปีศาจครีบสั้น ปลากระเบนปีศาจแคระ ปลา
กระเบนปีศาจหางหนาม ปลากระเบนแมนต้าแนวปะการัง ปลากระเบนแมนต้ายักษ์ กลุ่มปลาฉนาก 4 ชนิด คือ ปลาฉนากเขียว ปลาฉนากปากแหลม ปลาฉนากฟันเล็ก ปลาฉนากยักษ์ ปลาโรนิน 1 ชนิด คือ ปลากระเบนท้องน้ำ และปลากระเบนราหูน้ำจืด 1 ชนิด คือ ปลากระเบนราหูน้ำจืด หรือปลากระเบนเจ้าพระยา จะมีผลบังคับใช้เมื่อพ้นกำหนด 60 วัน นับตั้งแต่ประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา

“สัตว์ทะเลหายากนั้นมีความสำคัญต่อประเทศไทยและโลก จากนี้หลายชนิดจะถูกห้ามล่า ห้ามค้า ห้ามนำเข้า-ส่งออก ห้ามเพาะพันธุ์ ห้ามครอบครอง เว้นแต่จะได้รับอนุญาต หากฝ่าฝืนอาจจะมีโทษทั้งจำทั้งปรับ

จนถึงตอนนี้เรามีระบบที่สามารถติดตามเรือประมงขนาดกลางและขนาดใหญ่ได้ทั้งหมด ใครทำผิดที่ไหน กลับมาถึงฝั่งก็มีอธิบดีกรมประมงรอถึงท่าเรือแน่นอน ตอนนี้เรามีศักยภาพในการตรวจสอบการกระทำผิดได้ครอบคลุมพื้นที่ จับกุมเรือผิดกฎหมายได้มากขึ้น ส่งผลให้ใครต่อใครก็บอกว่า ปลาในทะเลไทยนั้นมีมากขึ้น รวมถึงพื้นที่ป่าชายเลนที่ถูกบุกรุกผิดกฎหมายก็ถูกทวงคืนมาเป็นจำนวนมาก” ดร.ธรณ์ กล่าว

มีรายงานว่า ที่ผ่านมากรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้ทวงคืนผืนป่าชายเลน โดยสถิติ ตั้งแต่ปี 2557-ปัจจุบัน พบว่ามีการบุกรุกพื้นที่ป่าชายเลนทั้งหมด 379 คดี เนื้อที่ 44,338.11 ไร่ และได้ดำเนินการรื้อถอนแล้วรวม 257 แปลง เนื้อที่ทั้งหมด 13,744.59 ไร่ สาเหตุของการบุกรุกทำลายทรัพยากรป่าชายเลนดังกล่าว เป็นไปเพื่อกิจกรรมต่างๆ เช่น พื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ การเกษตรกรรม การขยายตัวของเมืองและอุตสาหกรรม มีรายงานด้วยว่า เฉพาะ จ.ตราด มีการบุกรุกพื้นที่ป่าชายเลน จำนวน 82 คดี รวมเนื้อที่ 3,031.17 ไร่ ซึ่งสามารถดำเนินการรื้อถอนได้ตามเป้าหมาย จำนวน 19 แปลง เนื้อที่รวม 923.30 ไร่

“อีกเรื่องที่ต้องดูแล ก็คือ เรื่องของขยะทะเล ซึ่งไม่มีการพูดถึงมาก่อนเลยเมื่อ 3-4 ปีก่อน ตอนนี้มีแผนงานมาตรการในการดูแลเรื่องนี้อย่างจริงจัง เช่นเดียวกับที่ทั่วโลกได้เห็นความสำคัญของพลาสติกที่เป็นสาเหตุทำให้สัตว์ทะเลหายาก สูญพันธุ์และส่งผลกระทบต่อปัญหาด้านการท่องเที่ยว รวมไปถึงปัญหาไมโครพลาสติกที่มีภาวะเสี่ยงของการสะสมจำนวนมาก ดังที่ปรากฏจากข่าวปลาวาฬกินพลาสติกตาย ใน จ.สงขลา กระทบต่อภาพลักษณ์ และการท่องเที่ยวไม่น้อย จึงมีการออกกฎหมายดูแลเรื่องนี้แล้วหลายเรื่อง เช่น ห้ามสูบบุหรี่ริมหาด นำถุงพลาสติกหูหิ้วเข้าอุทยาน แต่ต้องยอมรับว่าทะเลไทยถูกใช้ประโยชน์ไปมาก จึงยังมีอีกหลายด้านที่จะต้องดูแลให้ดีขึ้นไปอย่างต่อเนื่อง ซึ่งกำลังเห็นความเปลี่ยนแปลงที่มีแนวโน้มดีขึ้นตามลำดับ” ดร.ธรณ์ กล่าวทิ้งท้าย