การจ้างงานผู้สูงอายุ (12)

งานวิจัยโครงการพัฒนาโมเดลการจ้างงานสำหรับผู้สูงอายุในอุตสาหกรรมยานยนต์ของไทย ภายใต้การสนับสนุนจาก สกว. พบว่าอุตสาหกรรมยานยนต์มีแนวทางการจ้างงานผู้สูงอายุแตกต่างจากงานอื่น ด้วยช่วงวัยที่แตกต่างกัน ทำให้การกำหนดรายละเอียดการจ้างงานบางประเด็นต้องกำหนดแตกต่างกัน โดยจำแนกผู้สูงอายุเป็น 3 กลุ่ม

กลุ่มแรก คือ ผู้ที่มีอายุ 55-60 ปี เนื่องจากสถานประกอบการอุตสาหกรรมยานยนต์มิได้ใช้เกณฑ์การเกษียณอายุในมาตรฐานเดียวกัน บางแห่งกำหนดไว้ที่อายุ 55 ปี บางแห่ง 60 ปี ประกอบกับข้อเท็จจริงที่สำนักงานสภาที่ปรึกษาเพื่อพัฒนาแรงงานแห่งชาติ (2556) รายงานว่า แรงงานตัดสินใจเกษียณอายุเพื่อให้ได้รับบำเหน็จและตามเงื่อนไขของพระราชบัญญัติประกันสังคม ระบุการเกิดสิทธิในบำนาญของแรงงานตามมาตรา 33 ส่งผลให้แรงงานอาจออกจากการทำงานเมื่ออายุครบ 55 ปี เพื่อให้เกิดสิทธิได้รับบำนาญหรือบำเหน็จ หรืออาจออกจากงานและรอเวลาเพื่อให้เกิดสิทธิในบำเหน็จที่เป็นเงินก้อนมากกว่ารับบำนาญ นอกจากนี้สถานประกอบการหรือรัฐสามารถจ้างงานได้อย่างเต็มเวลาถึงอายุ 60 ปี จึงกำหนดให้กลุ่มแรกเป็นผู้สูงอายุที่มีอายุ 55-60 ปี กลุ่ม 2 อายุ 61-65 ปี และกลุ่ม 3 อายุ 66 ปีขึ้นไป

การจ้างงานผู้สูงอายุในอุตสาหกรรมยานยนต์นี้ นับเป็นการจ้างงานในกรณีของความสมัครใจกันระหว่างสถานประกอบการกับผู้สูงอายุในลักษณะของการจับคู่งานเป็นกรณีๆ ไป มิใช่การขยายอายุการเกษียณสำหรับทุกคน

ผลการวิจัยพบว่างานที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุ คือ งานเดิมที่เคยทำก่อนการเกษียณอายุ โดยต้องไม่เป็นงานที่มีความเสี่ยงสูง ไม่ต้องใช้กำลังมาก และไม่ควรเป็นงานที่ต้องใช้สายตา หรืออยู่ในสถานที่มีเสียงดังเกินไป ดังนั้นงานที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุควรเป็นงานที่เกี่ยวกับการให้คำปรึกษา การสอนผู้อื่น หัวหน้างาน หรือในสำนักงานที่เน้นงานเอกสาร

เสียงสะท้อนจากผู้ให้ข้อมูลส่วนหนึ่งบอกว่าความรู้พื้นฐานในโรงงานเป็นสิ่งจำเป็น เพราะถ้าผู้สูงอายุถนัดด้านนี้แต่เราไปใช้อีกอย่าง เรื่องที่เขาอยากจะทำงานต่อก็ลำบาก หรือเคยทำงานตำแหน่งนั้นอยู่แล้วก็ไม่มีปัญหา เหมือนที่ปรึกษา

ลักษณะงานที่เหมาะสมในความคิดของอุตสาหกรรมยานยนต์ จึงน่าจะเป็นงานที่ใช้ประสบการณ์และแนวความคิดมากกว่ากำลัง เพราะอายุมากแล้ว อาจจ้างเป็นที่ปรึกษา หรือทำงานฝ่ายบริหารระดับที่เขาทำอยู่ ใช้สมอง ใช้ประสบการณ์ ส่วนงานที่อาจจะใช้แรงงานด้วยก็ลดบทบาทลง เพราะความเฉื่อยชาของความเป็นผู้สูงวัย แต่ไม่ว่ารุ่นไหนประสบการณ์ก็จะสู้รุ่นที่ผ่านมาไม่ได้