น้ำมันล่วงหน้าได้คุ้มเสีย

สร้างความกังขาไปทั่ว เมื่อ รมว.พลังงาน สั่งให้หารือกับผู้ค้าน้ำมัน เพื่อให้มีการเปลี่ยนแปลงราคาให้เสร็จก่อน จึงจะประกาศให้สาธารณชนทราบ เนื่องจากการประกาศราคาล่วงหน้าอาจชี้นำตลาด ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงราคาไปในทิศทางเดียวกัน และไม่เกิดการแข่งขันกันลดราคาหน้าสถานีบริการน้ำมันหรือปั๊ม

ทางหน่วยงานรัฐที่รับผิดชอบเรื่องดังกล่าวชี้แจงว่า เรื่องนี้เป็นการขอความร่วมมือ ห้ามแจ้งข่าวการปรับเพิ่มหรือลดราคาน้ำมันเชื้อเพลิงล่วงหน้า หรือกรณีผู้ค้าน้ำมันตั้งแต่ 2 รายขึ้นไปปรับราคาในอัตราที่เท่ากันในเวลาเดียวกัน เพราะไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์นโยบายการส่งเสริมการแข่งขัน และไม่ตรงเจตนารมณ์ พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 โดยจะขอให้กระทรวงพาณิชย์มาติดตามตรวจสอบ เพื่อให้การค้าน้ำมันมีการแข่งขันที่โปร่งใสและเป็นธรรมมากขึ้น

ขณะที่กระทรวงพาณิชย์บอกว่า หากมีการใช้อำนาจเหนือตลาดสร้างการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม ก็พร้อมเข้าไปดูแลและใช้กฎหมายดำเนินการ หากรายไหนเห็นว่าถูกใช้อำนาจเหนือตลาด ก็สามารถร้องเรียนเข้ามาได้ ส่วนการดูแลด้วยกฎหมายอื่น เช่น พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542 หากมีการขายน้ำมันราคาเกินกว่าที่ปิดป้ายแสดงราคา จะผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการมีโทษสูงสุดจำคุก 7 ปี ปรับ 1.4 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แต่ไม่ได้กำหนดให้ธุรกิจขายปลีกน้ำมันจะต้องประกาศราคาขายล่วงหน้า กรณีนี้น่าจะเป็นเรื่องที่เอกชนไปทำเอง ทางการเพียงแต่กำหนดต้องมีการปิดป้ายราคาที่หน้าสถานีบริการน้ำมันไว้อย่างชัดเจนเท่านั้น

จากภาพรวมเบื้องต้นจึงเป็นที่สงสัยว่า การห้ามไม่ให้ประกาศขึ้นหรือลดราคาขายปลีกน้ำมันล่วงหน้า จะทำให้เกิดการฮั้วราคาหรือชี้นำราคาไม่เกิดการแข่งขันราคาขายปลีกเสรีมากแค่ไหน ถ้าหากมีการฮั้วราคาจริง ต่อให้ประกาศราคาขายปลีกล่วงหน้าหรือไม่ประกาศ เรื่องนี้หน่วยงานที่รับผิดชอบต้องเข้าไปลงโทษจับปรับให้เต็มที่กับความผิดที่ฮั้วอยู่แล้ว

ทั้งนี้ การประกาศขึ้นหรือลดราคาขายปลีกน้ำมันล่วงหน้า 1 วันในปัจจุบัน สิ่งนี้มองในแง่ของผู้บริโภคเป็นข้อมูลส่วนหนึ่งในการช่วยตัดสินใจให้เติมหรือไม่เติมน้ำมันก่อนที่ราคาน้ำมันจะปรับขึ้นในวันพรุ่งนี้ หากประกาศว่าพรุ่งนี้จะลดราคาขายปลีก ผู้บริโภคที่ยังพอมีน้ำมันเหลืออยู่ก็จะไม่เติมน้ำมันหรือเติมน้อยเพื่อรอลดราคาในวันพรุ่งนี้ แต่ถ้าจะขึ้นราคาก็จะเติมน้ำมันเต็มถังกันเลย

สำหรับประเด็นห้ามแจ้งปรับราคาขายปลีกล่วงหน้าก่อนขึ้นหรือลงราคา ซึ่งทางรัฐหวังว่าเมื่อไม่มีการชี้นำว่าพรุ่งนี้จะเป็นอย่างไร จะทำให้เกิดการแข่งขันลดราคาเพื่อดึงผู้ใช้น้ำมัน สิ่งนี้น่าจะมีเหตุผลหรือการศึกษารับรองให้เห็นเป็นรูปธรรมกว่านี้ ว่าจะทำให้ผู้ให้บริการสถานีน้ำมันแต่ละราย จะมีการแข่งขันลดราคากันจริง เพราะในแง่ของผู้ใช้รถยนต์หรือผู้บริโภคมีข้อเสียแน่ คือจะไม่มีข้อมูลล่วงหน้าก่อนจะเลี้ยวรถเข้าไปเติมน้ำมัน หรือไม่มีทางรู้เลยว่าถ้าชะลอไปเติมน้ำมันพรุ่งนี้จะราคาถูกลงหรือขึ้นเหมือนปัจจุบัน

ดังนั้น ในเบื้องต้นจึงยังไม่เห็นประโยชน์จากการขอความร่วมมือห้ามประกาศขึ้นหรือลดราคาขายปลีกล่วงหน้า 1 วัน ระหว่างจะทำให้ผู้ค้าน้ำมันแข่งกันลดราคามากขึ้น กับข้อเสียที่ประชาชนทั่วไปจะไม่ได้ข้อมูลว่าพรุ่งนี้จะลดหรือขึ้นราคาน้ำมันแต่อย่างไร เพราะถ้ากรณีดังกล่าวเป็นการชี้นำราคาหรือฮั้วราคา รัฐมีกฎหมายไปจัดการได้อยู่แล้ว จึงขอให้รัฐเปิดเผยข้อมูลถึงประโยชน์ที่ได้ให้มากกว่านี้