คุณภาพคน...คุณภาพงาน

โดย ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย

นาทีนี้คนไทยทั้งประเทศคงมีประเด็นสนทนาหลักเป็นเรื่องการช่วยเหลือ 13 ชีวิตออกมาจากถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน จ.เชียงราย อย่างแน่นอน

ไม่เพียงแต่คนไทยจะให้ความสนใจเท่านั้น เพราะแม้แต่ต่างชาติก็ให้ความสนใจไม่แพ้กัน ดังจะเห็นได้จากการนำเสนอข่าวแบบนาทีต่อนาที และการส่งข้อความให้กำลังใจผ่านสื่อสังคมออนไลน์ของเหล่าคนดังในหลายวงการ

แต่ประเด็นที่ไม่พูดไม่ได้คือ การทำงานของ “ณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร” อดีต ผวจ.เชียงราย ในฐานะผู้บัญชาการศูนย์อำนวยการร่วมค้นหาผู้สูญหายถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน หรือ ศอร.

เข้าใจว่าสื่อหลายแห่งคงได้นำเสนอประวัติและผลงานการทำงานไปกันพอสมควร ซึ่งส่วนตัวคงไม่ขอบรรยายซ้ำอีก แต่สิ่งหนึ่งที่ผมเห็นได้จากตัวของอดีตพ่อเมือง จ.เชียงราย ท่านนี้ เห็นจะเป็นการสร้างมาตรฐานในการทำงานให้กับระบบราชการของไทย

หากจะเรียกได้ว่า “หมูป่าโมเดล” ก็คงจะไม่ผิดนัก

การทำงานของท่านณรงค์ศักดิ์ สะท้อนคำว่า “บูรณาการ” อย่างแท้จริง พร้อมกับคิดอย่างเป็นระบบทั้งในแง่ของกฎหมาย การปกครอง และการบริหารสถานการณ์

ด้านของกฎหมาย การประกาศให้พื้นที่โดยรอบเป็นเขตภัยพิบัติ ส่งผลให้อำนาจการตัดสินใจมาอยู่ที่ตัวผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นหลัก ช่วยตัดปัญหาลดความซ้ำซ้อนของการสั่งการ เพราะอย่างที่รู้กันดีว่าระบบราชการต่างมีความลึกลับซับซ้อน เพื่อนทรยศกันอยู่

“ข้าก็ใหญ่ เอ็งก็ใหญ่” มาเจอกันแบบนี้ เวลาสั่งงานคงปวดหัวไม่น้อย

เมื่อคุมอำนาจไว้ได้หมดอย่างที่เห็น ทำให้การทำงานง่ายขึ้นอีกเยอะ การวางโครงสร้างการทำงานในพื้นที่ ทั้งทหาร ตำรวจ อาสาสมัคร เป็นไปอย่างรวดเร็ว ไม่เว้นแม้แต่การจัดระเบียบการทำงานของสื่อ

ผมคิดว่าท่านเด็ดขาดมากนะครับ อะไรถูก อะไรดี ท่านเอ่ยปากชมและขอบคุณทันที ส่วนอะไรที่ไม่ดี ไม่ถูกต้อง ท่านก็ตำหนิทันที ไม่ปล่อยให้คาราคาซัง

อย่างการจัดระเบียบนักข่าว ท่านก็ตำหนิออกสื่อทันทีที่เห็นมีสื่อบางสำนักเริ่มล้ำเส้นการทำงานของเจ้าหน้าที่

ถ้าเป็นคนอื่นอาจจะเกรงใจนักข่าวและปล่อยผ่านไป ไม่อยากเอาเรื่องเอาราวอะไร แต่สำหรับท่านณรงค์ศักดิ์ คิดแตกต่างออกไป เพราะนี่คือสถานการณ์ความเป็นความตายของมนุษย์ ดังนั้น ชีวิตคนสำคัญที่สุด “สื่อมวลชน” จึงกลายเป็นมนุษย์กลุ่มแรกๆ ที่ถูกจัดระเบียบไปโดยปริยาย

ถูกต้องแล้วครับ ผมสนับสนุนเต็มที่ บางทีสื่อบางสำนักก็ทำตัวเป็นปัญหาเช่นกัน เลยทำให้สื่อมวลชนดีๆ ถูกเหมารวมไปด้วย

พอท่านณรงค์ศักดิ์มีอำนาจสมบูรณ์ ประกอบกับบริหารสถานการณ์ได้เป็นอย่างดี กลายเป็นเกราะคุ้มกันท่านเอง เพราะผู้มีอำนาจจากส่วนกลางไม่กล้าเข้ามาล้วงลูกมากนัก

ดังจะเห็นได้จากท่าทีของนายกรัฐมนตรี ซึ่งแสดงออกเพียงแค่การทำหน้าที่ประสานงานและให้กำลังใจเท่านั้น โดยไม่กล้าพูดถึงการบัญชาการสถานการณ์แต่อย่างใด

ผมคิดว่าเป็นการวางตำแหน่งในการทำงานที่เหมาะสมนะครับ เพราะคนจากส่วนกลางย่อมไม่มีทางรู้ดีไปกว่าคนในพื้นที่อย่างแน่นอน

เป็นอันว่าการทำงานที่เชียงรายราบรื่นเพราะมีผู้บัญชาการที่ชื่อ “ณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร”

ทั้งนี้ พอเห็นการทำงานแบบตรงไปตรงมาของท่านณรงค์ศักดิ์ ทำให้ส่วนตัวนึกถึงข้าราชการน้ำดีอีกท่านหนึ่งขึ้นมาทันที

คนนั้นคือ “วีรชัย พลาศรัย” ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา ในอดีตท่านเคยทำหน้าที่เป็นเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ และหัวหน้าทีมต่อสู้คดีตีความคำพิพากษาคดีปราสาทพระวิหาร

เมื่อ 5 ปีก่อน มีการประชุมรัฐสภาเพื่ออภิปรายกรณีเขาพระวิหาร เวลานั้นมี สส.พรรคฝ่ายค้านคนหนึ่งอภิปรายพาดพิงรัฐบาลว่ากำลังทำให้ประเทศไทยเสียดินแดนเพิ่มเติมให้กับกัมพูชา โดยอ้างความเห็นและแผนที่ของผู้เชี่ยวชาญบางคน

ทว่า ท่านทูตวีรชัยตอบชี้แจงแบบตรงไปตรงมา โดยไม่สนว่าคนที่อยู่ตรงหน้านั้นเป็น สส.หรือรัฐมนตรี

“ผมต้องขออนุญาตเรียนว่าผมและที่ปรึกษาทั้งหมดทำงานช้าครับ เพราะเราต้องทำงานละเอียด ถ้าเป็นฟุตบอลเราจะเป็นผู้รักษาประตูจะหลุดไม่ได้ เราเป็นด่านสุดท้าย เราด่วนสรุปไม่ได้ครับ...

อะไรที่ผมไม่แน่ใจผมจะไม่มีวันให้แก่ประชาชนหรือรัฐสภาแห่งนี้ เพราะผมถือว่านั่นเป็นการผิดจรรยาของอาชีพข้าราชการ นักการทูตและนักกฎหมาย ผมทำไม่ได้ครับ ผมขอเวลาครับ”

คำพูดของท่านทูตในเครื่องหมายคำพูดข้างต้น ยังจับใจผมมาถึงทุกวันนี้ ทำให้เห็นว่าข้าราชการดีๆ ที่เป็นหลักให้แก่บ้านเมืองยังมีอยู่ในประเทศไทย เห็นแก่ประโยชน์บ้านเมืองเป็นหลัก โดยไม่สนใจหน้าอินทร์หน้าพรหมที่ไหน

ลองนึกดูว่าถ้าวันนั้นท่านปล่อยให้ สส.คนนั้นพูดไปเรื่อยเปื่อยและบันทึกไว้ในรายงานการประชุม โดยไม่มีใครมาโต้แย้งแล้ว ในมิติทางกฎหมายระหว่างประเทศ ประเทศไทยอาจเสียเปรียบเพื่อนบ้านไม่มากก็น้อย

ผลงานของข้าราชการน้ำดีทั้งสองท่านเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงคุณภาพของคนทำงานอีกด้วย ตัวอย่างที่ดีมีให้เห็นแล้ว เหลือแต่จะเอามาเป็นตัวอย่างเพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ดีหรือไม่เท่านั้น