ข้าชื่อ...เจย์-ซี

06 พฤษภาคม 2561

เมื่อได้มีโอกาสดูรายการ Show Me The Money Thailand (ทรูโฟร์ยู ช่อง 24) และ The Rapper (เวิร์คพอยท์)

โดย เพ็ญแข สร้อยทอง

เมื่อได้มีโอกาสดูรายการ Show Me The Money Thailand (ทรูโฟร์ยู ช่อง 24) และ The Rapper (เวิร์คพอยท์) บนจอโทรทัศน์ทำให้เราและใครๆ ตระหนักถึงอิทธิพลของวัฒนธรรมฮิปฮอปในเมืองไทย เห็นได้จากคุณภาพ ความสามารถรวมทั้งจำนวนของผู้ที่มาร่วมแข่งขันเพื่อค้นหาศิลปินฮิปฮอปหรือแร็ปเปอร์หน้าใหม่จากทั้งสองรายการ อาจบางทีที่เคยคิดว่า ฮิปฮอปนั้นอยู่ห่างไกลจากเรา แต่แท้จริงแล้วอาจจะใกล้กว่าที่คาด ด้วยมีบางสิ่งบางอย่างที่เชื่อมต่อได้ และเป็นสากล อย่างหนึ่งคือ ไม่ว่าจะอเมริกันผู้ให้กำเนิดฮิปฮอปหรือไทยต่างก็มี “สตอรี่” ซึ่งจะบอกกล่าวเล่าขาน

ในเวลาไล่เลี่ยกัน ผู้เขียนก็ได้ดู “เสวนาฮาเฮกับเดวิด เลตเทอร์แมน” (My Next Guest Needs No Introduction) เป็นซีรี่ส์ที่มีให้ชมได้ทางเน็ตฟลิกซ์ โดยสุดยอดพิธีกรและดาราตลก ซึ่งหวนคืนสู่วงการโทรทัศน์อีกครั้ง รายการนี้เขาทำเป็นซีรี่ส์หกตอน ตอนละ 60 นาที ออกฉายเดือนละตอน ในแต่ละตอน เดฟ จะเชิญแขกพิเศษมาร่วมพูดคุยกับเขา โดยแขกคนล่าสุดของเดฟคือ “เจย์-ซี” ผู้ยิ่งใหญ่แห่งฮิปฮอปในปัจจุบัน

เจย์-ซี ชื่อนี้ไม่ต้องการคำแนะนำ (อย่างชื่อรายการของ เดวิด เลตเทอร์แมน) เขา คือ แร็ปเปอร์ โปรดิวเซอร์ และนักธุรกิจ ผู้ซึ่งมีผลงาน 13 อัลบั้ม เป็นเจ้าของ 21 รางวัลแกรมมี่ ปีนี้เขาได้ชื่อว่าเป็นศิลปินฮิปฮอปซึ่งร่ำรวยที่สุดในโลก ด้วยทรัพย์สินหลายหมื่นล้าน แทนที่ ฌอน จอห์น คอมบ์ส หรือ ดิดดี้ ในชีวิตส่วนตัว เจย์-ซี และซูเปอร์สตาร์ บียอนเซ มีลูกด้วยกันสองคน และเป็นครอบครัวที่ทรงอิทธิพลแห่งฮอลลีวู้ดซึ่งใครๆ ก็จับตามอง

ชอว์น คอรีย์ คาร์เตอร์ เกิดเมื่อวันที่ 4 ธ.ค. 1969 ที่นิวยอร์ก ซิตี้ เขาเติบโตโดยการเลี้ยงดูของแม่ ผ่านชีวิตวัยรุ่นอันโลดโผนลำบาก ก่อนจะกลายมาเป็นที่รู้จักในชื่อ เจย์-ซี ซึ่งเริ่มก้าวแรกในวงการดนตรีด้วยการเป็นศิลปินเมื่อปี 1996 กับอัลบั้มแรก Reasonable Doubt ที่ถูกยกย่องให้เป็นหนึ่งในอัลบั้มยอดเยี่ยมตลอดกาล จากนั้นเขาก็ได้สวมหมวกอีกหลายๆ ใบ มีชื่อเสียงทั้งในวงการดนตรี วงการแฟชั่น ธุรกิจร้านอาหาร ฯลฯ

ล่าสุด เจย์-ซี เข้าสู่วงการหนัง โดยการนั่งแท่นเป็นโปรดิวเซอร์ทำหนังสารคดี Time : The Kalief Browder Story เล่าเรื่องราวของเด็กวัยรุ่นผิวสีซึ่งถูกกล่าวหาว่าเป็นขโมย ถูกจองจำเพราะสิ่งที่เขาไม่ได้ทำในคุกสุดโหด สองปีหลังจากที่ได้รับการปล่อยตัว หนุ่มน้อยฆ่าตัวตาย การเสียชีวิตของเขาสันนิษฐานว่า เป็นผลมาจากการถูกทารุณกรรมทางร่างกายและจิตใจในคุก ต่อมานักเคลื่อนไหวได้ออกมาเรียกร้องให้มีการปฏิรูประบบยุติธรรม

สารคดีเรื่องดังกล่าวคือ ส่วนหนึ่งของงานที่ เจย์-ซี ใช้เงินทองและชื่อเสียงของเขามาเคลื่อนไหวเพื่อสังคม โดยเฉพาะช่วยคนผิวสีทั้งแอฟริกันอเมริกัน และลาติโน ได้รับความยุติธรรม เจย์-ซี ยังให้ทุนเพื่อช่วยเด็กผิวสีให้ได้เรียนในมหาวิทยาลัย สำหรับ เจย์-ซี ในอดีตก็หวุดหวิดจะต้องไปจบชีวิตในคุก โชคยังดีที่มีดนตรีพาเขาออกมา

อัลบั้มล่าสุดของ เจย์-ซี ชื่อ 4:44 ออกเมื่อกลางปีที่แล้ว งานชุดนี้ถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลแกรมมี่สาขาอัลบั้มแห่งปี ได้รับความนิยมจากคนฟัง ทั้งยังได้รับคำชื่นชมจากเหล่านักวิจารณ์ในแง่ที่เป็นงานฮิปฮอปที่เปี่ยมอารมณ์ และนำเสนอประเด็นที่ค่อนข้างส่วนตัวมากอย่างที่ เจย์-ซี ไม่เคยทำมาก่อน

ระหว่างการพูดคุย เดวิด เลตเทอร์แมน ถาม เจย์-ซี ว่า การแร็ป คือ การเล่าประวัติชีวิตของศิลปินใช่ไหม ราชาแห่งเพลงฮิปฮอปบอกว่า ไม่ใช่! พวกเขาเพียงแต่เล่าเรื่องราว

เรื่องราวที่แร็ปออกมาอาจจะเป็นเรื่องจริงของผู้เล่า หรือเป็นประเด็นทางสังคมและโลกที่ผ่านพบมา เจย์-ซี บอกให้ เดวิด เลตเทอร์แมน (และคนดู) ได้เข้าใจถึงความเป็นภาษาสากลของดนตรี การเล่าเรื่องเพื่อหาจุดร่วมของศิลปินและคนฟัง ซึ่งจะกลายเป็นพลัง

ในวัย 48 ปี เจย์-ซี ยังคงดุ่มเดินไปบนถนนดนตรี ซึ่งเขาก็ไม่รู้ว่าจะทำไปถึงเมื่อไหร่ “นานเท่าที่ผมมีความจริงให้พูด และข้อมูลให้เล่า” สำหรับเขาการเล่าเรื่องผ่านเพลงก็เป็นเหมือนการทบทวนประสบการณ์ของผู้เล่า ในมุมของคนฟังเพลงฮิปฮอปหรือเพลงแร็ปก็สามารถสะท้อนกระตุ้นให้พวกเขาได้ขบคิดเรียนรู้ หรืออย่างน้อยที่สุดก็ได้ “ความบันเทิง” &O5532;