'นายูง'กาแฟแบรนด์อีสานรายแรก

โดย ยุทธพงษ์ กำหนดแน่

ผ่านประสบการณ์ล้มลุกคลุกคลานมาตั้งแต่ปี 2538 จนถึงปัจจุบันร่วม 23 ปีแล้ว ที่กาแฟนายูง เป็นแบรนด์ดังของ จ.อุดรธานี และมีแฟรนไชส์ร้านกาแฟนายูงทั่วประเทศมากถึง 37 สาขา และมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นอีกในอนาคต จากรสชาติที่เข้มข้นและกลิ่นกาแฟที่หอมกรุ่น

สมเกียรติ อ่อนรู้ที ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกาแฟนายูง อ.นายูง จ.อุดรธานี เล่าถึงจุดเริ่มต้นที่เขาและสมาชิกร่วมกันฝ่าฟันอุปสรรค ร่วมกันเรียนรู้ ร่วมกันล้มลุกคลุกคลานก่อตั้งกิจการขึ้นมาได้อย่างมั่นคงในทุกวันนี้ ว่า นับตั้งแต่ราวปี 2538 มีเอกชนมาส่งเสริมปลูกกาแฟในสวนยางพาราให้กับเกษตรกรในพื้นที่ อ.นายูง โดยนำเอาต้นพันธุ์กาแฟและปัจจัยการผลิตต่างๆ มาขายให้แก่เกษตรกร โดยสัญญาว่าจะมารับซื้อผลผลิต แต่ครั้นเมื่อกาแฟที่ปลูกไว้ออกผลผลิตก็กลับหนีหน้าหายไป ทิ้งให้เกษตรกรเดือดร้อนไม่มีตลาดส่งขาย ต้องรวบรวมไปขายต่างจังหวัด จนไปถึงพื้นที่ทางภาคใต้ ทำให้เกษตรกรตัดสินใจตัดทิ้ง บางรายปล่อยทิ้งร้าง ประกอบกับราคายางพาราดี ทำให้การปลูกกาแฟถูกทิ้งไป

“กระทั่งปี 2557 ในภาวะราคายางพาราตกต่ำ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานีในขณะนั้น มอบหมายให้นายอำเภอและเกษตรอำเภอนายูงหาหนทางช่วยชาวบ้านและเลือกกาแฟ โดยคัดเลือกเกษตรกร 60 ราย เดินทางไปศึกษาดูงานปลูกและแปรรูปกาแฟจากหลายๆ พื้นที่ นำความรู้กลับมาสร้างกลุ่ม ขณะนั้นพื้นที่ปลูกเริ่มเพียง 40 ไร่ ปัจจุบันมีสมาชิก 218 ราย พื้นที่ปลูกกาแฟพันธ์ุอราบิก้า 800 ไร่ และพันธ์ุโรบัสตา 1,000 ไร่ และยังขยายพื้นที่ปลูก ซึ่งเกษตรกรจะมีรายได้เพิ่มไร่ละ 3,500-5,000 บาท”

สมเกียรติ บอกว่า การเริ่มต้นกลุ่ม เพื่อปลูก ผลิต และแปรรูป ไม่ได้ประสบความสำเร็จทันที มีปัญหาต้องมาช่วยกันประคับประคอง คณะกรรมการกลุ่มก็เปลี่ยนมา 3 รุ่น รสชาติกาแฟที่ยังไม่ถูกใจลูกค้า เวลาผ่านไปกว่า 1 ปี จึงมีแบรนด์ของ “กาแฟนายูง” กาแฟอีสานรายแรกขึ้น

“ช่วงนั้นเราคิดเพียงว่า อ.นายูง มีนักท่องเที่ยวเดินทางมามาก ที่วัดป่าภูก้อน หรือสถานที่ธรรมชาติสวยงาม จึงอยากมีกาแฟมาเป็นเอกลักษณ์ จากรสชาติที่เราปลูกและแปรรูปได้ ทำให้วันนี้มีสาขาทั่วประเทศ 37 สาขาแล้ว โดยสาขาที่มียอดจำหน่ายสูงสุดคือ สาขาสนามบินอุดรธานี ซึ่งทราบได้จากยอดการสั่งซื้อกาแฟสูงสุด คือสัปดาห์ละ 20 กิโลกรัม”

แฟรนไชส์กาแฟนายูงจะคั่วบดเมล็ดกาแฟตามคำสั่งซื้อสัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง ทำให้กาแฟคั่วใหม่ๆ มีกลิ่นหอม รสชาติเข้มข้นทุกแบบ บรรจุเสร็จจัดส่งให้ลูกค้าทันที มีทั้งที่ติดแบรนด์กาแฟนายูงและไม่ติดแบรนด์ ในราคากิโลกรัมละ 450 บาท สำหรับสมาชิก ส่วนราคาสำหรับผู้ที่ไม่ได้เป็นสมาชิก กิโลกรัมละ 500 บาท มีผลกำไรให้กลุ่มเดือนละ 3-4 หมื่นบาท และผลประกอบการที่ผ่านมาก็น่าพอใจอย่างยิ่ง

“ช่วง 2 ปีที่ผ่านมา กลุ่มจ่ายเงินปันผลทั้งหมด คือ ปีแรก 15% ปีที่สอง 31.14% ผลประกอบการปีนี้คาดว่าจะจ่ายปันผล 15%”

ปัจจุบัน “กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกาแฟนายูง” มีหุ้น 2,500 หุ้น หุ้นละ 100 บาท รายละไม่เกิน 500 หุ้นผู้สนใจมาลงทุนแฟรนไชส์กาแฟนายูงจะลงทุนครั้งแรก 6,000 บาท จะได้กาแฟ 5 กิโลกรัม แก้วร้อน-เย็นเสื้อยืด 1 ตัว และป้าย 1 ชุด แต่ต้องซื้อหุ้นอีก 2,000 บาท เพื่อให้เกิดความเป็นเจ้าของร่วมกัน โดยชื่อร้านสามารถนำไปขึ้นต้นหรือลงท้ายแบรนด์ได้ ทุกปีจะเชิญแฟรนไชส์มาพูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันเป็นประจำ

เป็นอีกหนึ่งผลิตภัณฑ์ของชุมชนที่ร่วมกันสร้างสรรค์โดยคนในชุมชน เพื่อประโยชน์ของชุมชน