คาดประมูลคลื่น รอบใหม่ต้นปีหน้า

นักวิเคราะห์บริษัทหลักทรัพย์ (บล.) ดีบีเอสวิคเคอร์ส (ประเทศไทย) วิเคราะห์ว่า การประมูลคลื่น 1800 เมกะเฮิรตซ์ ล่มเป็นเพราะราคาตั้งต้นสูงและแบนด์วิดท์15 เมกะเฮิรตซ์ สูงเกินไป ในขณะที่บริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส คอมมูนิเคชั่น (DTAC) ซึ่งจำเป็นต้องได้คลื่นมากที่สุดต้องการแค่ 10 เมกะเฮิรตซ์ ด้านบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส (ADVANC) มองเป็นต้นทุนในการลงทุน

ทั้งนี้ คาดว่าการประมูลรอบหน้าจะเกิดขึ้นในต้นปีหน้า และจะเริ่มต้นแบนด์วิดท์เพียง 5 เมกะเฮิรตซ์ ในราคาตั้งต้นเท่าเดิม 2,500 ล้านบาทต่อ 1 เมกะเฮิรตซ์ คาดว่า DTAC จะชนะการประมูล

ด้านนักวิเคราะห์ บล.เอเซีย พลัส มองว่า การประมูลล่มได้กดดันให้คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) กลับไปปรับเกณฑ์ประมูลใหม่ โดยคาดว่าจะใช้เวลาราว 7 เดือน-1 ปี และเป็นบวกต่ออุตสาหกรรมในระยะยาว และอาจเป็นประเด็นให้เพิ่มน้ำหนักการลงทุนได้ โดยในกรณีนี้ผลกระทบต่อ DTAC จำกัด โดย DTAC จะยังใช้งานคลื่นสัมปทาน 1800 เมกะเฮิรตซ์ ได้ต่อไป ภายใต้มาตรการเยียวยาห้ามมีกำไรจากการใช้คลื่นให้บริการ ส่วน ADVANC และบริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น (TRUE) ก็จะให้บริการต่อด้วยคลื่นที่มีในปัจจุบัน ซึ่งยังเพียงพอในระยะ 1-2 ปีข้างหน้า ที่ กสทช.จะใช้เวลาในการทบทวนเงื่อนไข

ภายหลังรับรู้ข่าวประมูลล่มราคาหุ้น DTAC ปิด 46 บาท ลดลง 3.25 บาท หรือลดลง 6.60% ADVANC ปิดที่ 190.50 บาท เพิ่มขึ้น 1.50 บาท หรือ 0.79% และ TRUE ปิด 6.70 บาท เพิ่มขึ้น 0.10 บาท หรือเพิ่มขึ้น 1.52%

นพ.ประวิทย์ ลี่สถาพรวงศา หนึ่งใน กสทช. ด้านการคุ้มครองผู้บริโภคและส่งเสริมสิทธิเสรีภาพเผยแพร่บทความเรื่อง “ทำไม? ไม่มีใครประมูลคลื่น 1800 MHz” โดยระบุว่าสภาพการแข่งขันในตลาดก็จะอยู่ในสภาพเดิม โดยที่ไม่มีใครต้องแบกต้นทุนเพิ่ม เพราะการเข้ามาประมูลเพื่อให้ได้เปรียบคู่แข่งก็ตามมาด้วยต้นทุนค่าคลื่นที่เพิ่มขึ้น และถ้าคู่แข่งสามารถหาทางออกด้วยวิธีการอื่นที่ไม่ใช่การประมูล แถมมีต้นทุนที่ต่ำกว่า ผู้ชนะการประมูลก็อาจจะเจ็บตัวฟรี ยิ่งมีภาระค่าคลื่นเดิมที่ค้างจ่ายอีกหลายหมื่นล้าน ยิ่งต้องรอบคอบรัดกุม

ทั้งนี้ การที่ผู้ชนะประมูลรายเดิมไม่เข้าประมูล ก็จะทำให้ไม่ต้องแบกภาระเพิ่ม แต่ก็เสียโอกาสที่จะทิ้งห่างคู่แข่ง แต่ในเมื่อทุกรายไม่เข้าร่วมประมูล การแข่งขันก็ไม่เปลี่ยนแปลง ผู้บริโภคก็ไม่มีทางเลือกอะไรใหม่ ยังต้องวนเวียนใช้บริการแบบเดิมๆ ไปก่อน แต่หากผู้ชนะรายเดิมเข้าประมูลเพื่อบีบหรือทิ้งห่างคู่แข่ง ก็เท่ากับว่าเดินตามเส้นทางที่ กสทช.กำหนด คือ การพยายามขายคลื่นในราคาแพงที่สุด และเอกชนก็คงต้องทนกับสภาพเส้นทางแบบนี้ในคลื่นอื่นๆ ที่จะประมูลในอนาคตอย่างเช่น คลื่น 700 เมกะเฮิรตซ์ หรือ 2600 เมกะเฮิรตซ์ รวมถึงคลื่นความถี่สูงมากๆ ที่จะนำมาใช้กับ 5จี ซึ่งจะทำให้ต้นทุนการให้บริการพุ่งสูงมาก จนอาจไม่คุ้มที่จะลงทุน จึงมีการส่งสัญญาณจากภาคเอกชนให้ กสทช.รู้ว่าต้นทุนค่าคลื่นเริ่มเป็นปัญหาต่ออุตสาหกรรมมากขึ้นเรื่อยๆ

นพ.ประวิทย์ ระบุว่า ในการประมูลคลื่น 1800 เมกะเฮิรตซ์ ครั้งนี้ กระทรวงการคลังมีหนังสือถึง กสทช.ว่า ขอให้จัดประมูลและนำส่งรายได้จากการประมูลภายในปี 2561 ด้วย โดยกระทรวงการคลังประมาณการรายได้จากสมมติฐานว่าคลื่นทั้ง 45 เมกะเฮิรตซ์ จะขายหมดและผู้ชนะการประมูลชำระเงินงวดแรกร้อยละ 50 ภายในเดือน ก.ย.นี้ เมื่อไม่มีผู้เข้าประมูล ประมาณการรายได้ก้อนนี้จึงพลาดเป้าไปหลายหมื่นล้านบาท แผนการใช้งบประมาณของรัฐก็อาจสะดุดหรือต้องหารายได้ทางอื่นมาชดเชย

นพ.ประวิทย์ กล่าวว่า เมื่อหมดสัมปทานแล้วเข้าสู่มาตรการเยียวยาก็ยังพบปัญหาในส่วนเงินนำส่งรัฐ เพราะการให้บริการตามมาตรการเยียวยาที่ผ่านมา ยังมีปัญหาการฟ้องคดี และมีการแจ้งในที่ประชุม กสทช.ว่ารัฐยังไม่ได้รับเงินแม้แต่บาทเดียว มาตรการเยียวยาครั้งใหม่นี้จะเหมือนหรือแตกต่างจากเดิม คงต้องติดตามกันต่อไป แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่า การไม่มีรายใดมาประมูลคลื่น 1800 เมกะเฮิรตซ์ ครั้งนี้ ฝ่ายที่ได้รับผลกระทบเต็มๆ ในทันทีคือ รัฐ ไม่ใช่เอกชน หรือผู้บริโภคที่จะได้รับผลกระทบในระยะยาว