สืบตำนานถนนข้าวเหนียว ต้นแบบสงกรานต์สารพัด ‘ข้าว’

โดย จักรพันธ์ นาทันริ

เทศกาลสงกรานต์สำหรับภาคอีสาน ต้องยอมรับว่าจ.ขอนแก่น เป็นจังหวัดที่นักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติต่างให้ความสนใจเดินทางมาร่วมเล่นน้ำสงกรานต์และร่วมกิจกรรมต่างๆ จนกลายเป็น 1 ในพื้นที่เล่นน้ำสงกรานต์ที่สำคัญของประเทศไทยซึ่งพลาดไม่ได้ โดย “ถนนข้าวเหนียว” พื้นที่เล่นสงกรานต์ของ จ.ขอนแก่น ถือเป็นต้นแบบของถนนข้าว พื้นที่เล่นสงกรานต์ที่ผุดขึ้นตามมาในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ เป็นพื้นที่เล่นสงกรานต์ไร้อบายมุขและเครื่องดื่มมึนเมา

เช่นเดียวกันกับปี 2561 เทศบาลนครขอนแก่นในฐานะแม่งานหลัก ผนึกพลังร่วมกับ จ.ขอนแก่น องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยสำนักงานขอนแก่น สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และหน่วยงานภาครัฐและเอกชน จัดกิจกรรมขึ้นในช่วงระหว่างวันที่ 8-15 เม.ย. ด้วยแนวคิดการจัดงานที่ชัดเจนว่า “สาดคักคัก สาดให้ม่วน”

ธีระศักดิ์ ฑีฆายุพันธ์ุ นายกเทศมนตรีนครขอนแก่น (ทน.) บอกว่า กิจกรรมงานประเพณีสุดยอดสงกรานต์อีสาน เทศกาลดอกคูนเสียงแคนและถนนข้าวเหนียว ประจำปี 2561 นั้น กำหนดรูปแบบของการจัดงานออกเป็น 2 ช่วง เพื่อให้นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ซึ่งขณะนี้ทยอยเดินทางเข้ามาในพื้นที่แล้วได้ร่วมกิจกรรม ประกอบด้วย ช่วงแรกคือระหว่างวันที่ 8-13 เม.ย. บริเวณริมบึงแก่นนคร ภายใต้แนวคิดการให้ความสำคัญกับการจัดงานเกี่ยวกับการส่งเสริมทำนุบำรุงพระศาสนา วัฒนธรรมประเพณี การละเล่น การแสดงกิจกรรมความเป็นพื้นบ้านวิถีอีสาน ได้แก่ พิธีเปิดงาน พิธีทำบุญตักบาตร และการรดน้ำขอพรผู้สูงอายุ การประกวดร้องเพลง “สุดยอดหมอลำแดนดอกคูน” ตลอดจนการแสดงวงดนตรีลูกทุ่งหมอลำฟรี และหนังจอยักษ์ การออกร้านจำหน่ายสินค้า

“กิจกรรมต่อมา ซึ่งถือเป็นไฮไลต์ของงาน คือในช่วงระหว่างวันที่ 12-15 เม.ย. บริเวณถนนข้าวเหนียว คือถนนศรีจันทร์ ได้กำหนดรูปแบบของการจัดงานที่แสดงออกถึงวัฒนธรรมประเพณีที่ร่วมสมัย แต่ยังคงความเป็นอีสานอยู่ด้วย ได้แก่ พิธีสรงน้ำพระธาตุนครเดิม และพิธีอัญเชิญพระพุทธพระลับ (พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองขอนแก่น) จากวัดธาตุพระอารามหลวง ขบวนแห่พระพุทธพระลับ-พระพุทธอภัยมงคลสมังคี ขบวนแห่สงกรานต์ การรดน้ำขอพรผู้สูงอายุ และผู้ที่ให้การเคารพนับถือในจังหวัด”

นายกเทศมนตรีนครขอนแก่น บอกอีกว่า ได้จัดพื้นที่บริเวณลานจอดรถศาลหลักเมืองให้เป็น “เกาะวัฒนธรรม” เพื่อประดิษฐานพระพุทธพระลับ พระพุทธอภัยมงคลสมังคี และพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์จาก 20 คุ้มวัด ในเขตเมืองขอนแก่น

สำหรับกิจกรรมบันเทิง อาทิ รำวงย้อนยุคของพี่น้องประชาชน 4 เขต 95 ชุมชน กิจกรรมวันข้าวเหนียวครอบครัวเดียวกัน การเล่น Human Wave คลื่นมนุษย์ไร้แอลกอฮอล์ ตอน คลื่นมนุษย์ย้อนยุคสุดประตูเมือง ณ ขอนแก่น นอกจากนี้ยังคงมีการแสดงของศิลปินชื่อดัง ไม่ว่าจะเป็น ลำไย ไหทองคำ โตโน่ แอนด์ เดอะดัสท์ ว่าน ธนกฤต แคนดี้ รากแก่น วงมหาหิงค์ วงทริปเปิ้ลพี PPP และวงต๊กโต อาร์ สยาม

“อย่างไรก็ดี ในปี 2561 ทน.ขอนแก่น ได้รับความร่วมมือและการสนับสนุนจากหน่วยงานทั้งภาครัฐและภาคเอกชนที่มีหัวใจเดียวกัน เพราะลำพังเพียงงบของเทศบาลไม่เพียงพอกับการจัดงานได้ยิ่งใหญ่ขนาดนี้ เพราะขอนแก่นได้ก้าวมาไกลจนถอยหลังไม่ได้ สงกรานต์ขอนแก่นและถนนข้าวเหนียวได้เติบโต ดึงดูดให้คนมาที่นี่โดยตรงจากทั่วประเทศ และพัฒนาจากงานระดับจังหวัดจนกลายเป็นงานระดับประเทศ เติบโตมาเรื่อยๆ โดยเฉพาะถนนข้าวเหนียวที่ต้นแบบสงกรานต์ปลอดภัยไร้แอลกอฮอล์ เป็นระยะเวลากว่า 10 ปีแล้ว โดยการสนับสนุนจาก สสส.มาโดยตลอดเช่นกัน”

ธีระศักดิ์ ยืนยันว่า เทศบาลนครขอนแก่นจะพยายามรักษาระดับและพัฒนาการจัดงานสงกรานต์ถนนข้าวเหนียวอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เป็นเทศกาลที่คนมีความสุขที่สุด จะเห็นได้จากอดีตที่มีเฉพาะงานเสียงแคนดอกคูนที่อนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีอีสาน จนมามีถนนข้าวเหนียวที่สอดแทรกทุกอย่างให้เป็นวัฒนธรรมร่วมสมัย และกลายเป็นถนนข้าวเหนียวไร้แอลกอฮอล์ที่มีกลิ่นไอวัฒนธรรมอีสาน สร้างความเชื่อมั่นความปลอดภัยให้กับนักท่องเที่ยว

“ฝ่ายรักษาความปลอดภัยเข้มแข็งทั้งตำรวจ ทหาร อาสาสมัคร เข้มแทบทุกตารางเมตร แค่กระแทกไหล่ก็เข้าชาร์จไม่รอให้ตีกัน ทำให้คนจัดงานและนักท่องเที่ยวอุ่นใจทุกปี ทั้งนี้ขอเชิญชวนนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติ มาร่วมสนุกในบรรยากาศการเล่นน้ำ ในแบบฉบับชาวขอนแก่น ในงานประเพณีสุดยอดสงกรานต์อี สาน เทศกาลดอกคูนเสียงแคน และถนนข้าวเหนียว ประจำปี 2561 ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่8-15 เม.ย.นี้ มาร่วมกันสาดคักคัก สาดให้ม่วน และสนุก ปลอดภัย ไร้แอลกอฮอล์ และร่วมเป็นส่วนหนึ่งในกิจกรรมวัฒนธรรมพื้นบ้านของชาวอีสานที่จะมอบความสนุกสนาน มิตรไมตรี รอยยิ้ม และความมีน้ำใจของคนขอนแก่นอีกด้วย” นายกเทศมนตรีนครขอนแก่น แม่งานหลักของกิจกรรมถนนข้าวเหนียว สุดยอดสงกรานต์อีสานยืนยันรับประกันด้วยตัวเอง