เตรียมความพร้อมชีวิตคู่ วางแผนครอบครัวเพื่ออนาคตลูก

โดย โสภิตา สว่างเลิศกุล [email protected]

เมื่อปี 2554 หรือ 7 ปีที่แล้ว มีการประกาศว่าประชากรบนโลกได้มีจำนวนครบ 7,000 ล้านคน ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วถึง 1,000 ล้านคน ภายในระยะเวลาเพียง 12 ปี เพราะเมื่อปี 2543 มีจำนวนประชากรประมาณ 6,000 ล้านคน

สำหรับในประเทศไทย สถาบันวิจัยประชากรและสังคม ได้เผยแพร่ในสารประชากร มหาวิทยาลัยมหิดล เดือน ม.ค.ของทุกปี ทั้งฉบับภาษาไทยและอังกฤษ เพื่อเผยแพร่ดัชนีทางประชากร โดยใช้ข้อมูลที่มีอยู่ล่าสุดนำมาคาดประมาณประชากรของแต่ละปี

ในปี 2561 นี้ ประเทศไทยจะมีประชากรคาดประมาณอยู่ที่ 66,234,000 คน มีอัตราการเกิดเพียง 12.9 ต่อ 1,000 คน ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับดี ทั้งนี้เป็นเพราะหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนได้ช่วยกันส่งเสริมและรณรงค์ให้ความรู้ในเรื่องการวางแผนครอบครัวให้กับประชาชนได้ดีเสมอมา

การวางแผนครอบครัว คือการที่คู่สามีและภรรยาตกลงร่วมกันเพื่อวางแผนเกี่ยวกับการมีบุตรของครอบครัว โดยอาจใช้วิธีทางธรรมชาติ การใช้ยา หรืออุปกรณ์เพื่อช่วยให้การมีบุตรสำเร็จได้ดีมากขึ้น

การเตรียมตัวเป็นพ่อแม่ที่ดี เพื่อให้ลูกได้เติบโตเป็นคนดี มีคุณภาพ และมีความสุข พ่อแม่ควรตกลงพร้อมใจที่จะมีลูกด้วยกัน และให้ลูกเกิดมาพร้อมกับความรักของทั้งสองคน ต้องมีวุฒิภาวะทางอารมณ์ที่พร้อมจะเป็นพ่อคนแม่คน แสดงให้ลูกเห็นว่าพ่อแม่รักเขามากขนาดไหน

การวางแผนครอบครัวด้วยความอบอุ่น เตรียมพร้อมทางด้านร่างกาย ออกกำลังกายเป็นประจำจะช่วยให้ร่างกายแข็งแรงและมีสุขภาพจิตที่ดี พ่อแม่ที่มีร่างกายแข็งแรง สุขภาพดี ย่อมมีโอกาสคลอดลูกที่แข็งแรงและมีสุขภาพดีเช่นกัน

แต่อย่างไรก็ตาม การตรวจสุขภาพของทั้งสองฝ่ายก่อนแต่งงานหรือก่อนตั้งครรภ์ก็เป็นอีกหนึ่งเรื่องสำคัญที่ไม่ควรละเลย เพราะหากพบปัญหาตั้งแต่เนิ่นๆ คุณหมอจะช่วยแก้ไขได้ทันท่วงที หรือให้คำแนะนำได้ตามสมควร

เพราะอย่างโรคประจำตัวบางโรคของแม่นั้น ก็มีผลต่อลูกน้อยในครรภ์อย่างมาก และบางโรคอาจเป็นอุปสรรคใหญ่ต่อการตั้งครรภ์เลยก็ว่าได้ อย่างเช่น โรคหัวใจ โรคลมบ้าหมู โรคไต โรคเบาหวาน โรคเอดส์ ฯลฯ แต่ทว่าอย่าเพิ่งวิตกกังวลใจไปก่อนว่าตนเองจะมีลูกไม่ได้

นพ.กฤตยะ กฤตย์ประชา แพทย์สูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา เวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ โรงพยาบาลพระรามเก้า ให้ข้อมูลถึงการวางแผนมีลูกน้อยมาเติมเต็มครอบครัวให้อบอุ่นและสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น

“การเตรียมตัวในการวางแผนครอบครัวเบื้องต้น ด้วยวิธีง่ายๆ คือขั้นแรก ดูแลสุขภาพให้สมบูรณ์แข็งแรง ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ งดการสูบบุหรี่และดื่มเหล้า หลีกเลี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ฉีดวัคซีนที่จำเป็นให้ครบถ้วน”

สำหรับฝ่ายหญิง นพ.กฤตยะ แนะนำให้กินยาโฟลิค เอซิด (Folic Acid) วันละ 1 เม็ด ก่อนตั้งครรภ์ล่วงหน้าอย่างน้อย 3 เดือน เพื่อป้องกันภาวะความพิการทางสมองของเด็ก (Neural tube defect) และที่สำคัญแนะนำให้มีลูกก่อนอายุ 35 ปี

“เพราะการตั้งครรภ์จะยากขึ้นหลังอายุดังกล่าว ขั้นที่สอง พบแพทย์เพื่อตรวจดูว่าเราเป็นคู่รักที่เสี่ยงต่อการมีลูกง่ายหรือยาก หรือถ้าตั้งครรภ์ไปแล้วมีโอกาสที่ลูกจะผิดปกติหรือไม่ ยกตัวอย่างเช่น ถ้ามีโรคประจำตัวเบาหวานที่ควบคุมน้ำตาลไม่ดี ก็จะมีความเสี่ยงเด็กพิการได้ หรือมีประวัติปวดประจำเดือนมาก ประจำเดือนมาผิดปกติ ตรวจพบเนื้องอกมดลูก ถุงน้ำรังไข่ ก็อาจจะมีความเสี่ยงมีลูกยากตามมาได้ และขั้นที่สาม ตรวจเลือดเพื่อเตรียมตัวก่อนมีลูก”

นพ.กฤตยะ ชี้ว่าที่นิยมตรวจกันคือความผิดปกติของเม็ดเลือด (CBC) โรคที่พบบ่อย คือ โรคทาลัสซีเมีย (Thalassemia) สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมไปให้ลูกได้ โดยกรณีถ้าลูกเป็นชนิดรุนแรง ก็จะมีภาวะซีด ตับโต ต้องให้เลือดบ่อยๆ หลังคลอด หรือบางรายอาจจะเสียชีวิตระหว่างตั้งครรภ์ได้ โดยเฉพาะหมู่เลือดและชนิดหมู่เลือด (Blood group ABO and Rh)

“บ่อยครั้งที่เราจะได้ยินการขอบริจาคหมู่เลือดหายาก ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องใช้เลือดโดยเฉพาะช่วงคลอดลูกจะได้มีการเตรียมเลือดได้ทันท่วงที โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น การติดเชื้อเอชไอวี (HIV) ซิฟิลิส เป็นต้น การตรวจหาโรคและภูมิต้านทานต่อไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B) ถ้ามารดาติดเชื้อ ก็จะมีความเสี่ยงติดต่อไปยังลูกได้ โดยถ้าเด็กได้รับเชื้อนี้ ก็จะส่งผลต่อการเกิดภาวะตับอักเสบและตับแข็งตามมา”

ในกรณีที่ยังไม่มีภูมิต้านทาน นพ.กฤตยะ แนะนำให้ฉีดวัคซีนรวม 3 เข็มก่อนการตั้งครรภ์ (0, 1 ,6 เดือน) ส่วนการตรวจหาภูมิต้านทานต่อหัดเยอรมัน (Rubella) ถ้าติดเชื้อในระหว่างตั้งครรภ์มีโอกาสที่เด็กจะพิการสูงมาก

“หมอแนะนำให้ฉีดวัคซีน 1 เข็มก่อนตั้งครรภ์อย่างน้อย 1 เดือน ขั้นที่สี่ ในกรณีที่ปล่อยมีบุตรมาแล้วเกิน 1 ปี ซึ่งเข้าได้กับภาวะมีบุตรยาก หมอแนะนำให้เพิ่มการตรวจน้ำเชื้ออสุจิฝ่ายชายร่วมด้วย (Semen Analysis) ซึ่งพบสาเหตุที่ทำให้มีบุตยากได้ถึงร้อยละ 40 พอๆ กับฝ่ายหญิง”