ฟุตบอลที่มาจาก ‘ศรัทธา’

โดย ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย

“ฟุตบอล” น่าจะเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตของใครหลายคน บอกแบบไม่อายเลยว่าส่วนตัวเป็นแฟนบอลของทีมลิเวอร์พลู ตามเชียร์มา 20 กว่าปียังไม่ได้สัมผัสกับแชมป์พรีเมียร์ลีกสักครั้ง

สงสัยเหมือนกันว่าทำไมคนไทยถึงได้อินและมีอารมณ์กับฟุตบอลอังกฤษได้ถึงขนาดนี้ คำว่า “อิน” เนี่ยไม่ได้แค่หมายถึงเรื่องในสนามเท่านั้น แต่หมายถึงเรื่องนอกสนามด้วย

ตลอดสองทศวรรษที่ดูบอลในนามแฟนหงส์แดงมักจะโดนถากถางจากแฟนบอลฝั่งตรงข้ามเสมอว่า “เป็ด” “แชมป์ว่าว” “แชมป์ยุโรป 5 สมัย” บ้าง ย้อนกลับไปในวัยเด็กของตัวเองก็นับว่าเป็นคนกวนตีนในเรื่องฟุตบอลคนหนึ่งก็ว่าได้

ทุกครั้งที่ทีมบอลฝั่งตรงข้ามแพ้ ก็มักจะจัดหนักด้วยคำพูดเสียดสี และถากถาง เช่นเดียวกัน เวลาที่ทีมตัวเองแพ้ก็จะมักเจอสารพัดคำเย้ยหยันไม่ต่างกัน เรียกได้ว่าในสมัยเกือบจะมีการลงไม้ลงมือกันเลยทีเดียว

พอโตขึ้นมาและเข้าสู่วัยทำงาน บอลก็ได้ดูบ้างไม่ได้ดูบ้าง แต่ส่วนใหญ่จะไม่ค่อยได้ดูเท่าไหร เพราะเวลาดูลิเวอร์พลูทีไรมักเครียดทุกที เลยยอมรับว่าหลังๆ มานี้ไม่ค่อยอินกับฟุตบอลต่างประเทศเท่าไร

แต่สิ่งหนึ่งที่ไม่เคยเปลี่ยนเลยบรรดาคำเสียดสีและเย้ยหยันที่แฟนบอลเข้าห้ำหั่นกัน

ดูอย่างฟุตบอลยูฟ่า แชมเปียนส์ลีก นัดชิงชนะเลิศระหว่าง “ลิเวอร์พูล-เรอัล มาดริด” ปรากฏว่ามีแฟนบอลของแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ดออกมาเดือดเนื้อร้อนใจ และสถาปนาเป็นกองแช่งชัดเจน ทั้งที่แมนยูฯ ตกรอบฟุตบอลรายการนี้ไปตั้งแต่ปีมะโว้ และไม่ได้มีส่วนอะไรเกี่ยวกับฟุตบอลยุโรปนัดปิดฤดูกาล

ทุกคำถามเลยเกิดขึ้นมาในหัวและสงสัยว่า “ทำไมแฟนบอลลิเวอร์พูลและแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ในเมืองไทย” ถึงได้ต่างเกลียดกันเข้าไส้ขนาดนี้ พอเป็นเช่นนี้ก็สงสัยเพิ่มเติมขึ้นไปอีกว่าแล้วแฟนของทั้งสองทีมที่อังกฤษเกลียดกันเหมือนของเมืองไทยหรือเปล่า

ส่วนตัวโชคดีที่เมื่อหลายปีก่อนได้มีโอกาสเดินทางไปอังกฤษและสัมผัสฟุตบอลแบบอิงลิชชนอย่างแท้จริง ไม่ได้อยู่แค่ในลอนดอนแต่ได้ไปเมืองลิเวอร์พูลและแมนเชสเตอร์ ซึ่งทั้งสองเมืองเป็นเมืองแห่งฟุตบอลอย่างแท้จริง

ครั้งนั้นไกด์ท้องถิ่นก็เล่าถึงประวัติศาสตร์ของทั้งสองเมืองให้ฟังอย่างน่าสนใจ โดยต่างเป็นเมืองที่มีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมของอังกฤษเป็นอย่างมาก

ลิเวอร์พูล เป็นเมืองท่าและการขนส่ง และยังเป็นต้นกำเนิดของวงดนตรีชื่อดังอย่าง “เดอะบีเทิล” ส่วนแมนเชสเตอร์เป็นเมืองที่เน้นในเรื่องอุตสาหกรรมการผลิต จึงต่างเป็นคู่แข่งกันตั้งแต่นั้นมา

ตอนที่ไปทั้งสองเมืองครั้งนั้น ก็ได้เห็นว่าประชากรของเมืองเป็นคนที่บ้าบอลใช้ได้กันเลยทีเดียว อย่างตอนที่ไปเป็นแมตช์ที่ลิเวอร์พูลลงเตะในบ้าน ปรากฏว่าชาวเมืองส่วนใหญ่ต่างพร้อมใจกันใส่เสื้อประจำสโมสรและเดินกันเต็มเมืองไปหมด

นอกจากนี้ พอตกค่ำก็ได้มานั่งในคลับแห่งหนึ่งของเมืองลิเวอร์พูลชื่อว่า “The Cavern Club” คนเมืองลิเวอร์พูลก็มานั่งฟังเพลงและสนทนากันถึงเรื่องฟุตบอล

ประสบการณ์การไปอังกฤษแค่ 8-9 วันของผมคงไม่อาจชี้ขาดได้ว่าแท้จริงแล้วฟุตบอลแบบอิงลิชชนนั้นมันเป็นอย่างไรกันแน่

แต่สิ่งหนึ่งที่ได้เห็น คือ แฟนบอลที่โน่นของทั้งสองเมืองต่างเชียร์ทีมรักของตัวเองด้วยความศรัทธาและคิดว่าฟุตบอลมันเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ไม่ใช่แค่ความรักและไม่ได้ฉาบฉวยเหมือนกับแฟนบอลในบ้านเรา

ต้องยอมรับว่าแฟนบอลบ้านเราจะหนักไปทางพวกเกรียนเสียมากกว่า อ่านข้อมูลแค่ 2-3 บรรทัดและพิพากษาออกมา โดยไม่รู้ถึงที่มาและที่ไปของเรื่องต่างๆ อาศัยการประดิษฐ์คำเท่ๆ ขึ้นมาและสาดเข้าหากัน

หากจะบอกว่าการเชียร์ฟุตบอลของคนไทยจำนวนไม่น้อยไม่ได้มาจากความศรัทธาแบบแฟนบอลต้นฉบับที่ห่างออกไปจากประเทศไทยหลายพันกิโลเมตร

เอาเข้าจริงแล้วเวลานี้ใครต่อหลายคนก็ตัดสินในสิ่งที่อีกคนบนพื้นฐานของความฉาบฉวย อีกทั้งยังเอาตัวกูของกูเป็นไม้บรรทัดในการพิพากษา เห็นได้จากการแสดงความคิดเห็นของใครหลายคนบนสื่อสังคมสาธารณะต่อประเด็นใดประเด็นหนึ่ง

สังคมไทยของเรากำลังเดินหน้าเข้าสู่ความเสื่อมกันในเรื่องการเคารพความเป็นมุนษย์ของคนอย่างชัดเจน ตั้งตนเป็นศาลเตี้ยพิพากษาคน ทั้งๆ ที่สมมติฐานเหล่านั้นยังไม่ได้รับการพิสูจน์

ยิ่งไปกว่านั้น เราเองยังไม่ได้ให้ความเคารพในความแตกต่างกันของคนในสังคมกันมากพอ บางคนไม่ยอมรับฟังความคิดเห็นอีกด้าน เพียงแค่ความคิดนั้นเป็นเรื่องที่เราไม่อยากฟังเพราะเราไม่ได้รู้สึกว่าควรจะยอมรับมัน

กลายเป็นว่าเราจะเปิดรับในสิ่งที่เราอยากเปิดรับเท่านั้น ไม่ได้แยแสความแตกต่างที่กำลังเกิดขึ้นแวดล้อม

สังคมไทยทุกวันนี้กำลังเป็นอย่างที่ว่ามานี้ ขาดการ “คิด-วิเคราะห์-แยกแยะ” ไม่รู้เหมือนกันว่าความเส็งเคร็งของสังคมเมื่อไรจะหายไป