‘อยู่แบบพอดี มีแบบพอเพียง’

โดย ราช รามัญ/FB /nopraman

“อยู่แบบพอดี มีแบบพอเพียง”

คำว่า พอ เป็นคำที่พระสงฆ์นิยมนำเอามาสอนต่อผู้ที่มีจิตใจใฝ่ในธรรมะ เป็นคำสอนที่ประกอบไปด้วยธรรมะมากมายหลายอย่างรวมลงเอาไว้อยู่ในคำเพียงคำเดียว คนที่รู้จักคำว่า พอ ไม่จำเป็นว่าต้องเป็นคนที่เคยมีมามากเสมอไป บางครั้งอาจจะมีเข้าใจในมุมชีวิตอย่างลึกซึ้งก็สามารถกล่าวคำว่า พอ ได้เช่นกัน

ไม่ต่างอะไรกับคำว่า สันโดษ ที่ใครหลายคนมักจะเอียงเอนให้น้ำหนักไปที่เหตุ หมายถึง สันโดษ ในมุมของเหตุ อาทิ อยู่คนเดียวเงียบๆ อยู่ป่าอยู่เขา แต่คำว่า สันโดษ ในเชิงผลนั้นก็มีอยู่ กล่าวคือได้ผลอย่างไรก็พอใจกับผลลัพธ์ที่เราทำนั้น นั่นแลสันโดษที่ผล

วันก่อนได้สนทนาธรรมะกับ พล.ต.ม.ล.ภาณพ ภาณุมาศ กรรมการมูลนิธิบุคคลพอเพียง และประธานอนุกรรมการ ปกป้องสถาบันพระมหากษัตริย์ มูลนิธิบุคคลพอเพียง สนทนาธรรมะไปหลายเรื่องราว จากนายทหารที่เติบโตมาจากสายงานการข่าวหลาย 10 ปี ปัจจุบันหันมาทำงานและมีบทบาทเพื่อสังคมมากขึ้น

“แนวทางในการศึกษาธรรมะ ผมมักจะหาอ่านเองบ้าง และศึกษากับพระสงฆ์ที่มีความรู้ที่สอนตรงตามพระไตรปิฎก แต่รูปแบบของการใช้ภาษาอาจจะต้องให้ร่วมสมัยในการสื่อสารเพราะจะทำให้คนเข้าใจง่ายมากขึ้น ไม่มีปัญหาต่อการทำความเข้าใจและจุดประสงค์ที่พระพุทธเจ้าทรงสอน

หลวงพ่อสงบ ผมก็นับถือท่าน ตลอดทั้งในสายของหลวงพ่อวิชัยเขมิโย วัดถ้ำผาจม จ.เชียงราย แต่ท่านมีสำนักสงฆ์อยู่ที่แถวคลอง 6 นี่ผมก็เคยไปกราบไหว้ การจะกราบพระสงฆ์เราต้องเข้าใจว่า พระ คือ คนธรรมดาที่เสียสละตนมาศึกษาเรียนรู้และปฏิบัติ เพื่อเป็นตัวแทนในการสืบทอดพระศาสนา และถ้าท่านปฏิบัติดีปฏิบัติชอบท่านก็จะได้พบกับสิ่งที่ดีในชีวิตของท่านเอง แล้วนำเอามาสอนญาติธรรมต่อไป

สมัยก่อนตอนที่มีภารกิจทางใต้ ผมจะไปกราบหลวงพ่อทอง ท่านเป็นพระที่มีเมตตามาก ท่านอยู่อย่างเรียบง่าย หลายคนไปหาท่านเรื่องศักดิ์สิทธิ์ แต่ผมไปกราบท่านในเรื่องของธรรมะที่ท่านมี ซึ่งก็ไม่ผิดหวัง ได้ธรรมะหลายมุมมมองที่ท่านสอนด้วยคำพูดเรียบง่าย

ผมศึกษาธรรมะเน้นใช้ความคิด เน้นพิจารณาเป็นหลัก ไม่ได้เน้นแบบความเชื่อ เน้นด้วยการพิจารณาและพยายามปฏิบัติให้ตนเองไปถึงจุดนั้นให้ได้ ตามที่หลวงปู่หลวงพ่อสอน แล้วนำเอามาปรับใช้กับชีวิตของผมแบบธรรมดาเรียบง่าย”

แสดงว่าเน้นกราบพระปฏิบัติ

“ผมกราบพระหมดนั่นแหละ แต่ที่พิเศษผมจะศรัทธาในพระสายปฏิบัติ เพราะว่าการปฏิบัติเป็นการขัดเกลาใจ อีกอย่างเวลาที่ผมปฏิบัติผมจะได้มีแนวทางมากขึ้น อย่างหลวงปู่วัดสะแก อยุธยา ผมก็ศรัทธาในคำสอนของท่านมาก ท่านสอนให้รู้จักพอ คนเราถ้าเข้าใจในคำว่า พอ อย่างจริงๆ ชีวิตมีความสุขมาก ในหลวงรัชกาลที่ 9 ก็ทรงเน้นย้ำสอนเรื่องของการพอเพียง คนเราถ้ารู้จักคำว่า พอ นำขึ้นต้นหมายถึงอะไร

คำว่า พอ คือ การเอาใจของเรานำขึ้นเป็นที่ตั้ง คือ พอดี พอเพียง พอใจ พอแล้ว และอีกสารพัดพอ คนที่เข้าใจธรรมะ สิ่งที่ต้องมี คือ ความพอ

แต่ต้องเข้าใจก่อนว่า คำว่า พอเพียง ไม่ใช่หมายถึง การทำไร่ ทำสวน ทำนา อย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่คำว่า พอเพียง หมายถึง การดำรงอยู่ด้วยเหตุผล เหมาะสมกับฐานะของตนด้วย ด้วยการประมาณตนให้เป็น และที่สำคัญไม่นิยมทำอะไรที่หวังน้ำบ่อหน้า แต่ให้อยู่กับบ่อน้ำบ่อปัจจุบัน กินใช้น้ำบ่อปัจจุบันที่มีอย่างพอเพียงพอดี ถ้าทำได้ชีวิตจะมีความสุข ความสบายมาก”

แต่ผมมองว่าคนไทยยังลำบากอยู่ จะทำได้ไหม หรือคิดเห็นอย่างไรครับ...

“ผมมองต่างนะ...คำว่า ลำบาก ในมุมมองของผม คือ คนที่ยังมีปัจจัยสี่ไม่ครบ อาหารไม่มี ยารักษาโรคไม่มี เครื่องนุ่งห่มไม่มี ที่อยู่อาศัยไม่มี แต่ปัจจุบันดูเถอะเด็กนักเรียนนักศึกษามีมือถือกันทุกคน มีเน็ตใช้เพื่อการเรียนรู้ทุกคน เอาตรงๆ ว่าคนไทยไม่ลำบากเท่าไร ถ้าเขาใช้ชีวิตพอเพียงจริงๆ เขาจะมองเห็นเลยว่า เราไม่จน เราไม่ได้ลำบาก ถ้าเราเข้าใจชีวิตและรู้จักคำว่า พอดี พอเพียง แต่บางครั้งเราไปมองและคิดไกลออกนอกตัวมากเกินไป การพัฒนาตนเองจากจุดหนึ่งไปในจุดที่ดีกว่า ไม่ใช่เรื่องผิด ควรพัฒนาด้วยซ้ำ แต่ต้องค่อยเป็นค่อยไปอย่างมีสติ และรอบครอบ คือ ไปแบบไม่เป็นทุกข์ ถ้าไปแบบเป็นทุกข์ มันก็จะต้องทุกข์ตลอดไป

สิ่งที่ผมภูมิใจมากที่สุด คือ การที่ได้เกิดอยู่บนแผ่นดินไทย แผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์ทุกอย่าง และมีพระมหากษัตริย์ที่ทรงศีลทรงธรรม และทรงความยุติธรรมปกครองบ้านเมืองเสมอมาทุกรัชกาลและผมจะทำหน้าที่ผมให้สมบูรณ์ ในการปกป้องสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ เพื่อเป็นเสาหลักให้แก่คนไทย” นับได้ว่า พล.ต.ม.ล.ภาณพ ภาณุมาศ เป็นบุคคลที่ได้ศึกษาธรรมะด้วยความเข้าใจธรรมะอย่างแท้จริง และธรรมะที่พระพุทธเจ้าทรงสอน แท้จริงแล้วเน้นเรื่องของเข้าใจในธรรมชาติทั้งปวงของการดำรงอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขสงบอย่างแท้จริง