‘แดนมังกร’ ผู้เล่นสำคัญ อัดฉีด ‘ฟุตบอลโลก’

โดย ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

แม้จีนจะไม่สามารถฝ่าด่านเป็นตัวแทนจากทวีปเอเชียที่ได้ไปโลดแล่นในฟุตบอลโลก 2018 ที่รัสเซีย แต่ในมุมของการสร้างแบรนด์และการโฆษณาแล้ว จีนกำลังเป็นผู้เล่นหลักของฟุตบอลโลกครั้งนี้

เซนิธ บริษัทวิจัยตลาด รายงานว่า บริษัทจีนลงทุนกับการโฆษณาในฟุตบอลโลกครั้งนี้ 835 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2.7 หมื่นล้านบาท) สูงกว่า 2 เท่า เมื่อเทียบกับยอดเงินราว 400 ล้านดอลลาร์ (ราว 1.29 หมื่นล้านบาท) ของสหรัฐ และยังสูงกว่ามากเมื่อเทียบกับยอดของเจ้าภาพอย่างรัสเซีย ซึ่งอยู่ที่ราว 64 ล้านดอลลาร์ (ราว 2,000 ล้านบาท)

ทั้งนี้ บริษัทจีน 7 แห่ง รวมถึง ต้าเหลียน ว่านต๋า กรุ๊ป ไฮเซนส์ อิเล็กทรอนิกส์ โค ไชน่า เหมิงหนิว แดรีโค ยาเดีย เทคโนโลยี กรุ๊ป วีโว่ โมบายล์ คอมมิวนิเคชั่น เทคโนโลยี จีเดียน อี้จิงเวอร์ชวล เรียลลิตี้ เทคโนโลยี และไดกิ้ง ได้เข้ามาเป็นผู้สนับสนุนของฟุตบอลโลกในปีนี้ ต่างกับฟุตบอลโลก 2010 ที่แอฟริกาใต้ ซึ่งมีบริษัทจีนอยู่ในลิสต์เพียงรายเดียวเท่านั้น

อย่างไรก็ดี ในบรรดาบริษัทจีนทั้งหมดมีเพียงต้าเหลียน ว่านต๋า กรุ๊ป ผู้สนับสนุนใหญ่อย่างเป็นทางการ หรือผู้สนับสนุนระดับสูงสุดของสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ (ฟีฟ่า) ด้วยข้อตกลง 150 ล้านดอลลาร์ (ราว 4,866 ล้านบาท) ในปี 2016

ขณะเดียวกัน บริษัทจีนกำลังจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในต่างแดนมากขึ้น โดยเอเชียนนิกเกอิรีวิวรายงานว่า จีนกลายเป็นชาติที่ขอยื่นจดเครื่องหมายการค้าอันดับ 2 ของโลก

ทั้งนี้ สำนักงานสิทธิบัตรญี่ปุ่น เปิดเผยว่า บริษัทจีนขอจดสิทธิบัตร 8,464 ครั้ง ในปี 2014 เพิ่มขึ้น 5 เท่าตัว จากปี 2014 ทำให้จีนแซงสหรัฐเป็นผู้จดสิทธิบัตรหมายเลขหนึ่งของญี่ปุ่นไปแล้ว ด้านสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาแห่งสหภาพยุโรป (อียู) เปิดเผยว่า บริษัทจีนยื่นคำขอจดทะเบียนเพิ่มขึ้น 4 เท่า ในช่วงเดียวกัน

นอกจากนี้ การยื่นขอจดเครื่องหมายการค้าของบริษัทจีนในสหรัฐในเดือน ก.ย.ปีที่แล้ว อยู่ที่มากกว่า 5 หมื่นครั้ง เพิ่มขึ้น 8 เท่า เมื่อเทียบกับปี 2014

จีนเข้าสู่โลกาภิวัตน์

ไซมอน แชดวิค ศาสตราจารย์สาขาธุรกิจกีฬาของมหาวิทยาลัยซัลฟอร์ด ระบุว่า จีนเล็งเห็นโอกาสในฟุตบอลโลกครั้งนี้ และฟุตบอลโลก 2022 ที่กาตาร์ เนื่องจากบริษัทฝั่งตะวันตกสนใจเข้ามาลงทุนน้อยลง ทำให้ฟีฟ่าขาดรายได้และต้องหันมาพึ่งพาเงินทุนบริษัทจีน

ด้านสำนักข่าวซินหัวของทางการจีน เปิดเผยว่า บรรดาบริษัทจีนพยายามนำแบรนด์ออกสู่สายตาโลกมากขึ้น เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามเข้าสู่โลกาภิวัตน์ ทั้งยังเป็นจุดบ่งชี้ว่าอิทธิพลของจีนกำลังยิ่งใหญ่ขึ้น

แซม เบิร์น เจมส์ บรรณาธิการข่าวของพีอาร์วีก นิตยสารด้านการประชุมสัมพันธ์และวงการสื่อคาดว่า อิทธิพลของจีนในฟุตบอลโลกจะอยู่ไปอีกนาน บริษัทจีนจะได้ประโยชน์ 2 ทาง คือ การเข้าถึงผู้ชมฝั่งตะวันตก ซึ่งจะเป็นตลาดใหม่ของจีนและสร้างความรับรู้ต่อแบรนด์

ภาพลักษณ์เสื่อม

นีลเซน สปอร์ตส์ เปิดเผยว่า รายได้จากผู้สนับสนุนของฟีฟ่าในฟุตบอลโลกครั้งนี้อยู่ที่ 1,450 ล้านดอลลาร์ (ราว 4.7 หมื่นล้านบาท) ลดจากยอด 1,629 ล้านดอลลาร์ (ราว 5.28 หมื่นล้านบาท) ของฟุตบอลโลก 2014 แต่เงินทุนจีนได้เข้ามาอุดช่องโหว่ โดย
เฉพาะว่านต๋าที่เข้ามาเป็นพันธมิตรอย่างเป็นทางการ เคียงข้างแบรนด์ดังอย่างโคคา-โคล่า อาดิดาส กาซปรอม กาตาร์ แอร์เวย์ส วีซ่า และฮุนได/เกีย

ก่อนหน้านี้ หลายแบรนด์ใหญ่ ทั้งโซนี่ คอนติเนนทัล จอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน และคาสตรอล ไม่ต่อสัญญาสนับสนุนฟีฟ่าในปี 2014-2015 เนื่องจากปัญหาทุจริตภายในองค์กร

นอกจากนี้ แอนดรูว ฮิวจ์ส นักวิชาการของสถาบันการจัดการแห่งชาติออสเตรเลีย ชี้ว่าบริษัทจากตะวันตกยังไม่มั่นใจกับเรื่องฉาวของเครมลิน ทั้งการแทรกแซงเลือกตั้งต่างชาติและสงครามที่ซีเรีย ทั้งยังมีเรื่องการสนับสนุนนักกีฬาใช้สารกระตุ้นในโอลิมปิกด้วย ทำให้จีนเล็งเห็นโอกาสเข้ามาเสียบแทนชาติตะวันตกและมูลค่าการขายของฟีฟ่าก็ลดลงไปด้วย

ฮิวจ์ส ระบุด้วยว่า ฟีฟ่าขายสปอตโฆษณาได้เพียง 20 ตำแหน่ง จากทั้งหมด 34 ตำแหน่ง สำหรับฟุตบอลโลกครั้งนี้ ทำให้รายได้หดหาย แม้ จานนี อินฟานติโน ประธานฟีฟ่า ให้คำมั่นว่าจะฟื้นฟูรายได้ระหว่างอยู่ในตำแหน่ง แต่คาดว่า การเลือกสหรัฐ เม็กซิโก และแคนาดา ร่วมจัดฟุตบอลโลก 2026 จะทำให้บริษัทตะวันตกกลับมาสนใจฟุตบอลโลกอีกครั้ง